Πατατάκια: Πιθανώς καρκινογόνος ουσία χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες για την παρασκευή τους – Ξεκινά αναθεώρηση από τις Αρχές Ασφαλείας Τροφίμων

Τα πατατάκια και πολλά ακόμη επεξεργασμένα τρόφιμα περιέχουν εδώ και δεκαετίες ένα πρόσθετο που προστατεύει τα λιπαρά από την αλλοίωση. Τώρα, οι Αρχές Ασφαλείας Τροφίμων στις ΗΠΑ ξεκινούν νέα αξιολόγηση για την ασφάλειά του, λόγω ανησυχιών για πιθανές καρκινογόνες και ορμονικές επιπτώσεις.

Η βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη (BHA), γνωστή στις ετικέτες τροφίμων ως E320, επανεξετάζεται από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Πρόκειται για ένα συντηρητικό που χρησιμοποιείται ευρέως τόσο σε τρόφιμα όσο και σε καλλυντικά, με σκοπό να αποτρέπει την οξείδωση λιπών και ελαίων.

Η ουσία είχε ενταχθεί ήδη από το 1958 στις κατηγορίες «Γενικά Αναγνωρισμένες Ως Ασφαλείς» (GRAS) και έλαβε επίσημη έγκριση ως πρόσθετο τροφίμων το 1961. Ωστόσο, οι νέες ανησυχίες για πιθανή καρκινογόνο δράση και για ρόλο ως ενδοκρινικού διαταράκτη οδηγούν τις Αρχές σε αναθεώρηση των μέχρι σήμερα δεδομένων.

Παρότι η χρήση της έχει περιοριστεί σε ορισμένα προϊόντα τα τελευταία χρόνια, η BHA εξακολουθεί να υπάρχει σε πολλά τρόφιμα, όπως πατατάκια, μπισκότα, δημητριακά, έτοιμα γεύματα, τσίχλες και καραμέλες.

Η διαδικασία αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της FDA να επανεξετάσει χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στην αμερικανική αλυσίδα τροφίμων. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης θα συλλεχθούν στοιχεία από τη βιομηχανία αλλά και από το κοινό, σχετικά με τα επίπεδα χρήσης και τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα για την ασφάλεια της ουσίας.

Παράλληλα, αναμένεται να εξεταστούν και άλλες χημικές ουσίες, όπως η βουτυλιωμένη υδροξυτολουόλη (BHT) και η αζοδιοκαρβονάμη, η οποία χρησιμοποιείται τόσο σε τρόφιμα όσο και σε βιομηχανικά προϊόντα, όπως τα στρώματα γιόγκα.

Είναι επικίνδυνη η BHA;

Οι επιστημονικές συζητήσεις γύρω από την BHA δεν είναι καινούριες. Το Εθνικό Πρόγραμμα Τοξικολογίας (National Toxicology Program) των ΗΠΑ την κατατάσσει ως «λογικά αναμενόμενο καρκινογόνο για τον άνθρωπο», με βάση πειράματα σε ζώα.

Από την πλευρά του, ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) εκτιμά ότι η ουσία ενδέχεται να έχει καρκινογόνο ή μεταλλαξιογόνο δράση και υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να επηρεάζει το ενδοκρινικό σύστημα.

Στην Ευρώπη, πάντως, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει αξιολογήσει την BHA ως πρόσθετο τροφίμων και έχει ορίσει επιτρεπτή ημερήσια πρόσληψη στα 1,0 mg ανά κιλό σωματικού βάρους, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων.

Πέρα από τα τρόφιμα, έρευνες έχουν δείξει ότι η ουσία μπορεί να περιλαμβάνεται και σε καλλυντικά προϊόντα, όπως αντηλιακά, βάλσαμα χειλιών και παιδικές κρέμες.

Ο αρμόδιος Επίτροπος της FDA, Μάρτι Μακάρι, ανέφερε ότι η υπηρεσία λαμβάνει «αποφασιστικά μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι χημικές ουσίες στα τρόφιμα δεν προκαλούν βλάβη».

Τι μπορεί να αλλάξει το επόμενο διάστημα

Η επανεξέταση της BHA θεωρείται η αρχή μιας πιο συστηματικής αξιολόγησης των χημικών προσθέτων στην αμερικανική αγορά. Στόχος είναι μεγαλύτερη διαφάνεια και πιο αυστηρός έλεγχος ουσιών που χρησιμοποιούνται τόσο σε τρόφιμα όσο και σε καλλυντικά, ιδιαίτερα σε προϊόντα που απευθύνονται σε παιδιά και άλλες ευάλωτες ομάδες.

Όπως τόνισε ο Υπουργός Υγείας και Υπηρεσιών Ανθρώπινης Ευημερίας, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, «εάν το BHA δεν πληροί τα πλέον αυστηρά επιστημονικά πρότυπα, θα αποσυρθεί από τα τρόφιμα, ξεκινώντας από εκείνα που προορίζονται για τα παιδιά».