Ογκολόγοι αποκαλύπτουν το μεγαλύτερο λάθος που αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου

Η πρόληψη μπορεί να κάνει τη διαφορά όταν μιλάμε για τον καρκίνο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ένα από τα σοβαρότερα λάθη που κάνουν πολλοί άνθρωποι είναι να αμελούν τις προληπτικές εξετάσεις, θεωρώντας ότι αφού δεν έχουν συμπτώματα δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Όπως τονίζουν οι ογκολόγοι, η έγκαιρη διάγνωση παραμένει το ισχυρότερο όπλο απέναντι στη νόσο και μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.

Το μεγαλύτερο λάθος που αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου

Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στις θεραπείες για τον καρκίνο, η νόσος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Παράλληλα, η πληθώρα πληροφοριών που κυκλοφορούν για παράγοντες κινδύνου, διατροφικές συνήθειες και τρόπους πρόληψης συχνά δημιουργεί σύγχυση αντί για ενημέρωση.

Σύμφωνα με ογκολόγους που μίλησαν στο Parade, υπάρχει ένα λάθος στο οποίο συμφωνούν σχεδόν όλοι οι ειδικοί: η παράλειψη των προληπτικών εξετάσεων.

Πολλοί άνθρωποι αναβάλλουν τους ελέγχους επειδή αισθάνονται καλά, δεν έχουν ενοχλήσεις, δεν γνωρίζουν κάποιο οικογενειακό ιστορικό καρκίνου ή απλώς φοβούνται το ενδεχόμενο μιας δυσάρεστης διάγνωσης.

Ωστόσο, οι γιατροί επισημαίνουν ότι ο καρκίνος δεν περιμένει να εμφανιστούν συμπτώματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι πρώτες φάσεις της νόσου εξελίσσονται σιωπηλά και γίνονται αντιληπτές μόνο όταν η κατάσταση έχει προχωρήσει.

Αυτός είναι και ο λόγος που η πρόληψη θεωρείται τόσο σημαντική. Οι προληπτικές εξετάσεις έχουν σχεδιαστεί για να εντοπίζουν κακοήθειες ή ύποπτες αλλοιώσεις σε πολύ πρώιμο στάδιο, συχνά πριν εμφανιστεί οποιοδήποτε σύμπτωμα.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές

Οι ογκολόγοι τονίζουν ότι οι ασθενείς που ακολουθούν συστηματικά τα προγράμματα προληπτικού ελέγχου διαγιγνώσκονται συχνότερα σε αρχικά στάδια της νόσου.

Αυτό σημαίνει ότι:

• Οι πιθανότητες ίασης είναι σημαντικά αυξημένες.
• Οι θεραπείες είναι συχνά λιγότερο επιθετικές.
• Μειώνεται ο κίνδυνος υποτροπής.
• Η ποιότητα ζωής μετά τη θεραπεία είναι καλύτερη.

Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα, οι προληπτικές εξετάσεις δεν εντοπίζουν μόνο έναν ήδη υπάρχοντα καρκίνο αλλά και προκαρκινικές αλλοιώσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν πριν εξελιχθούν σε κακοήθεια.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν:

• Οι πολύποδες στο παχύ έντερο.
• Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις στο τεστ Παπανικολάου.
• Ορισμένα ύποπτα ευρήματα στη μαστογραφία.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αναβολή των εξετάσεων μέχρι να εμφανιστεί κάποιο σύμπτωμα, όπως ένα ψηλαφητό εξόγκωμα στον μαστό ή επίμονος πόνος, μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Σε εκείνο το στάδιο ο καρκίνος ενδέχεται να έχει ήδη επεκταθεί στους λεμφαδένες ή σε άλλα όργανα, δυσκολεύοντας σημαντικά τη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Οι έξι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείτε

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ανάγκες κάθε ανθρώπου διαφέρουν ανάλογα με το φύλο, την ηλικία και το προσωπικό ιστορικό. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι έλεγχοι που θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικοί.

1. Μαστογραφία

Η μαστογραφία αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης του καρκίνου του μαστού.

Οι περισσότερες γυναίκες ξεκινούν τον προληπτικό έλεγχο γύρω στα 40 χρόνια, ενώ η συχνότητα καθορίζεται σε συνεργασία με τον γιατρό τους.

Γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο μπορεί να χρειαστούν πιο συχνούς ελέγχους ή συμπληρωματικές εξετάσεις όπως μαγνητική τομογραφία μαστών.

Παράγοντες κινδύνου είναι:

• Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού.
• Μεταλλάξεις BRCA1 και BRCA2.
• Πυκνός μαστικός ιστός.

2. Τεστ Παπανικολάου και έλεγχος HPV

Η τακτική γυναικολογική παρακολούθηση παραμένει καθοριστική για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Οι περισσότερες κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν έλεγχο κάθε τρία έως πέντε χρόνια για γυναίκες φυσιολογικού κινδύνου.

3. Κολονοσκόπηση

Η κολονοσκόπηση θεωρείται μία από τις πιο αποτελεσματικές εξετάσεις πρόληψης.

Τα τελευταία χρόνια η συνιστώμενη ηλικία έναρξης έχει μεταφερθεί στα 45 έτη, λόγω της αυξημένης εμφάνισης καρκίνου παχέος εντέρου σε νεότερους ανθρώπους.

Άτομα με:

• Νόσο Crohn,
• Ελκώδη κολίτιδα,
• Σύνδρομο Lynch,

χρειάζονται συχνότερη παρακολούθηση.

4. Αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (LDCT)

Η συγκεκριμένη εξέταση χρησιμοποιείται για την ανίχνευση πρώιμου καρκίνου του πνεύμονα.

Απευθύνεται κυρίως σε άτομα ηλικίας 50 έως 80 ετών με σημαντικό ιστορικό καπνίσματος, είτε συνεχίζουν να καπνίζουν είτε έχουν διακόψει τα τελευταία χρόνια.

5. Εξέταση PSA

Η εξέταση PSA γίνεται μέσω αιμοληψίας και χρησιμοποιείται για τον έλεγχο πιθανών προβλημάτων στον προστάτη.

Οι άνδρες μέσου κινδύνου καλό είναι να συζητούν με τον γιατρό τους για την εξέταση από την ηλικία των 50 ετών, ενώ όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό νωρίτερα.

6. Πλήρης δερματολογικός έλεγχος

Ο καρκίνος του δέρματος μπορεί συχνά να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά όταν διαγνωστεί έγκαιρα.

Οι δερματολόγοι συνιστούν ετήσιο έλεγχο σε άτομα υψηλού κινδύνου και συστηματικό αυτοέλεγχο του δέρματος.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε όσους έχουν:

• Προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος.
• Προηγούμενο καρκίνο του δέρματος.
• Ανοιχτόχρωμο δέρμα και μάτια.
• Μεγάλη έκθεση στον ήλιο.
• Πολλές ελιές στο σώμα.

Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ο δερματολόγος ελέγχει προσεκτικά το δέρμα για ύποπτες βλάβες ή μεταβολές που μπορεί να υποδηλώνουν μελάνωμα ή άλλες μορφές καρκίνου.

Το μήνυμα των ειδικών είναι ξεκάθαρο

Οι ογκολόγοι συμφωνούν ότι η απουσία συμπτωμάτων δεν αποτελεί εγγύηση καλής υγείας και ότι η αναβολή των προληπτικών εξετάσεων μπορεί να στερήσει πολύτιμο χρόνο.

Η συνέπεια στους ελέγχους αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες έγκαιρης διάγνωσης, αποτελεσματικότερης θεραπείας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πρόληψης της νόσου πριν ακόμη εμφανιστεί.

Γι’ αυτό και το μήνυμα που στέλνουν είναι σαφές:

«Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές».