Πάσχα 2026: Τι θα γίνει με το Άγιο Φως αν συνεχιστεί ο πόλεμος

Το ερώτημα για το τι θα συμβεί με το Άγιο Φως το Πάσχα του 2026 έχει αρχίσει να απασχολεί έντονα τους πιστούς, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης.

Ερώτημα παραμένει φέτος η μεταφορά του Αγίου Φωτός στην ελληνική πρωτεύουσα το Μεγάλο Σάββατο, την ώρα που μετράμε αντίστροφα ήδη για το Πάσχα.

Το βράδυ της Δευτέρας 16 Μαρτίου, θραύσματα από αναχαιτισμένους ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους έπεσαν σε διάφορες περιοχές της Ιερουσαλήμ, ακόμη και κοντά στον Ναό της Αναστάσεως.

Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε εκατομμύρια πιστούς παγκοσμίως. Καθώς πλησιάζουμε στο Μεγάλο Σάββατο, στις 11 Απριλίου, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα αν θα επιτραπεί η συγκέντρωση πλήθους στον Πανάγιο Τάφο και, κυρίως, αν θα μπορέσει να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια η μεταφορά του Αγίου Φωτός στην Ελλάδα.

Τι ισχύει αν δεν φτάσει το Άγιο Φως

Σε περίπτωση που, για οποιονδήποτε λόγο —όπως πόλεμος, ακραίες συνθήκες ή πρακτικά εμπόδια— δεν καταστεί εφικτή η μεταφορά του Αγίου Φωτός από τα Ιεροσόλυμα, ισχύουν τα εξής:

Η Αναστάσιμη Ακολουθία τελείται κανονικά: Το Άγιο Φως συμβολίζει την Ανάσταση του Χριστού, όμως η ίδια η λειτουργία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την παρουσία του συγκεκριμένου φωτός από την Ιερουσαλήμ.

Χρήση άλλου φωτός: Σε όλες τις εκκλησίες, στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, χρησιμοποιείται το φως από την «άκοιμη κανδήλα» που βρίσκεται πάνω στην Αγία Τράπεζα. Το φως αυτό θεωρείται εξίσου ιερό, καθώς διατηρείται αναμμένο καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Η ουσία παραμένει ίδια: Στην εκκλησιαστική παράδοση, το σημαντικό είναι ο εορτασμός της Ανάστασης («Δεύτε λάβετε φως…»). Το Άγιο Φως από τα Ιεροσόλυμα αποτελεί μεγάλη ευλογία, αλλά δεν είναι προϋπόθεση για την εγκυρότητα της Αναστάσιμης λειτουργίας.

Συνεπώς, ακόμη κι αν δεν φτάσει το Άγιο Φως, η Ανάσταση θα εορταστεί κανονικά με το φως που ήδη υπάρχει σε κάθε ναό.

Πώς ξεκίνησε η τελετή του Αγίου Φωτός

Το 1118 μ.Χ., ο Άραβας Σαλάχ Ελ Ντιν παραχώρησε στους ορθόδοξους μοναχούς τα ιερά προσκυνήματα των Αγίων Τόπων. Σύμφωνα με την απόφασή του, «ο πατριάρχης των Ελλήνων θα είναι ο κύριος του Καμαρέ και θα λαμβάνει από τον τάφο του Ιησού το Άγιο Φως για να το διανέμει στους χριστιανούς».

Από τότε, η ευθύνη και η διαχείριση του Αγίου Φωτός πέρασαν στους Έλληνες. Η φλόγα ανάβει μέσα στον Πανάγιο Τάφο, παρουσία αποκλειστικά του Ελληνορθόδοξου Πατριάρχη Ιεροσολύμων. Το Πατριαρχείο χαρακτηρίζει το τελετουργικό ως «θαύμα», χωρίς να διευκρινίζεται αν πρόκειται για τον καθαγιασμό της φλόγας ή για την ίδια την αφή.

Πώς γίνεται η αφή του Αγίου Φωτός

Η τελετή πραγματοποιείται κάθε Μεγάλο Σάββατο το μεσημέρι στον Πανάγιο Τάφο και αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο του Ελληνορθόδοξου Πατριάρχη Ιεροσολύμων. Την παρακολουθούν πιστοί από διαφορετικά χριστιανικά δόγματα, αλλά και άλλες θρησκείες.

Από νωρίς το πρωί, πλήθος προσκυνητών συγκεντρώνεται στον Ναό της Αναστάσεως. Καμία λυχνία δεν είναι αναμμένη, ενώ η παρουσία στρατού και αστυνομίας είναι έντονη για τη διατήρηση της τάξης.

Ο Πατριάρχης, συνοδευόμενος από τον κλήρο, εισέρχεται στον ναό και λαμβάνει θέση στο Ιερό Βήμα. Ακολουθούν οι Αρμένιοι και οι εκπρόσωποι άλλων δογμάτων, σύμφωνα με την καθιερωμένη εθιμοτυπία.

Λίγο πριν την τελετή, το Άγιο Κουβούκλιο σφραγίζεται. Όταν ξεκινά η διαδικασία, ο Πατριάρχης εισέρχεται σε αυτό και διαβάζει ειδική ευχή, ζητώντας να δοθεί το φως στους πιστούς.

Η στιγμή που γεμίζει φως ο ναός

Λίγα λεπτά αργότερα, ακούγεται δυνατή βοή. Το Άγιο Φως μεταδίδεται από τον Πατριάρχη μέσα από τις οπές του Ιερού Κουβουκλίου και αρχίζει να διανέμεται στους πιστούς.

Από τη μία πλευρά το παραλαμβάνουν Ορθόδοξοι και το μεταφέρουν στο Άγιο Βήμα, ενώ από την άλλη το παίρνουν Αρμένιοι, Κόπτες και Σύριοι για να το διανείμουν στους δικούς τους πιστούς.

Οι καμπάνες ηχούν και ο μέχρι τότε σκοτεινός ναός φωτίζεται από χιλιάδες κεριά. Ο Πατριάρχης εξέρχεται κρατώντας αναμμένες λαμπάδες και η λειτουργία της Ανάστασης ξεκινά.

Πώς φτάνει το Άγιο Φως στην Ελλάδα

Μέχρι το 1988, το Άγιο Φως έφτανε στην Ελλάδα με πλοίο και καθυστέρηση περίπου μίας εβδομάδας. Από τότε, ξεκίνησε η αεροπορική μεταφορά του αμέσως μετά την αφή, με ειδική πτήση.

Αρχικά την ευθύνη είχε ταξιδιωτικό γραφείο, ενώ από το 2002 την ανέλαβε το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. Από το 2001 και μετά, η υποδοχή του Αγίου Φωτός στην Ελλάδα γίνεται με τιμές αρχηγού κράτους.

Στη συνέχεια, μεταφέρεται στη Μητρόπολη Αθηνών και σε πολλές ακόμη περιοχές της χώρας.

Κατά την Αναστάσιμη λειτουργία, ο ιερέας μεταδίδει το φως στους πιστούς με τα λόγια:

“Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός και δοξάσατε Χριστόν τον αναστάντα εκ νεκρών”.

Έπειτα, όλα τα φώτα του ναού ανάβουν, συμβολίζοντας το φως της Ανάστασης.

Το Άγιο Φως μεταφέρεται επίσης και σε άλλες χώρες με ορθόδοξους πληθυσμούς, όπως η Γεωργία, η Ουκρανία, η Ρουμανία και η Ρωσία, ενώ από το 2017 έφτασε για πρώτη φορά και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πηγή: Ελεύθερος Τύπος