Οι άστεγοι στην Αθήνα: 7 στους 10 είναι Έλληνες – Έχασαν το σπίτι τους λόγω οικονομικών προβλημάτων

Η νέα καταγραφή του Δήμου Αθηναίων αποτυπώνει μια σκληρή πραγματικότητα για την αστεγία στην πρωτεύουσα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότεροι άστεγοι είναι Έλληνες, ενώ η οικονομική δυσχέρεια παραμένει η βασική αιτία που τους οδήγησε στην απώλεια της στέγης τους.

Νέα στοιχεία για την αστεγία στην Αθήνα

Ο Δήμος Αθηναίων, σε συνεργασία με το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου και με τη συμμετοχή 150 εθελοντών του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ), οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και εθελοντών του Δήμου, πραγματοποίησε εκτενή καταγραφή των αστέγων στην πρωτεύουσα.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, με στόχο να αναδείξει τις πραγματικές διαστάσεις της αστεγίας, να εντοπίσει τις βασικές αιτίες που οδηγούν τους ανθρώπους στην απώλεια της κατοικίας τους και να συμβάλει στον σχεδιασμό αποτελεσματικότερων κοινωνικών πολιτικών.

Η Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μίνα Φούντζουλα, δήλωσε:

«Η αστεγία είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της Αθήνας. Η καταγραφή που έχουμε στα χέρια μας παρέχει σημαντικά δεδομένα για την κατάσταση που επικρατεί. Όταν ένας στους τρεις ανθρώπους παραμένει χωρίς στέγη για περισσότερα από πέντε χρόνια και επτά στους δέκα οδηγούνται σε αυτή την συνθήκη για οικονομικούς λόγους, είναι άμεσα αναγκαίο να διαμορφώσουμε πολιτικές που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας, ώστε κανείς να μην μένει αόρατος».

Από την πλευρά της, η Αντιδήμαρχος Ισότητας, Δημοτικών Ιατρείων και Παιδικής Προστασίας, Μαρία Στρατηγάκη, τόνισε ότι η συστηματική επιστημονική καταγραφή αποτελεί απαραίτητη βάση για τον σχεδιασμό στοχευμένων παρεμβάσεων κοινωνικής προστασίας και ένταξης.

Μέρος ευρωπαϊκής έρευνας σε 35 πόλεις

Η συγκεκριμένη δράση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πρόγραμμα που πραγματοποιείται σε 35 πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με περισσότερους από 200.000 κατοίκους και συντονίζεται από το Πανεπιστήμιο του Λέβεν.

Στην Ελλάδα, η έρευνα υλοποιήθηκε από το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής της Σχολής Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου κατά το διάστημα 20 έως 27 Οκτωβρίου 2025.

Βασικός στόχος είναι η εφαρμογή κοινής ευρωπαϊκής μεθοδολογίας, ώστε να υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα για την παρακολούθηση της αστεγίας και τη διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών σε τοπικό επίπεδο.

Ποιο είναι το προφίλ των αστέγων στην Αθήνα

Στην καταγραφή συμμετείχαν συνολικά 681 άτομα. Από αυτούς, οι 384 εντοπίστηκαν να διαμένουν στον δρόμο, ενώ οι υπόλοιποι 297 μέσω κοινωνικών φορέων. Δεν συμπεριλήφθηκαν όσοι διαμένουν ήδη σε δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης ή σε διαμερίσματα κοινωνικής στέγασης.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι:

• Το 71% των αστέγων είναι άνδρες και το 29% γυναίκες.
• Το 69,9% είναι Έλληνες πολίτες.
• Το 62% είναι ηλικίας άνω των 50 ετών.
• Οι νέοι κάτω των 30 ετών αποτελούν μόλις το 8% του συνόλου.
• Το 65,8% ζει χωρίς σύντροφο ή οικογενειακή υποστήριξη.

Η έρευνα αναδεικνύει επίσης ότι πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για χρόνιο κοινωνικό πρόβλημα. Περισσότεροι από τους μισούς καταγεγραμμένους ανθρώπους βρίσκονται χωρίς αυτόνομη κατοικία για πάνω από δύο χρόνια.

Ειδικότερα:

• Το 31,6% παραμένει χωρίς στέγη για περισσότερα από πέντε χρόνια.
• Το 24,9% βρίσκεται στην ίδια κατάσταση για διάστημα από δύο έως πέντε χρόνια.

Η οικονομική κρίση παραμένει η βασική αιτία

Η οικονομική αδυναμία εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο λόγο απώλειας κατοικίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία:

• Το 72,2% δήλωσε ότι έχασε το σπίτι του εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών.
• Το 37,9% ανέφερε προβλήματα υγείας ή εξαρτήσεων.
• Το 30,2% απέδωσε την αστεγία σε οικογενειακά προβλήματα.

Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η αστεγία συνδέεται συνήθως με περισσότερους από έναν κοινωνικούς παράγοντες, οι οποίοι αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Η επιστημονική ευθύνη της έρευνας ανήκε στον καθηγητή Κώστα Δημουλά του Παντείου Πανεπιστημίου.

Τα αναλυτικά αποτελέσματα παρουσιάζονται στην εκδήλωση με τίτλο «Νέα δεδομένα για τους άστεγους στην Αθήνα», που πραγματοποιείται στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης»), στην οδό Ακαδημίας 50.

Οι δράσεις του Δήμου Αθηναίων για τους άστεγους

Η διεπιστημονική ομάδα Street Work του ΚΥΑΔΑ παρέχει καθημερινά υποστήριξη σε ανθρώπους που διαβιούν στον δρόμο.

Σήμερα εξυπηρετούνται περίπου 1.400 ενεργοί ωφελούμενοι. Λιγότεροι από τους μισούς ανήκουν στους λεγόμενους «rough sleepers», δηλαδή σε ανθρώπους που κοιμούνται στον δρόμο ή σε ακατάλληλους χώρους. Οι υπόλοιποι φιλοξενούνται προσωρινά από συγγενείς ή φίλους ή ζουν σε ιδιαίτερα επισφαλείς συνθήκες στέγασης.

200 άτομα φιλοξενούνται στο Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων

Στην πλατεία Βάθη λειτουργεί το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων, το οποίο περιλαμβάνει Ανοικτό Κέντρο Ημέρας, Υπνωτήριο και δύο Ξενώνες.

Το Ανοικτό Κέντρο Ημέρας εξυπηρετεί καθημερινά περισσότερους από 150 ανθρώπους που δεν διαθέτουν σταθερή στέγη, προσφέροντας βασικές υπηρεσίες όπως γεύματα, μπάνιο και ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Παράλληλα, περίπου 200 άτομα φιλοξενούνται καθημερινά στις στεγαστικές δομές του Κέντρου για χρονικό διάστημα έως 12 μηνών (6+6 μήνες), ακολουθώντας εξατομικευμένο πρόγραμμα κοινωνικής επανένταξης με στόχο την αυτόνομη διαβίωση.

Το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για Αστέγους»

Ο Δήμος Αθηναίων συμμετέχει επίσης στο πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για Αστέγους», το οποίο χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Στον νέο κύκλο του προγράμματος εγκρίθηκε χρηματοδότηση για 46 νοικοκυριά.

Συνολικά ωφελούνται 58 άτομα, εκ των οποίων 46 είναι ενήλικες και 12 ανήλικοι. Οι περισσότεροι έχουν ήδη εξασφαλίσει κατοικία και βρίσκονται στη διαδικασία αναζήτησης εργασίας, με στόχο την οριστική κοινωνική και επαγγελματική επανένταξή τους.