Η Αυστρία απαγορεύει με νόμο την ισλαμική μαντίλα στα σχολεία για κορίτσια κάτω των 14 ετών

Η Αυστρία ενέκρινε νέο νόμο που απαγορεύει την ισλαμική μαντίλα στα σχολεία για κορίτσια κάτω των 14 ετών, προκαλώντας αντιδράσεις τόσο από πολιτικά κόμματα όσο και από οργανώσεις δικαιωμάτων.

Εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία αλλά και αντιδράσεις

Με ψήφους της πλειοψηφίας των βουλευτών, η αυστριακή Βουλή ενέκρινε την απαγόρευση της ισλαμικής μαντίλας στα σχολεία για κορίτσια έως 14 ετών. Οι μόνοι που αντιτάχθηκαν ήταν οι Πράσινοι, οι οποίοι χαρακτήρισαν το μέτρο αντισυνταγματικό. Παρόμοιες απόψεις εξέφρασαν νομικοί και οργανώσεις υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υποστηρίζοντας ότι η απαγόρευση συνιστά διάκριση.

Η Αυστρία είχε προσπαθήσει και το 2019 να περάσει αντίστοιχη απαγόρευση, την οποία όμως το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας ακύρωσε έναν χρόνο αργότερα, κρίνοντας ότι στόχευε διακριτικά μόνο μια θρησκεία.

Η κυβέρνηση θεωρεί πως προστατεύει τα κορίτσια

Η νέα κυβέρνηση, υπό την ηγεσία των συντηρητικών, υπερασπίστηκε το νομοσχέδιο δηλώνοντας σίγουρη ότι αυτή τη φορά δεν παραβιάζει το Σύνταγμα. Στόχος, όπως δήλωσε, είναι η προστασία των νεαρών κοριτσιών από κοινωνικές πιέσεις.

Ο επικεφαλής του φιλελεύθερου κόμματος NEOS, Γιάνικ Σέτι, σχολίασε πως «πρόκειται για έναν καλό νόμο… που θα επιτρέψει να απαγορευθεί σε κάποιο βαθμό η πολιτιστική καταπίεση».

Η υπουργός Ενσωμάτωσης, Κλαούντια Πλάκολμ, υποστήριξε πως όταν ένα παιδί «οκτώ ή εννέα ετών υποχρεούται να καλύπτει το σώμα της… για να προστατευθεί από το βλέμμα των ανδρών, τότε δεν πρόκειται για θρησκευτικό τελετουργικό αλλά για καταπίεση».

Σε ισχύ από το 2026 με περίοδο προσαρμογής

Το μέτρο θα τεθεί πλήρως σε εφαρμογή με την έναρξη της σχολικής χρονιάς τον Σεπτέμβριο του 2026 και αφορά «όλες τις μορφές» της ισλαμικής μαντίλας. Από τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους προβλέπεται δοκιμαστική φάση ενημέρωσης για εκπαιδευτικούς και μαθητές, χωρίς κυρώσεις.

Αν υπάρξει επαναλαμβανόμενη παραβίαση μετά την περίοδο ενημέρωσης, οι γονείς θα αντιμετωπίζουν πρόστιμα από 150 έως και 800 ευρώ.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2020, περίπου 3.000 κορίτσια κάτω των 14 ετών φορούν μαντίλα, ενώ συνολικά ο αριθμός των κοριτσιών και εφήβων που θα επηρεαστούν υπολογίζεται σε 12.000.

Οργανώσεις κάνουν λόγο για διάκριση και κοινωνική πόλωση

Αντιδράσεις έχουν προκληθεί από οργανώσεις υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που καταγγέλλουν πως το μέτρο μπορεί να ενισχύσει τον ρατσισμό κατά των μουσουλμάνων και να εντείνει τις κοινωνικές εντάσεις στην Αυστρία, μια χώρα εννέα εκατομμυρίων κατοίκων όπου ήδη επικρατεί ισχυρό αντιμεταναστευτικό κλίμα.

«Θα απομονώσει περαιτέρω»

Η Διεθνής Αμνηστία Αυστρίας κατήγγειλε ότι ο νόμος αυτός «συνιστά κατάφωρη διάκριση προς τις νεαρές μουσουλμάνες» και δημιουργεί τον κίνδυνο να ενισχυθούν προκαταλήψεις και στερεότυπα.

Ο επίσημος εκπρόσωπος των μουσουλμανικών κοινοτήτων της χώρας, IGGÖ, προειδοποίησε ότι το μέτρο αυτό θα στιγματίσει τα παιδιά που αφορά και θα θέσει σε αμφισβήτηση την εμπιστοσύνη στο κράτος δικαίου, απειλώντας τη συνοχή της κοινωνίας.

Η Άντζελικα Άτζινγκερ, διευθύντρια της οργάνωσης Amazone στο Φόραλμπεργκ, σημείωσε μέσω της αντιρατσιστικής SOS Mitmensch ότι ο νόμος μπορεί να «απομονώσει περισσότερο» τα κορίτσια και να τους δημιουργήσει την εντύπωση ότι είναι «νόμιμο» να ελέγχει κάποιος το σώμα τους.

Αντιδράσεις και από τη νομική κοινότητα

Παρά τις διαβεβαιώσεις του κυβερνώντος συνασπισμού πως το μέτρο δεν θα ακυρωθεί εκ νέου, ο καθηγητής συνταγματικού δικαίου του Πανεπιστημίου της Βιέννης, Χάιντς Μάγιερ, αμφισβητεί τη συμβατότητα με το Σύνταγμα. Όπως υπενθύμισε, το Συνταγματικό Δικαστήριο είχε κρίνει το 2020 ότι η προηγούμενη απαγόρευση έκανε διάκριση εις βάρος μόνο μιας θρησκείας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμα κι αν θεωρείται η μαντίλα σύμβολο καταπίεσης, «η απαγόρευσή της στο σχολείο φέρνει τα παιδιά σε άβολη θέση έναντι όσων τους την επιβάλλουν».

Παρόμοιες πολιτικές στη Γαλλία

Αντίστοιχες απαγορεύσεις έχουν εφαρμοστεί και αλλού. Στη Γαλλία, από το 2004, απαγορεύεται στους μαθητές να φορούν «σύμβολα ή ενδύματα» που εκδηλώνουν εμφανώς θρησκευτικές πεποιθήσεις, όπως η μαντίλα, το τουρμπάνι και το κιπά.