Άγιος Παΐσιος: «Σε τού­τη την ζωή οι φι­λό­τι­μοι τα πλη­ρώ­νουν όλα»

Σε λόγια απλά και βαθιά ανθρώπινα, ο Άγιος Παΐσιος μιλούσε συχνά για το φιλότιμο, τη στάση ζωής και το αληθινό νόημα της ύπαρξης, θυμίζοντας πως τίποτα σε αυτή τη ζωή δεν είναι τυχαίο ή μάταιο όταν γίνεται με πίστη.

Οι φιλότιμοι επιλέγουν την αδικία για την ειρήνη της ψυχής

Οι φιλότιμοι άνθρωποι, ζώντας μέσα σε μια κοινωνία όπου συχνά απουσιάζει το φιλότιμο, προτιμούν συνειδητά να αδικούνται. Δεν το κάνουν από αδυναμία, αλλά επειδή επιλέγουν την εσωτερική γαλήνη και προσβλέπουν στην ευλογία του Θεού. Έτσι, ακόμα και απέναντι σε ανθρώπους «ανάποδους», συνεχίζουν να δείχνουν το φιλότιμό τους χωρίς να κρατούν κακία.

Αδικούνται, αλλά δεν ζητούν δικαίωση

Οι φιλότιμοι και οι ευαίσθητοι άνθρωποι συχνά πληγώνονται είτε από τις παραχωρήσεις που κάνουν από αγάπη είτε από την πονηριά των άλλων. Παρ’ όλα αυτά, δεν περιμένουν ούτε κυνηγούν τη δικαίωση σε αυτή τη μάταιη ζωή. Σε τούτη την ζωή οι φιλότιμοι τα πληρώνουν όλα, αλλά λαμβάνουν και τη βοήθεια του Θεού και στην άλλη ζωή θα έχουν μεγάλο μισθό.

Η απλότητα και η ταπείνωση ως τρόπος ζωής

Ο φιλότιμος άνθρωπος χαρακτηρίζεται από ειλικρίνεια, απλότητα και ταπείνωση. Δεν βάζει τον εαυτό του στο κέντρο και δεν λογαριάζει το προσωπικό του συμφέρον. Αυτή η στάση ζωής φέρνει ανάπαυση τόσο στον ίδιο όσο και στους άλλους γύρω του, δημιουργώντας μια βαθιά, εσωτερική επικοινωνία και κατανόηση.

Από το βιβλίο: ”Το φιλότιμο”, οσίου Παϊσίου Αγιορείτου, έκδοση Ι. Μ. αγ. Κοσμά του Αιτωλού, Αρναία

«Δεν θα βγάλουμε ρίζες εδώ»

Ο Άγιος Παΐσιος έλεγε συχνά ότι «δε θα βγάλουμε ρίζες εδώ» και πως ξεχνούμε ότι θα φύγουμε από τούτη τη ζωή. Τόνιζε πως όλοι οι άνθρωποι έχουν χρέος να κατανοήσουν το βαθύτερο νόημα της ζωής, το οποίο περιέγραφε ως προετοιμασία για την αληθινή μας Πατρίδα, τον Ουρανό, τον Παράδεισο. Το πιο σημαντικό είναι ο άνθρωπος να συλλάβει αυτό το νόημα. Ο Θεός, όντας αγαθός, θέλει τη σωτηρία όλων.

Γι’ αυτό και σταυρώθηκε ο Χριστός. Η πύλη του Παραδείσου δεν είναι στενή. Αρκεί, έστω και μια μικρή διάθεση από τον άνθρωπο να μη λυπήσει τον Θεό, και Εκείνος θα φροντίσει να τον καλέσει την κατάλληλη στιγμή, σε ώρα μετάνοιας, και θα τον οδηγήσει «σκανδαλωδώς» στον Παράδεισο.

Το φιλότιμο οδηγεί στη σωτηρία

Από φιλότιμο και μόνο πρέπει να σωθούμε. Δεν υπάρχει μεγαλύτερος πόνος για τον Θεό από το να δει έναν άνθρωπο στην Κόλαση. Όταν ο άνθρωπος πιστέψει στον Θεό και στη μέλλουσα ζωή, καταλαβαίνει πως η επίγεια ζωή είναι μάταιη και πως εδώ απλώς ετοιμάζει το «διαβατήριό» του για την άλλη ζωή.

Η ζωή ως δοκιμασία και όχι ως απόλαυση

Αυτή η ζωή δεν είναι φτιαγμένη για να περνάμε καλά, αλλά για να δίνουμε εξετάσεις, ώστε να περάσουμε στην άλλη ζωή. Εδώ δοκιμάζεται ο καθένας στο κατά πόσο ανταποκρίνεται σε όσα ζητά ο Θεός. Αν το θυμόμασταν αυτό, πολλές μικρότητες και γκρίνιες θα εξαφανίζονταν.

Όταν λείπει το νόημα, λείπει και η παρηγοριά

Όποιος δεν έχει κατανοήσει το βαθύτερο νόημα της ζωής, αν βρεθεί ξαφνικά σε μια δύσκολη κατάσταση, δεν θα μπορέσει ούτε να βοηθήσει ούτε να βοηθηθεί. Υπάρχουν άνθρωποι που σπουδάζουν ψυχολογία, έχουν καλή διάθεση και αγωνίζονται να στηρίξουν όσους υποφέρουν. Όμως, χωρίς πίστη και πνευματικότητα, συχνά δεν ξέρουν τι να πουν μπροστά σε βαριές δοκιμασίες, όπως μια σοβαρή αναπηρία ή μια ασθένεια.

Από την άλλη πλευρά, οι ίδιοι οι πονεμένοι άνθρωποι μόνο αν κατανοήσουν το βαθύτερο νόημα της ζωής μπορούν να αντιληφθούν γιατί ο Θεός επέτρεψε την αρρώστια ή την αναπηρία. Αν υπομείνουν χωρίς γογγυσμό, θα λάβουν Ουράνιο μισθό. Και είναι σημαντικό να γνωρίζουν πως ο Θεός δεν εγκαταλείπει ούτε τους ασθενείς ούτε τα μικρά παιδιά μιας μητέρας που δοκιμάζεται.

Πρώτα η Βασιλεία του Θεού

Ο Κύριος είπε: «ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ…» (Ματθ. 6, 33). Από εκεί ξεκινά η απλότητα και η σωστή στάση ζωής. Ο Άγιος ήθελε η Βασιλεία των Ουρανών να είναι η βασική μας μέριμνα· όλα τα άλλα θα προστεθούν. Όταν ο άνθρωπος απορροφάται μόνο από τούτη τη ζωή, χάνει τον χρόνο του και «χαραμίζεται». Αντίθετα, όταν προετοιμάζεται για την άλλη ζωή, τότε η επίγεια αποκτά νόημα.

Όπου κι αν βρεθεί κανείς, αν αγωνιστεί με φιλότιμο, μπορεί να φτάσει στο «ποθούμενο», δηλαδή στη σωτηρία της ψυχής του. Ο Λωτ, παρότι ζούσε στα Σόδομα και Γόμορρα, έφτασε σε μεγάλα πνευματικά ύψη. Και σήμερα, τα γεγονότα μάς ωθούν, είτε το θέλουμε είτε όχι, να αγωνιστούμε για να γίνουμε καλύτεροι και να πλησιάσουμε περισσότερο τον Θεό, ώστε να λάβουμε τη δύναμή Του.

Τι έχει αξία στην άλλη ζωή

Ο Άγιος δεν ήθελε να βλέπει τον άνθρωπο να βασανίζεται επειδή δεν απέκτησε πλούτο ή δόξα. Στην αληθινή ζωή, τα μάταια και οι πρόσκαιρες δόξες δεν έχουν καμία αξία και δεν μεταφέρονται. Το μόνο που μας ακολουθεί είναι τα έργα μας, εκείνα που θα μας δώσουν το «ανάλογο διαβατήριο» για το μεγάλο και αιώνιο ταξίδι.