Η Ελληνίδα ηρωίδα πίσω από τον Βασιλιά Κάρολο που τιμήθηκε ως «Δίκαιη των Εθνών»

Η γιαγιά του Βασιλιά Καρόλου δεν έμεινε στην ιστορία για τον τίτλο της, αλλά για μια πράξη γενναιότητας μέσα στην κατεχόμενη Αθήνα, όταν έκρυψε μια εβραϊκή οικογένεια από τους Ναζί.

Η σχέση της Βρετανικής Βασιλικής Οικογένειας με την Ελλάδα συνδέεται συχνά με τον Πρίγκιπα Φίλιππο, ο οποίος γεννήθηκε στην Κέρκυρα. Πίσω όμως από αυτή τη γνωστή σύνδεση υπάρχει μια ακόμη πιο συγκινητική ιστορία, με πρωταγωνίστρια τη μητέρα του και γιαγιά του Βασιλιά Καρόλου.

Η Πριγκίπισσα Αλίκη του Μπάττενμπεργκ επέλεξε να παραμείνει στην Αθήνα στα χρόνια της Κατοχής, την ώρα που ο φόβος, η πείνα και οι διώξεις σημάδευαν την καθημερινότητα. Εκείνη δεν έφυγε. Αντίθετα, στάθηκε δίπλα σε ανθρώπους που κινδύνευαν, φτάνοντας στο σημείο να ρισκάρει τη ζωή της για να σώσει άλλους.

Το σπίτι της έγινε καταφύγιο στην Κατοχή

Όταν τα γερμανικά στρατεύματα μπήκαν στην Αθήνα το 1941, αρκετά μέλη της ελληνικής βασιλικής οικογένειας εγκατέλειψαν τη χώρα. Η Πριγκίπισσα Αλίκη, όμως, έμεινε στην πρωτεύουσα και αφιερώθηκε σε φιλανθρωπική δράση, οργανώνοντας συσσίτια και βοηθώντας όσους είχαν ανάγκη.

Στο σπίτι όπου έμενε, κοντά στα Ανάκτορα, προστάτευσε τη Rachel Cohen και τα παιδιά της. Ο σύζυγός της, Michel Cohen, ήταν στενός φίλος και σύμβουλος του Βασιλιά Γεωργίου Α΄ και η Αλίκη θεώρησε καθήκον της να σταθεί στο πλευρό της οικογένειας.

Η απόφασή της ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη. Σε μια περίοδο που οι Ναζί κυνηγούσαν τους Εβραίους της Αθήνας, η Πριγκίπισσα Αλίκη επέλεξε να κρύψει στο σπίτι της μια οικογένεια που κινδύνευε άμεσα, γνωρίζοντας πολύ καλά τι θα μπορούσε να συμβεί αν αποκαλυπτόταν η πράξη της.

Η στιγμή που εμφανίστηκε η Γκεστάπο

Η δράση της δεν άργησε να κινήσει υποψίες στις κατοχικές αρχές. Σύμφωνα με μαρτυρίες, αξιωματικοί της Γκεστάπο την επισκέφθηκαν για να τη ρωτήσουν σχετικά με πληροφορίες που είχαν φτάσει στα χέρια τους.

Η Πριγκίπισσα Αλίκη αξιοποίησε τότε τη βαρηκοΐα της. Παρότι μπορούσε να διαβάζει τα χείλη, φέρεται να έδωσε την εντύπωση πως δεν καταλάβαινε τις ερωτήσεις τους, αποπροσανατολίζοντας τους Γερμανούς.

Με αυτόν τον τρόπο, οι αξιωματικοί αποχώρησαν χωρίς να εντοπίσουν τη Rachel Cohen και τα παιδιά της. Η οικογένεια παρέμεινε ασφαλής μέχρι την απελευθέρωση της Αθήνας.

Για αυτή την πράξη γενναιότητας, το 1993 το Yad Vashem του Ισραήλ τίμησε μεταθανάτια την Πριγκίπισσα Αλίκη με τον τίτλο της «Δίκαιης των Εθνών», μια από τις σημαντικότερες διακρίσεις για όσους έσωσαν Εβραίους από τη ναζιστική θηριωδία.

Η πριγκίπισσα που φόρεσε γκρίζα ράσα

Μετά τον πόλεμο, η ζωή της Πριγκίπισσας Αλίκης άλλαξε ριζικά. Το 1949 ίδρυσε τη Χριστιανική Αδελφότητα της Μάρθας και της Μαρίας, μια ορθόδοξη μοναστική αδελφότητα με φιλανθρωπική και νοσηλευτική αποστολή.

Η ίδια άφησε πίσω της την κοσμική εικόνα της πριγκίπισσας και κυκλοφορούσε στην Αθήνα με τη μοναχική της ενδυμασία, αφοσιωμένη πλέον στη βοήθεια των ανθρώπων που είχαν ανάγκη.

Η γυναίκα που συνταξιδεύει στο αυτοκίνητο με την Πριγκίπισσα Αλίκη της Ελλάδος, στην κηδεία του Βασιλιά Παύλου (14 Μαρτίου του 1964), είναι η Πριγκίπισσα Βικτώρια Λουίζα, Δούκισσα του Μπράουνσβαϊγκ (1892 – 1980), μητέρα της Βασίλισσας Φρειδερίκης της Ελλάδος και μοναχοκόρη του Κάιζερ Γουλιέλμου Β.

Η εικόνα αυτή προκάλεσε αίσθηση το 1953, όταν εμφανίστηκε στη στέψη της Βασίλισσας Ελισάβετ στο Αβαείο του Ουέστμινστερ φορώντας το μοναχικό της ένδυμα. Μέσα στη λάμψη της τελετής, η παρουσία της ξεχώρισε ακριβώς επειδή ήταν λιτή, αυστηρή και εντελώς διαφορετική από το περιβάλλον γύρω της.

Το 1969 πέθανε στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ. Αργότερα, σύμφωνα με την τελευταία της επιθυμία, τα λείψανά της μεταφέρθηκαν στην Ιερουσαλήμ, στο Μοναστήρι της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής, στο Όρος των Ελαιών, όπου βρίσκεται σήμερα ο τάφος της.

Το αθόρυβο έργο της στην Αθήνα

Η διάσωση της οικογένειας Cohen ήταν η πιο γνωστή πράξη της, αλλά όχι η μοναδική. Η Πριγκίπισσα Αλίκη αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής της στη φροντίδα ασθενών, φτωχών και ανθρώπων που ζούσαν σε δύσκολες συνθήκες.

Μέσα από τη Χριστιανική Αδελφότητα της Μάρθας και της Μαρίας, στήριξε κατοίκους της Αθήνας που είχαν ανάγκη από τροφή, περίθαλψη και ανθρώπινη παρουσία. Δεν έμεινε πίσω από γραφεία ούτε περιορίστηκε σε έναν τυπικό φιλανθρωπικό ρόλο.

Συμμετείχε ενεργά στη διανομή τροφίμων, στην οργάνωση βοήθειας και στη φροντίδα όσων δεν είχαν άλλη στήριξη. Για να συνεχίσει αυτό το έργο, αξιοποίησε προσωπικά της περιουσιακά στοιχεία, ακόμη και κοσμήματα, ώστε να εξασφαλίσει πόρους για την αδελφότητα.

Έτσι, ο τίτλος της δεν ήταν απλώς βασιλικός. Κερδιζόταν καθημερινά, μακριά από τα ανάκτορα, στους δρόμους της Αθήνας και δίπλα στους ανθρώπους που υπέφεραν.

Η ελληνική ψυχή που έφτασε στον Βασιλιά Κάρολο

Η σχέση της Πριγκίπισσας Αλίκης με την Ελλάδα έμεινε βαθιά και ζωντανή μέχρι το τέλος της ζωής της. Ο Βασιλιάς Κάρολος μεγάλωσε γνωρίζοντας την ιστορία της γιαγιάς του και, σύμφωνα με βιογράφους, επηρεάστηκε από τη σχέση της με την Ορθοδοξία και την ελληνική πνευματική παράδοση.

Η Πριγκίπισσα Αλίκη της Ελλάδος με τα εγγόνια της, τον τότε Πρίγκιπα Κάρολο και την Πριγκίπισσα Άννα, οι οποίοι την υποδέχτηκαν κατά την άφιξή τους στο αεροδρόμιο της Αθήνας, προκειμένου να παρευρεθούν στον γάμο του Βασιλιά Κωνσταντίνου της Ελλάδος και της τότε Πριγκίπισσας Άννας-Μαρίας της Δανίας στις 18 Σεπτεμβρίου 1964.

Οι ιδιωτικές επισκέψεις του Καρόλου στο Άγιον Όρος, όπου έχει βρεθεί αρκετές φορές για προσευχή και περισυλλογή, έχουν ενισχύσει ακόμη περισσότερο την εικόνα της ιδιαίτερης σχέσης του με την ελληνική πλευρά της οικογενειακής του ιστορίας.

Ο τάφος της Πριγκίπισσας Αλίκης στην Ιερουσαλήμ

Η Ελληνίδα ηρωίδα πίσω από τον Βασιλιά Κάρολο γεννήθηκε πριγκίπισσα, αλλά έμεινε στη μνήμη για κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν τίτλο. Έμεινε για το θάρρος της, για την πίστη της και για την απόφαση να προστατεύσει ανθρώπους που κινδύνευαν, σε μια εποχή που αυτό μπορούσε να της κοστίσει τα πάντα.

Γι’ αυτό και η θέση της ανάμεσα στους «Δίκαιους των Εθνών» δεν είναι απλώς μια τιμητική διάκριση. Είναι η αναγνώριση μιας ζωής που απέδειξε πως η πραγματική ευγένεια φαίνεται στις πράξεις.