Συντάξεις πείνας και ηλικιωμένοι άνω των 80: Η νέα εικόνα των συνταξιούχων στην Ελλάδα

Η καθημερινότητα για χιλιάδες συνταξιούχους στην Ελλάδα έχει μετατραπεί σε έναν συνεχή αγώνα απέναντι στην ακρίβεια, με τις συντάξεις να εξαντλούνται όλο και πιο γρήγορα πριν τελειώσει ο μήνας.

Τα τελευταία στοιχεία της έκθεσης «Ήλιος» αποκαλύπτουν μια δύσκολη πραγματικότητα για περισσότερους από 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους, καθώς οι χαμηλές αποδοχές, οι μεγάλες ηλικίες και οι έντονες ανισότητες συνεχίζουν να κυριαρχούν.

Η εικόνα του μέσου συνταξιούχου στην Ελλάδα είναι πλέον αρκετά συγκεκριμένη: άνδρας ηλικίας 66 έως 80 ετών, που ζει κυρίως στην Αττική ή στην Κεντρική Μακεδονία και λαμβάνει κύρια σύνταξη από 500 έως 1.000 ευρώ. Για πολλούς, αυτό το ποσό αποτελεί το μοναδικό σταθερό εισόδημα κάθε μήνα.

Οι χαμηλές συντάξεις παραμένουν η πλειοψηφία

Τα στοιχεία δείχνουν πως σχεδόν έξι στις δέκα κύριες συντάξεις γήρατος – ποσοστό 57,32% – παραμένουν κάτω από τα 1.000 ευρώ.

Αντίθετα, μόλις τέσσερις στις δέκα ξεπερνούν αυτό το επίπεδο, κάτι που αποτυπώνει τη μεγάλη πίεση που δέχεται η πλειονότητα των συνταξιούχων.

Η μέση κύρια σύνταξη διαμορφώνεται στα 865 ευρώ, ενώ η μέση επικουρική φτάνει μόλις τα 196 ευρώ.

Ακόμη και αν συνυπολογιστούν όλες οι κατηγορίες συντάξεων – γήρατος, θανάτου και αναπηρίας – το συνολικό μέσο εισόδημα αγγίζει περίπου τα 1.041 ευρώ μικτά, ποσό που συχνά δεν επαρκεί για βασικές ανάγκες όπως τρόφιμα, λογαριασμοί, φάρμακα και έξοδα υγείας.

Η Ελλάδα των συνταξιούχων γερνάει όλο και περισσότερο

Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται και μια έντονη δημογραφική αλλαγή.

Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις συνταξιούχους είναι πλέον άνω των 81 ετών, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό βρίσκεται μεταξύ 71 και 80 ετών.

Συγκεκριμένα, το 36,31% των συνταξιούχων ανήκει στην ηλικιακή ομάδα 71 έως 80 ετών, ενώ άλλο ένα 27,13% έχει ήδη ξεπεράσει τα 81 χρόνια.

Οι νεότεροι συνταξιούχοι αποτελούν πλέον πολύ μικρότερο ποσοστό, κάτι που αυξάνει τις ανάγκες για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και καθημερινή υποστήριξη.

Οι μεγάλες ανισότητες ανάμεσα στις γενιές

Η έκθεση αναδεικνύει και σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις ηλικιακές ομάδες.

Οι συνταξιούχοι ηλικίας 66 έως 70 ετών εμφανίζουν τις υψηλότερες αποδοχές, με μέσο εισόδημα που ξεπερνά τα 1.130 ευρώ μικτά.

Ακολουθούν οι ηλικίες 71 έως 75 ετών, με μέσο ποσό κοντά στα 1.100 ευρώ.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσο περνούν τα χρόνια και αντικαθίστανται οι παλαιότεροι ασφαλισμένοι από νεότερους εργαζόμενους με διαφορετικά εργασιακά δεδομένα και χαμηλότερες εισφορές, δημιουργείται μια νέα πραγματικότητα στο ασφαλιστικό σύστημα.

Οι παλαιότεροι συνταξιούχοι, που σε αρκετές περιπτώσεις είχαν περισσότερα χρόνια ασφάλισης και καλύτερες αποδοχές, συνεχίζουν να λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις σε σχέση με πολλούς νεότερους δικαιούχους.

Αττική και Θεσσαλονίκη συγκεντρώνουν τις περισσότερες συντάξεις

Το μεγαλύτερο βάρος των συντάξεων εξακολουθεί να βρίσκεται στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Η Αττική παραμένει η περιφέρεια με τον μεγαλύτερο αριθμό καταβαλλόμενων συντάξεων, ξεπερνώντας τα 1,7 εκατομμύρια.

Ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με περισσότερες από 764 χιλιάδες συντάξεις, ενώ μεγάλοι αριθμοί καταγράφονται επίσης στη Θεσσαλία και τη Δυτική Ελλάδα.

Συνολικά, οι συνταξιούχοι στη χώρα ξεπερνούν πλέον τα 2,53 εκατομμύρια άτομα, αριθμός που συνεχίζει να αυξάνεται.

Οι νέες συντάξεις και τα αναδρομικά

Μόνο τον Απρίλιο εκδόθηκαν περισσότερες από 28.800 νέες συντάξεις, με τη συνολική δαπάνη να ξεπερνά τα 17 εκατομμύρια ευρώ.

Την ίδια στιγμή, καταβλήθηκαν αναδρομικά άνω των 85 εκατομμυρίων ευρώ για εκκρεμείς συντάξεις, στοιχείο που δείχνει ότι παρά τη βελτίωση στους ρυθμούς απονομής, οι καθυστερήσεις συνεχίζουν να επιβαρύνουν το ασφαλιστικό σύστημα.

Το βασικό συμπέρασμα πάντως παραμένει το ίδιο: η μεγάλη πλειονότητα των συνταξιούχων συνεχίζει να ζει με εισοδήματα που δύσκολα ανταποκρίνονται στις σημερινές ανάγκες, ειδικά σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια πιέζει όλο και περισσότερο το διαθέσιμο εισόδημα.