Τέλος οι εξάδες νερών και αναψυκτικών στα σούπερ μάρκετ; Η μεγάλη αλλαγή που φέρνει η ΕΕ

Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός περιορίζει τις περιττές πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης και φέρνει σταδιακά σημαντικές αλλαγές έως το 2030

Οι εξάδες εμφιαλωμένου νερού δεν καταργούνται από τα σούπερ μάρκετ τον Αύγουστο. Αυτό που πρόκειται να αλλάξει είναι κυρίως η πλαστική συσκευασία που συγκρατεί τα μπουκάλια μαζί, παρά τα δημοσιεύματα και τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που κάνουν λόγο για πλήρη απαγόρευση.

Ο ισχυρισμός «Από τον Αύγουστο τέλος οι εξάδες νερού» κυκλοφόρησε έντονα τις τελευταίες ημέρες σε ιστοσελίδες του εξωτερικού και στα social media, προκαλώντας σύγχυση στους καταναλωτές.

Ωστόσο, από την εξέταση του νέου Κανονισμού (ΕΕ) 2025/40, τις σχετικές διευκρινίσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αναλύσεις διεθνών μέσων, όπως το Reuters, προκύπτει ότι η συγκεκριμένη διατύπωση είναι παραπλανητική.

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασιών δεν προβλέπει την κατάργηση των πολυσυσκευασιών. Στο στόχαστρό του μπαίνουν οι περιττές πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να περιορίσει τα απορρίμματα, να αυξήσει τα ποσοστά ανακύκλωσης και να ενισχύσει την επαναχρησιμοποίηση των υλικών.

Δεν καταργούνται οι εξάδες, αλλά αλλάζει η συσκευασία τους

Η βασικότερη παρανόηση αφορά το ίδιο το προϊόν. Οι εξάδες εμφιαλωμένου νερού και αναψυκτικών δεν πρόκειται να εξαφανιστούν από τα ράφια των καταστημάτων. Εκείνο που θα αλλάξει σταδιακά είναι ο τρόπος με τον οποίο τα μπουκάλια συγκρατούνται και πωλούνται μαζί.

Οι γνωστές διάφανες πλαστικές μεμβράνες, όπως το shrink film, αλλά και οι πλαστικοί δακτύλιοι που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη συγκράτηση πολλών προϊόντων, θα περιοριστούν εφόσον χαρακτηριστούν περιττές πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης.

Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να στραφούν σε εναλλακτικές λύσεις, όπως χάρτινες ταινίες, χαρτονένιες βάσεις και άλλες μορφές ανακυκλώσιμης συσκευασίας, χωρίς να σταματήσει η πώληση των προϊόντων σε εξάδες ή άλλες πολυσυσκευασίες.

Η φιλοσοφία του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού στηρίζεται σε τρεις βασικούς στόχους: λιγότερη χρήση πλαστικού, περιορισμός των απορριμμάτων και μεγαλύτερη αξιοποίηση επαναχρησιμοποιούμενων υλικών.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κάθε Ευρωπαίος παράγει σήμερα περισσότερα από 180 κιλά απορριμμάτων συσκευασίας τον χρόνο, με τη συνολική ποσότητα να παρουσιάζει σχεδόν συνεχή αύξηση.

Οι νέοι κανόνες δεν περιορίζονται στις συσκευασίες εμφιαλωμένου νερού. Περιλαμβάνουν αυστηρότερες απαιτήσεις για τον σχεδιασμό τους, μείωση του περιττού υλικού, ενιαίες σημάνσεις ανακύκλωσης και μεγαλύτερη χρήση ανακυκλωμένου πλαστικού σε πολλές κατηγορίες προϊόντων.

Οι αντιδράσεις από τη βιομηχανία

Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές δεν βρίσκουν σύμφωνους όλους τους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις. Εταιρείες τροφίμων και ποτών, αλλά και εκπρόσωποι του λιανεμπορίου, υποστηρίζουν ότι η συμμόρφωση με τις νέες απαιτήσεις θα προκαλέσει σημαντική οικονομική επιβάρυνση.

Όπως επισημαίνουν, θα χρειαστούν νέες γραμμές παραγωγής, διαφορετικά υλικά συσκευασίας και επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ, ώστε να προσαρμοστούν οι εγκαταστάσεις και τα προϊόντα στους καινούργιους κανόνες.

Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Reuters, η ευρωπαϊκή βιομηχανία βρίσκεται ήδη σε διαδικασία αναζήτησης νέων λύσεων για επαναχρησιμοποιούμενες και περισσότερο βιώσιμες συσκευασίες.

Μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ και πολυεθνικές επιχειρήσεις δοκιμάζουν διαφορετικά μοντέλα σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο και η Δανία.

Αρκετές εταιρείες προειδοποιούν, πάντως, ότι η επιτυχία των μέτρων δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το κόστος εφαρμογής. Καθοριστική θα είναι και η στάση των καταναλωτών, καθώς θα κληθούν να αλλάξουν ορισμένες καθημερινές συνήθειες και να εξοικειωθούν με νέους τρόπους αγοράς και επιστροφής συσκευασιών.

Πότε αρχίζει η εφαρμογή των αλλαγών

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 τέθηκε σε ισχύ στις 11 Φεβρουαρίου 2025 και η γενική εφαρμογή του ξεκινά στις 12 Αυγούστου 2026. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλες οι προβλεπόμενες αλλαγές θα εφαρμοστούν ταυτόχρονα από εκείνη την ημερομηνία.

Αρκετά από τα σημαντικότερα μέτρα θα ενεργοποιηθούν σταδιακά έως το τέλος της δεκαετίας, δίνοντας στις επιχειρήσεις χρόνο για να προσαρμόσουν τις συσκευασίες και τις γραμμές παραγωγής τους.

Από το 2030, όλες οι συσκευασίες που θα διατίθενται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένα κριτήρια ανακυκλωσιμότητας. Παράλληλα, θα τεθούν σε εφαρμογή νέοι στόχοι για την επαναχρησιμοποίηση συσκευασιών σε διαφορετικούς κλάδους της αγοράς.