Συνολάκης: Οι τρεις παράγοντες που προκαλούν μεγάλες φωτιές – «Θα ζούμε με εκκενώσεις»

Καταστροφικό ήταν το πέρασμα του καύσωνα από τη χώρα μας στα τέλη Ιουλίου, ο οποίος πέρα από τις υψηλές θερμοκρασίες που «έσπασαν» κάθε ρεκόρ, βοήθησε και στη δημιουργία ενός «ευνοϊκού περιβάλλοντος» για την εκδήλωση αρκετών καταστροφικών φωτιών σε διαφορετικά σημεία.

Ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών Κώστας Συνολάκης, σχολιάζοντας τις μεγάλες φωτιές, είπε πως στην Ελλάδα το καλοκαίρι «αντιμετωπίζουμε τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής» και μέχρι στιγμής «δεν έχουμε δει μεγάλες πυρκαγιές. Άκουσα για 500.000 στρέμματα. Αν το βάλουμε αυτό το νούμερο στην Καλιφόρνια, εκεί κάηκαν σε μία πυρκαγιά ένα εκατομμύριο στρέμματα».

Φωτιές: Οι τρεις παράγοντες

«Θα καταφέρουμε να τα πάμε καλύτερα όσον αφορά τη διαχείριση των πυρκαγιών» είπε ο κ. Συνολάκης στο ErtNews και σε ερώτηση για το αν θα δούμε μεγαλύτερες πυρκαγιές, απάντησε πως εξαρτάται από τρεις παράγοντες:

1. Η θερμοκρασία
2. Η διάρκεια του καύσωνα
3. Οι άνεμοι

«Αυτό που με ανησυχεί είναι όταν έχουμε ισχυρούς ανέμους. Να έχουμε πάλι μια κατάσταση όπως στη Ρόδο που θα σβήσει η πυρκαγιά όταν θέλει, δηλαδή όταν τελειώσει η καύσιμη ύλη και πέσει ο άνεμος», σχολίασε.

Για τα επόμενα 10 χρόνια «θα ζούμε με εκκενώσεις»

«Το ένα μάθημα που μάθαμε από τις φωτιές είναι οι εκκενώσεις. Θα είχαμε πολλούς νεκρούς αν δεν είχαμε το 112. Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε την τεχνολογία για να κάνουμε σε πραγματικό χρόνο προσομοιώσεις πυρκαγιάς. Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε κάτι να τρέχει και να μας λέει η προσομοίωση σε πόσο χρόνο θα πάει κάπου η πυρκαγιά. Εφόσον δεν το έχουμε δεν μπορούμε να πάρουμε οποιοδήποτε ρίσκο. Δεν πρέπει ποτέ να επαναληφθεί αυτό που έγινε στο Μάτι. Αν υπήρχε εντολή στο Μάτι θα είχαν σωθεί άνθρωποι», τόνισε.

Ο κ. Συνολάκης υπολογίζει πως για τα επόμενα 10 χρόνια δεν θα υπάρχουν τα εργαλεία προσομοίωσης πυρκαγιάς και «μέχρι τότε πρέπει να ζούμε με τις εκκενώσεις». «Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τις φωτιές», επεσήμανε.

Κάηκαν 550.000 στρέμματα

Την ίδια στιγμή, όπως σημειώνει το Meteo, το πέρασμα του «πύρινου εφιάλτη» έγινε αισθητό από τη συνολική ποσότητα καμένων στρεμμάτων, η οποία προέκυψε από τις πυρκαγιές.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, κάηκε συνολική έκταση που προσεγγίζει τα 470.000 στρέμματα, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ από την αρχή του έτους έχουν καεί συνολικά στη χώρα μας περίπου 550.000 στρέμματα, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για Δασικές Πυρκαγιές.

Άξιο αναφοράς είναι ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου μεταξύ 15 και 31 Ιουλίου 2023, εκδηλώθηκαν στη χώρα μας 7 μεγάλες δασικές πυρκαγιές, και πιο συγκεκριμένα στο Αίγιο, στα Δερβενοχώρια, στην Αττική με τον Κουβαρά, στην Κάρυστο, στη Νέα Αγχίαλο και στη Ρόδο.

Σύμφωνα με το Meteo, τα περίπου 550.000 στρέμματα καμένων εκτάσεων από την αρχή του 2023 είναι ήδη κατά 30% περισσότερα των συνολικών εκτάσεων που κατά μέσο όρο καίγονται στη χώρα μας (~435.000 στρέμματα) ετησίως, όπως προκύπτει από την ανάλυση των δεδομένων του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για Δασικές Πυρκαγιές για την περίοδο 2006 – 2022. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι ο αριθμός των δασικών πυρκαγιών που εκδηλώθηκαν και χαρτογραφήθηκαν στη χώρα μας έως την 30.07.2023 δεν παρουσιάζει κάποια σημαντική αύξηση.

Ως παράγοντες, που βοήθησαν στην επέκταση των καταστροφικών πυρκαγιών, από τις οποίες έχασαν τη ζωή τους 4 άνθρωποι, το Meteo υπογραμμίζει πως ήταν οι πυρομετεωρολογικές συνθήκες, οι οποίες δημιουργήθηκαν από το πρόσφατο κύμα καύσωνα.

Στην επόμενη ομάδα χαρτών παρουσιάζονται η εκτιμώμενη ευκολία ανάφλεξης και η ταχύτητα εξάπλωσης για τις περιόδους 01 – 11.07.2023 (πριν το κύμα καύσωνα), 12 – 23.07.2023 (κατά τη διάρκεια του κύματος καύσωνα) και 24 – 26.07.2023 (ολοκλήρωση κύματος καύσωνα) με βάση το Καναδικό Σύστημα Πυρομετεωρολογικών Δεικτών, όπως αυτό υπολογίζεται καθημερινά από την Πυρομετεωρολογική Ομάδα FLAME του ΜΕΤΕΟ/ΕΑΑ με βάση τις μετρήσεις των αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών της μονάδας ΜΕΤΕΟ.

Αυτό που καταγράφεται πολύ χαρακτηριστικά είναι η σημαντική αύξηση της ευφλεκτότητας (ευκολία ανάφλεξης) και της ταχύτητας εξάπλωσης στο σύνολο σχεδόν της χώρας εξαιτίας των πολύ υψηλών θερμοκρασιών και των ξηρών ατμοσφαιρικών συνθηκών του πρόσφατου κύματος καύσωνα.

Σε ό,τι αφορά τις 7 μεγάλες δασικές πυρκαγιές του Ιουλίου 2023, είναι εύκολο να παρατηρήσει κανείς ότι κατά την εκδήλωση τους και την κύρια φάση εξάπλωση τους, οι αντίστοιχοι νομοί που επηρεάστηκαν βρίσκονταν σε υψηλή ή/και πολύ υψηλή εκτιμώμενη ευκολία ανάφλεξης και ταχύτητα εξάπλωσης.

Αυτή η παρατήρηση υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη της επιτήρησης των πυρομετεωρολογικών συνθηκών με αξιοποίηση υφιστάμενων δικτύων μετεωρολογικών σταθμών και τη ανάπτυξη νέων πυρομετεωρολογικών δικτύων.

Μέσα από τις μετρήσεις των δικτύων αυτών είναι δυνατή η σε πραγματικό χρόνο παρακολούθηση της πορείας των πυρομετεωρολογικών συνθηκών και, συνεπώς, η ενίσχυση της ετοιμότητας μας για την εκδήλωση δυνητικά μεγάλων και καταστροφικών δασικών πυρκαγιών.