Όλο και περισσότεροι κάνουν ενέσεις αδυνατίσματος – Αυτό όμως που δείχνει νέα μελέτη προκαλεί ερωτήματα

Οι ενέσεις αδυνατίσματος έχουν γνωρίσει τεράστια δημοτικότητα τα τελευταία χρόνια, ωστόσο μια νέα επιστημονική μελέτη φέρνει στο προσκήνιο πιθανές παρενέργειες που συνδέονται με τη χρήση τους, ειδικά όταν πρόκειται για τη μακροχρόνια επίδραση στο σώμα.

Έρευνα σε περισσότερους από 146.000 ανθρώπους δείχνει μικρή αλλά στατιστικά σημαντική συσχέτιση των φαρμάκων GLP-1, κυρίως ενέσεων αδυνατίσματος, με παθήσεις όπως η οστεοπόρωση και η ουρική αρθρίτιδα.

Τι δείχνει νέα μελέτη για τα φάρμακα GLP-1

Η ολοένα και μεγαλύτερη χρήση των φαρμάκων GLP-1, όπως τα Ozempic και Wegovy, για την απώλεια βάρους αλλά και για τη ρύθμιση του διαβήτη τύπου 2, έχει ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τις πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στην υγεία.

Παρότι τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα, οι επιστήμονες προσπαθούν ήδη να κατανοήσουν πώς τα φάρμακα GLP-1 επηρεάζουν τον οργανισμό σε βάθος χρόνου.

Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity, οι θεραπείες με αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 παρουσιάζουν σημαντικά οφέλη τόσο στη ρύθμιση του σακχάρου όσο και στη μείωση του σωματικού βάρους. Ωστόσο οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες μακροχρόνιες μελέτες, ώστε να αξιολογηθεί πλήρως η επίδρασή τους σε άλλα συστήματα του σώματος, όπως τα οστά και οι μύες.

Σε αυτό το σημείο έρχεται να προσθέσει νέα στοιχεία μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη.

Τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1, στα οποία ανήκουν μεταξύ άλλων τα Ozempic και Wegovy, φαίνεται να συνδέονται με μια μικρή αύξηση στον κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μυοσκελετικών παθήσεων.

Η ανάλυση έδειξε ότι υπάρχει ελαφρώς αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης οστεοπόρωσης, ουρικής αρθρίτιδας αλλά και της σπάνιας μεταβολικής νόσου των οστών, της οστεομαλακίας.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ταχεία απώλεια βάρους που προκαλούν αυτά τα φάρμακα ίσως επηρεάζει το μυοσκελετικό σύστημα. Η απότομη μείωση της σωματικής μάζας μπορεί να ασκεί πίεση σε οστά και αρθρώσεις.

Παράλληλα, η γρήγορη απώλεια κιλών μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των επιπέδων ουρικού οξέος, κάτι που συνδέεται με την εμφάνιση ουρικής αρθρίτιδας. Επιπλέον, η μειωμένη πρόσληψη τροφής και θρεπτικών συστατικών ίσως παίζει επίσης ρόλο.

Πώς λειτουργούν οι ενέσεις αδυνατίσματος

Τα φάρμακα GLP-1 (glucagon-like peptide-1) μιμούνται τη δράση της φυσικής ορμόνης GLP-1 στον οργανισμό.

Δρουν με διάφορους τρόπους:

• μειώνουν την όρεξη
• επιβραδύνουν τη διαδικασία της πέψης
• αυξάνουν την παραγωγή ινσουλίνης
• ενεργοποιούν τους ίδιους κυτταρικούς υποδοχείς με τη φυσική ορμόνη

Για τον λόγο αυτό συχνά αποκαλούνται GLP-1 receptor agonists (RAs). Πολλά από αυτά τα φάρμακα χορηγούνται σε ενέσιμη μορφή.

Παλαιότερες μελέτες έχουν επίσης συνδέσει την κατηγορία αυτή με διαταραχές στην παραγωγή ασβεστίου, στοιχείο που είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη και την επιδιόρθωση των οστών.

Ανάλυση ιατρικών δεδομένων για 146.000 άτομα

Ο επικεφαλής της έρευνας, ο φοιτητής ιατρικής Μουάζ Ουατζαχάθ από το Michigan State University, μαζί με την ομάδα του ανέλυσαν ιατρικά δεδομένα που καλύπτουν χρονική περίοδο πέντε ετών.

Συνολικά εξετάστηκαν στοιχεία από:

• 73.483 άτομα που λάμβαναν θεραπεία με φάρμακα GLP-1
• 73.483 άτομα που δεν λάμβαναν τα συγκεκριμένα φάρμακα

Οι δύο ομάδες είχαν αντιστοιχιστεί με βάση βασικά χαρακτηριστικά όπως η ηλικία, το φύλο και ο δείκτης μάζας σώματος, ώστε τα αποτελέσματα να είναι όσο το δυνατόν πιο αξιόπιστα.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας

Οι ερευνητές κατέγραψαν μια μικρή αλλά στατιστικά σημαντική αύξηση στον κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων παθήσεων:

• 0,9% υψηλότερος κίνδυνος οστεοπόρωσης
• 0,8% υψηλότερος κίνδυνος ουρικής αρθρίτιδας
• 0,1% υψηλότερος κίνδυνος οστεομαλακίας

Οι συσχετίσεις αυτές εντοπίστηκαν σε ασθενείς που λάμβαναν δραστικές ουσίες όπως semaglutide, liraglutide, dulaglutide και exenatide.

Δεν αποδεικνύεται αιτιώδης σχέση

Οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι τα ευρήματα της μελέτης δεν αποδεικνύουν ότι τα φάρμακα προκαλούν άμεσα αυτές τις παθήσεις.

Στην ανάλυση δεν συμπεριλήφθηκαν σημαντικοί παράγοντες, όπως οι διατροφικές συνήθειες και η σωματική δραστηριότητα, οι οποίοι θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα.

«Μόλις τώρα φτάνουμε στο σημείο όπου δεδομένα παρακολούθησης πέντε και δέκα ετών αρχίζουν να γίνονται διαθέσιμα για ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1», αναφέρει ο επικεφαλής συγγραφέας Μουάζ Ουατζαχάθ, φοιτητής ιατρικής στο Michigan State University.

Παρότι η αύξηση του κινδύνου θεωρείται μικρή, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το ζήτημα αξίζει να ερευνηθεί περαιτέρω.

Γιατί χρειάζεται παρακολούθηση της υγείας των οστών

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι οι γιατροί θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη πιθανούς κινδύνους σε ασθενείς που έχουν ήδη προδιάθεση για παθήσεις των οστών.

«Κάθε φορά που έχετε έναν ασθενή που είναι επιρρεπής σε οστεοπόρωση, ουρική αρθρίτιδα ή οστεομαλακία, οι κλινικοί γιατροί θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την παρακολούθηση της υγείας των οστών και να ελέγχουν για επιπλοκές που εμφανίζονται αργότερα σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου», αναφέρει ο Ουατζαχάθ.

«Αυτές οι αλλαγές μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα και μπορούν να αποτελέσουν μια εύκολη λύση για την πιθανή πρόληψη αυτών των παρενεργειών».

Η εικόνα για τα φάρμακα GLP-1 είναι πιο σύνθετη

Η συνολική εικόνα γύρω από τα φάρμακα GLP-1 φαίνεται να είναι πιο πολύπλοκη.

Μια άλλη μελέτη που παρουσιάστηκε στο ίδιο συνέδριο έδειξε ότι ασθενείς που λαμβάνουν τέτοιες θεραπείες εμφανίζουν καλύτερη ανάρρωση μετά από ορθοπαιδικές επεμβάσεις, όπως αντικατάσταση ισχίου ή γόνατος.

Αυτό σημαίνει ότι οι επιδράσεις των φαρμάκων στην υγεία των οστών δεν είναι απαραίτητα μόνο αρνητικές. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχθούν ακόμη και ευεργετικές, για παράδειγμα σε ασθενείς με προβλήματα οστεοαρθρίτιδας.

Άλλοι πιθανοί κίνδυνοι που εξετάζονται

Πρόσφατες επιστημονικές έρευνες έχουν συνδέσει τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 και με άλλους πιθανούς κινδύνους, όπως:

• μικρή αύξηση στον κίνδυνο απώλειας όρασης
• σοβαρά προβλήματα στο πάγκρεας
• απώλεια μυϊκής μάζας

Ωστόσο οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα για να αξιολογηθεί πλήρως η ισορροπία μεταξύ οφελών και κινδύνων.

«Κάθε φάρμακο που υιοθετείται τόσο γρήγορα απαιτεί στενή εξέταση, ιδιαίτερα στην ορθοπαιδική όπου η παχυσαρκία και οι χειρουργικές επεμβάσεις συχνά συνδέονται, και όταν οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις της έκθεσης σε GLP-1 RA στην υγεία των οστών και των αρθρώσεων παραμένουν ανεπαρκώς κατανοητές», αναφέρει ο Ουατζαχάθ.

Η έρευνα παρουσιάστηκε στο 2026 Annual Meeting of the American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS).