Η προστασία δεν κρύβεται σε ένα «θαυματουργό» τρόφιμο. Οι επιλογές που επαναλαμβάνονται καθημερινά είναι εκείνες που μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε βάθος χρόνου.
Εάν υπήρχε ένα χάπι που μπορούσε να μειώσει έως και 30% τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου, είναι βέβαιο ότι θα προκαλούσε τεράστιο ενδιαφέρον. Σύμφωνα, όμως, με επιστημονικά δεδομένα, ένα αντίστοιχο επίπεδο προστασίας μπορεί να επιτευχθεί χωρίς φαρμακευτική αγωγή. Η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής και ενός υγιεινού τρόπου ζωής έχει συσχετιστεί με μείωση του κινδύνου καρκίνου κατά 30% έως 40%.
Η διατροφή είναι ένας από τους παράγοντες που μπορούμε σε σημαντικό βαθμό να ελέγξουμε. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να εξετάζουμε με φόβο κάθε τρόφιμο ή ποτό που καταναλώνουμε.
Εκείνο που μετρά περισσότερο είναι το τι επιλέγουμε να τρώμε τις περισσότερες ημέρες και όχι ένα γεύμα που απολαμβάνουμε περιστασιακά ή σε κάποια ιδιαίτερη περίσταση.
Όπως εξηγούν ογκολόγοι στο Parade, η διατροφή μπορεί να επηρεάσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αλλά κανένα μεμονωμένο τρόφιμο δεν θεωρείται ότι προκαλεί από μόνο του τη νόσο.
Ο κίνδυνος διαμορφώνεται σταδιακά και εξαρτάται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η γενετική προδιάθεση, η ηλικία, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, το σωματικό βάρος, η φυσική δραστηριότητα, οι περιβαλλοντικές εκθέσεις και το συνολικό διατροφικό πρότυπο.
Η πρόληψη, επομένως, δεν εξαρτάται από ένα «τέλειο» πιάτο. Πολύ μεγαλύτερη σημασία έχουν οι συνήθειες που επαναλαμβάνονται σταθερά επί μήνες και χρόνια.
Οι βασικές κατευθύνσεις μιας υγιεινής διατροφής είναι γνωστές: περισσότερα ολόκληρα και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα και λιγότερα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα, αλκοόλ, ζάχαρη και αλάτι. Παράλληλα, η κατανάλωση κόκκινου κρέατος καλό είναι να γίνεται με μέτρο.
Υπάρχει, ωστόσο, μια κατηγορία τροφίμων που συχνά δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Πρόκειται για τις σάλτσες, τα toppings, τις αλοιφές και τα καρυκεύματα που προσθέτουμε σχεδόν αυτόματα στο φαγητό μας. Ορισμένες από αυτές τις επιλογές είναι προτιμότερο να μη μετατραπούν σε καθημερινή συνήθεια.
Τι προτείνουν οι ογκολόγοι για τη μείωση του κινδύνου
Οι ειδικοί συστήνουν ένα διατροφικό πρότυπο που περιλαμβάνει περισσότερα λαχανικά, φρούτα, όσπρια, προϊόντα ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς, ψάρια και άπαχες πηγές πρωτεΐνης.
Οι συγκεκριμένες συστάσεις υποστηρίζονται από μεγάλο αριθμό επιστημονικών μελετών. Έρευνες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι ένα διατροφικό μοντέλο που μοιάζει με τη Μεσογειακή Διατροφή συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου.
Εξίσου σημαντική θεωρείται η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους. Το αυξημένο βάρος έχει συσχετιστεί με υψηλότερο κίνδυνο για αρκετές μορφές καρκίνου, όπως ο καρκίνος του μαστού μετά την εμμηνόπαυση, του παχέος εντέρου και του ορθού, του ενδομητρίου, των νεφρών, του ήπατος και του παγκρέατος.
Αντίθετα, οι ογκολόγοι τονίζουν ότι δεν χρειάζονται ακραίες δίαιτες, προγράμματα «αποτοξίνωσης», υποτιθέμενοι καθαρισμοί του οργανισμού ή συμπληρώματα που υπόσχονται προστασία από τον καρκίνο.
Η ουσία δεν βρίσκεται στον φόβο, στην υπερβολή ή στην επιδίωξη της διατροφικής τελειότητας. Βρίσκεται στη συνολική ποιότητα της διατροφής και στη συνέπεια με την οποία διατηρούνται οι υγιεινές συνήθειες.
Τα toppings που καλό είναι να περιορίζονται
Δεν υπάρχει λόγος να αναλύουμε με εμμονή καθετί που τρώμε. Είναι, όμως, χρήσιμο να γνωρίζουμε τους πιθανούς κινδύνους από τρόφιμα που καταναλώνονται συστηματικά, ακόμη κι αν πρόκειται για μικρές ποσότητες που προστίθενται ως συνοδευτικό.
Μια κουταλιά σάλτσας ή ένα topping μπορεί να φαίνεται ασήμαντο. Όταν, όμως, η ίδια επιλογή επαναλαμβάνεται καθημερινά για μεγάλο χρονικό διάστημα, η συνολική επίδρασή της μπορεί να είναι διαφορετική.
Μία από τις κατηγορίες που οι ογκολόγοι προτείνουν να μην καταναλώνεται τακτικά είναι τα επεξεργασμένα κρέατα, δηλαδή τα αλλαντικά, καθώς και οι αλοιφές ή τα toppings που βασίζονται σε αυτά, όπως εκείνα που περιέχουν μπέικον.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μία μεμονωμένη μερίδα θα προκαλέσει πρόβλημα. Η ανησυχία των ειδικών αφορά κυρίως τη συχνή και μακροχρόνια κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος.
Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο έχει ταξινομήσει το επεξεργασμένο κρέας ως καρκινογόνο για τον άνθρωπο. Τα ισχυρότερα επιστημονικά στοιχεία αφορούν τη σύνδεσή του με τον καρκίνο του παχέος εντέρου και του ορθού.
Τα επεξεργασμένα κρέατα μπορεί να συμβάλλουν στην αύξηση του κινδύνου όταν καταναλώνονται συστηματικά, καθώς περιέχουν νιτρώδη και νιτρικά άλατα. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες, οι ουσίες αυτές μπορούν να οδηγήσουν στον σχηματισμό ενώσεων που προκαλούν βλάβες στα κύτταρα.
Η περιστασιακή κατανάλωση μιας μικρής ποσότητας είναι διαφορετική από την καθημερινή παρουσία αλλαντικών, μπέικον και αντίστοιχων προϊόντων στο πιάτο.
Γιατί μπαίνει στο μικροσκόπιο η σάλτσα μπάρμπεκιου
Προσοχή χρειάζεται και με ορισμένες έτοιμες σάλτσες, όπως η σάλτσα μπάρμπεκιου, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε πρόσθετη ζάχαρη.
Αρκετά από αυτά τα προϊόντα μοιάζουν ουσιαστικά με ιδιαίτερα γλυκά σιρόπια στα οποία έχει προστεθεί καπνιστή γεύση. Σε πολλές ετικέτες, η ζάχαρη, το σιρόπι καλαμποκιού ή άλλες γλυκαντικές ύλες εμφανίζονται πολύ ψηλά στον κατάλογο των συστατικών.
Και σε αυτή την περίπτωση, όπως διευκρινίζουν οι ογκολόγοι στο Parade, το πρόβλημα δεν είναι μία κουταλιά σάλτσας που θα καταναλωθεί περιστασιακά.
Η ανησυχία αρχίζει όταν οι γλυκές σάλτσες και τα καρυκεύματα γίνονται σταθερό μέρος ενός καθημερινού διατροφικού προτύπου που περιλαμβάνει πολλή πρόσθετη ζάχαρη και μεγάλο αριθμό υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
Η υπερβολική κατανάλωση πρόσθετης ζάχαρης για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να συμβάλει στην αύξηση του σωματικού βάρους, στην παχυσαρκία, στην αντίσταση στην ινσουλίνη και στη χρόνια φλεγμονή.
Η παχυσαρκία και η χρόνια φλεγμονή έχουν, με τη σειρά τους, συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αρκετών μορφών καρκίνου, μεταξύ των οποίων εκείνοι του μαστού, του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου, του παγκρέατος, του ήπατος και των νεφρών.
Οι εναλλακτικές που δίνουν γεύση στο φαγητό
Η μείωση των έτοιμων σαλτσών δεν σημαίνει ότι το φαγητό πρέπει να γίνει άνοστο. Υπάρχουν αρκετοί τρόποι να αποκτήσει ένταση, καπνιστή γεύση ή πιο πλούσιο άρωμα χωρίς αλλαντικά και μεγάλες ποσότητες ζάχαρης.
Για πιο καπνιστή ή αλμυρή γεύση, οι ειδικοί προτείνουν υλικά όπως η καπνιστή πάπρικα, τα ψητά μανιτάρια, τα καραμελωμένα κρεμμύδια, οι ελιές, τα φρέσκα μυρωδικά και το σκόρδο.
Μια σπιτική σάλτσα με βάση το γιαούρτι ή το ξίδι μπορεί επίσης να αποτελέσει μια πιο ισορροπημένη επιλογή. Αντίστοιχες εναλλακτικές είναι η μουστάρδα, η φρέσκια σάλσα, το τσιμιτσούρι, το χούμους, το τζατζίκι και ένα απλό ντρέσινγκ με ελαιόλαδο και ξίδι.
Μία τέτοια αντικατάσταση μπορεί αρχικά να φαίνεται μικρή. Όταν, όμως, εφαρμόζεται συστηματικά, τα πιθανά οφέλη της συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου.
Οι καθημερινές συνήθειες μετρούν περισσότερο από ένα τρόφιμο
Ο σκοπός μιας διατροφής που λαμβάνει υπόψη την πρόληψη του καρκίνου δεν είναι να δημιουργεί ενοχές και άγχος για κάθε επιλογή που βρίσκεται στο πιάτο.
Το ζητούμενο είναι η συνολική εικόνα: λιγότερο επεξεργασμένο κρέας, περιορισμένη πρόσθετη ζάχαρη, περισσότερες φυτικές τροφές και φυτικές ίνες, αλλά και μικρότερη κατανάλωση αλκοόλ.
Αυτές οι επιλογές μπορούν να λειτουργήσουν αθροιστικά και να προσφέρουν σημαντικά οφέλη σε βάθος χρόνου. Η πρόληψη δεν κρίνεται από μία σάλτσα, ένα μπάρμπεκιου ή ένα γεύμα, αλλά από όσα επιλέγουμε να βάζουμε στο πιάτο μας ξανά και ξανά.
Και αυτή είναι μια αρχή που αξίζει να θυμόμαστε όχι μόνο στις καλοκαιρινές συγκεντρώσεις και στα μπάρμπεκιου, αλλά σε ολόκληρη τη διάρκεια του χρόνου.
To «alldaynews.gr» αποποιείται κάθε ευθύνη από τις αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων ιστοσελίδων, για τα οποία (άρθρα) την ευθύνη την έχει ο υπογράφων ως πηγή.
