«Μαρτύρησε στα χέρια των Ρώσων» – Τα βασανιστήρια και ο φρικτός θάνατος της 27χρονης Ουκρανής – Της αφαίρεσαν μάτια, εγκέφαλο και λάρυγγα

Η υπόθεση της Ουκρανής δημοσιογράφου Βικτόρια Ρόσκινα σοκάρει. Η 27χρονη ρεπόρτερ βασανίστηκε μέχρι θανάτου στις ρωσικές φυλακές, σύμφωνα με αποκαλυπτική έρευνα του *Guardian*, η οποία βασίζεται σε δεκάδες μαρτυρίες επιζώντων, νομικών και σωφρονιστικών υπαλλήλων.

Το τέλος της Ρόσκινα και η σοκαριστική κατάσταση της σορού

Η Ρόσκινα συνελήφθη στη Ζαπορίζια το καλοκαίρι του 2023 και κρατήθηκε επί μήνες χωρίς κατηγορίες και χωρίς δικηγόρο. Η μόνη της επαφή με τον έξω κόσμο ήταν ένα τηλεφώνημα τεσσάρων λεπτών στους γονείς της. Στις 14 Φεβρουαρίου, όταν έγινε ανταλλαγή σορών, παραδόθηκε νεκρή. Το σώμα της ήταν παραμορφωμένο σε τέτοιο βαθμό, που έφερε την ένδειξη «άγνωστος άνδρας» και «εκτεταμένη βλάβη στις στεφανιαίες αρτηρίες», ενώ της έλειπαν ο εγκέφαλος, τα μάτια και ο λάρυγγας. Η ακριβής αιτία θανάτου είναι πιθανό να μη διαπιστωθεί ποτέ.

Κρατήθηκε χωρίς δίκη και χωρίς δικαιώματα

Όπως αποκαλύπτει ο Guardian, η Ρόσκινα βρέθηκε σε συνθήκες απομόνωσης, χωρίς πρόσβαση σε νομική εκπροσώπηση. Έχει ήδη ξεκινήσει επίσημη έρευνα για εγκλήματα πολέμου, με στόχο την απόδοση ευθυνών για τον βασανισμό και τον θάνατό της.

«Της έκαναν ηλεκτροσόκ, είχε μαχαιριές»

Περισσότερες από 50 συνεντεύξεις συγκέντρωσαν πληροφορίες για τους τελευταίους μήνες της Ρόσκινα στη φυλακή. Μία από τις συγκρατούμενές της, που αφέθηκε ελεύθερη τον Σεπτέμβριο, περιέγραψε με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες τις πληγές και τα σημάδια βασανιστηρίων στο σώμα της:

«Κατά τη διάρκεια των ανακρίσεων, της έκαναν ηλεκτροσόκ… Της έκαναν μαχαιριές – τις είδα: σίγουρα στο χέρι, στο πόδι… Φρέσκο σημάδι από μαχαίρι – στον πήχη… Ένα τραύμα 5 εκατοστών πάνω από τη φτέρνα. Μου είπε “τους ικέτευσα να μην αγγίξουν το τραύμα”».

Ένας αξιωματικός της FSB, ονόματι Μαξίμ Μορόζ, της είχε υποσχεθεί καλύτερες συνθήκες μεταφοράς σε άλλη φυλακή, ωστόσο οι μαρτυρίες δείχνουν ότι μεταφέρθηκε σε απομόνωση.

Ψυχική και σωματική κατάρρευση

Άλλος κρατούμενος περιέγραψε ότι «έφτασε γεμάτη άγνωστα φάρμακα» και φαινόταν σαν να είχε χάσει την επαφή με την πραγματικότητα. «Με τα μάτια τρομοκρατημένα», ξάπλωνε στο πάτωμα, κουλουριασμένη πίσω από την κουρτίνα της τουαλέτας. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, είχε φτάσει να ζυγίζει μόλις 30 κιλά.

Ο στρατιώτης Γιεβγένι Μάρκεβιτς δήλωσε: «Δεν ξεκίνησε επίσημα απεργία πείνας, απλά άρχισε να αρνείται το φαγητό. Πρώτα έλεγε ότι ήταν για νηστεία, μετά για λόγους υγείας».

Τα πόδια της πρήστηκαν και, αν και της προσφέρθηκαν χάπια, τα απέρριψε. Τον Ιούνιο μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο για εβδομάδες, όπου τη φρουρούσαν έξι μασκοφόροι με πολυβόλα, ένδειξη ότι θεωρούνταν σημαντικό διαπραγματευτικό μέσο. Τον Ιούλιο, επέστρεψε στη φυλακή με ορό, αφού συνέχισε να μην τρώει.

Το τελευταίο τηλεφώνημα

Μόλις τον Απρίλιο του 2024, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ενημέρωσε επίσημα την οικογένεια ότι ήταν ζωντανή. Τον Αύγουστο της επετράπη ένα τηλεφώνημα. «Μου υποσχέθηκαν ότι θα γυρίσω σπίτι τον Σεπτέμβριο» είπε στους γονείς της, πριν τους αποχαιρετήσει: «Λοιπόν, αυτό ήταν. Αντίο, αντίο. Μαμά, μπαμπά, σας αγαπώ».

Το ταξίδι που δεν τελείωσε ποτέ

Η Ρόσκινα πέρασε τα σύνορα της Ουκρανίας για τελευταία φορά στις 25 Ιουλίου 2023. Το στίγμα του κινητού της πέρασε σε πολωνικό δίκτυο, ενώ οι διαδρομές δείχνουν πως ταξίδεψε μέσω Λιθουανίας και Λετονίας προς τη Ρωσία. Μπήκε με το πραγματικό της όνομα από το συνοριακό σημείο Ludonka.

Ο πατέρας της, Βολοντιμίρ, ανησύχησε όταν δεν είχε πια πρόσβαση στους λογαριασμούς της. Οι ενδείξεις έδειχναν φυλάκισή της στην Ταγκανρόγκ, μια διαβόητη ρωσική φυλακή.

Η ζωή της Ρόσκινα και η αφοσίωσή της στο ρεπορτάζ

Μεγάλωσε σε πόλη κοντά στον Ζελένσκι. Ο πατέρας της, βετεράνος του πολέμου στο Αφγανιστάν, έζησε τον ρωσικό επεκτατισμό από νωρίς. Η ίδια και η αδελφή της έζησαν τον πόλεμο από μικρές.

«Δεν είχε φίλους, δεν είχε σχέση. Ζούσε μόνο για τη δουλειά της. Ήταν αποστολή για εκείνη», λέει η αρχισυντάκτρια Σεβίλ Μουσάιεβα της *Ukrainska Pravda*. Χρησιμοποιούσε πολλές συσκευές για την ασφάλειά της και όλα της τα αρχεία είχαν ρυθμιστεί να αυτοκαταστρέφονται.

Πρώτη σύλληψη το 2022

Η Ρόσκινα είχε αιχμαλωτιστεί ξανά τον Μάρτιο του 2022, στη Μπερντιάνσκ, από στρατιώτη που την παρέδωσε στη FSB. Εκεί την ανάγκασαν να ηχογραφήσει προπαγανδιστικό υλικό, αλλά αφέθηκε ελεύθερη μετά από δημόσια πίεση.

Αγνόησε τις συμβουλές για ξεκούραση και συνέχισε τα επικίνδυνα ρεπορτάζ της. Ερεύνησε τις συνθήκες στους πυρηνικούς σταθμούς της Ζαπορίζια, τις δολοφονίες αντιστεκόμενων εφήβων και, στο τελευταίο της ταξίδι, φέρεται να ερευνούσε μυστικά υπόγεια βασανιστηρίων και να κατήρτιζε λίστα με τα ονόματα πρακτόρων της FSB.