Ιορδανία: Στο σημείо όπου βαπτiστηκε ο Χριστός

Η εκπομπή «Εικόνες» με τον Τάσο Δούση ταξίδεψε μέχρι την Ιορδανία και μας μεταφέρει στο σημείο όπου κατά την παράδοση βαπτίστηκε ο Ιησούς Χριστός από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο, μια τοποθεσία γεμάτη πνευματικότητα και ιστορία.

Στην Ιορδανία, εκεί όπου βαπτίστηκε ο Χριστός

Ο Τάσος Δούσης και η ομάδα του επισκέφθηκαν την περιοχή της Βηθανίας, όπου σύμφωνα με τις Γραφές πραγματοποιήθηκε η βάπτιση του Χριστού. Παρά το γεγονός ότι σήμερα ο Ιορδάνης ποταμός έχει υποχωρήσει σε αρκετά σημεία λόγω της κλιματικής αλλαγής, το σημείο αυτό εξακολουθεί να είναι ιερό για τους πιστούς.

Όπως φαίνεται και στο βίντεο που ακολουθεί, στην περιοχή έχει δοθεί άδεια να ανεγερθούν ναοί από διαφορετικά χριστιανικά δόγματα, δημιουργώντας ένα τοπίο ιδιαίτερης θρησκευτικής σημασίας.

Δείτε το βίντεο

Τι είναι τα Θεοφάνεια και πότε εορτάζονται

Η γιορτή των Θεοφανείων καθιερώθηκε τον 2ο αιώνα μ.Χ., γεγονός που την κατατάσσει ανάμεσα στις παλαιότερες εορτές της χριστιανικής πίστης. Η ημερομηνία εορτασμού διαφοροποιούνταν κατά το παρελθόν – σε κάποιες περιοχές τελούνταν στις 6 Ιανουαρίου, ενώ σε άλλες στις 10 Ιανουαρίου.

Στη σημερινή εποχή, η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει τα Θεοφάνεια στις 6 Ιανουαρίου. Είναι η τελευταία από τις τρεις μεγάλες γιορτές του Δωδεκαημέρου, ακολουθώντας τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά.

Το νόημα των Θεοφανείων

Η λέξη Θεοφάνεια σημαίνει φανέρωση του Θεού, και συγκεκριμένα αναφέρεται στην εμφάνιση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας κατά τη βάπτιση του Ιησού στον Ιορδάνη ποταμό. Η φωνή του Θεού Πατέρα, το Άγιο Πνεύμα που κατέβηκε με μορφή περιστεριού και ο Ιησούς Χριστός, ως Υιός του Θεού, έγιναν παρόντες σε αυτή την ιερή στιγμή.

Το νόημα της γιορτής συνδέεται με την έννοια της πνευματικής αναγέννησης. Όπως λέει το εκκλησιαστικό κείμενο, το νερό αγιάζεται και γίνεται «δώρο αγιασμού, λύτρωση από τις αμαρτίες, προστασία από τις ασθένειες και απροσπέλαστο στις δυνάμεις του κακού».

Η βάπτιση του Ιησού και η ουράνια φωνή

Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, κατόπιν θείας εντολής, είχε εγκατασταθεί στις όχθες του Ιορδάνη ποταμού, κηρύττοντας μετάνοια και προετοιμάζοντας τον ερχομό του Μεσσία. Κάποια μέρα, μπροστά του εμφανίστηκε ο Ιησούς ζητώντας να βαπτιστεί.

Ο Ιωάννης δίστασε: «Δεν είμαι εγώ άξιος να σε βαπτίσω. Εσύ πρέπει να με βαπτίσεις». Όμως ο Ιησούς του απάντησε ότι αυτό είναι το θέλημα του Θεού. Ο Ιωάννης υπάκουσε και βάπτισε τον Ιησού. Τότε έγινε το θαυμαστό γεγονός: το Άγιο Πνεύμα κατέβηκε πάνω του σαν περιστέρι και ακούστηκε η φωνή του Θεού να λέει: «Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ευδόκησα».

Από εκείνη τη στιγμή, η Βάπτιση αποκτά νέα διάσταση. Δεν πρόκειται απλώς για μια τελετή με νερό, αλλά για το ξεκίνημα του Μυστηρίου του Βαπτίσματος, μέσα από το οποίο μεταδίδεται η Χάρη του Αγίου Πνεύματος. Έτσι, το βάπτισμα αγιάζει τον άνθρωπο και τον εισάγει στην πνευματική ζωή.

Γιατί τα Θεοφάνεια λέγονται Φώτα

Η γιορτή των Θεοφανείων είναι επίσης γνωστή ως Φώτα, γιατί θεωρείται η μέρα που φανερώνεται το φως του Χριστού στον κόσμο. Από τον 4ο αιώνα, η Εκκλησία τιμά τη μέρα αυτή με ιδιαίτερη λαμπρότητα, γιατί μέσω του Βαπτίσματος ο άνθρωπος λαμβάνει πνευματικό φως.

Η εορτή των Φώτων σηματοδοτεί και την ολοκλήρωση της εορταστικής περιόδου των Χριστουγέννων.

Η νηστεία πριν τα Θεοφάνεια

Την παραμονή των Θεοφανείων τηρείται αυστηρή νηστεία χωρίς λάδι. Εξαίρεση γίνεται μόνο αν η παραμονή πέσει Σάββατο ή Κυριακή. Σύμφωνα με τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, η νηστεία αυτή αποσκοπεί στην αναπλήρωση της νηστείας που μπορεί να χάνεται όταν οι μεγάλες γιορτές συμπίπτουν με Τετάρτη ή Παρασκευή.

Η Εκκλησία ζητά από τους πιστούς να μεταλάβουν του Μεγάλου Αγιασμού νηστικοί, από τα μεσάνυχτα μέχρι την τέλεση της ακολουθίας.

Ο αγιασμός των σπιτιών

Στην Ελλάδα, την παραμονή των Φώτων οι ιερείς επισκέπτονται τα σπίτια των πιστών και τελούν τον Μικρό Αγιασμό, που λέγεται και Πρωτάγιαση ή Φώτιση. Κρατώντας σταυρό και βασιλικό, ραντίζουν κάθε χώρο του σπιτιού, ευλογώντας τους ενοίκους και το νοικοκυριό.

Η ρίψη του σταυρού στα νερά

Το αποκορύφωμα της γιορτής είναι η κατάδυση του Τιμίου Σταυρού στη θάλασσα ή σε ποτάμι ή λίμνη. Με αυτή την πράξη αγιάζονται τα νερά και μαζί τους όλη η φύση.

Αμέσως μετά, νέοι κολυμβητές – οι λεγόμενοι Βουτηχτάδες – πέφτουν στο νερό για να πιάσουν το σταυρό. Όποιος το καταφέρει, δέχεται την ευλογία του ιερέα και τις ευχές όλων των παρευρισκόμενων. Εκείνη τη στιγμή, οι καμπάνες ηχούν χαρμόσυνα και τα πλοία σφυρίζουν πανηγυρικά.

Οι πιστοί πίνουν από τον αγιασμό με σεβασμό, κάνοντας τρεις γουλιές, ενώ σε πολλές περιοχές συνηθίζεται να πλένουν στα αγιασμένα νερά εικόνες, αντικείμενα ή ακόμη και μηχανήματα, για να μεταφέρουν την ευλογία στο σπίτι τους.