Έρχεται το νέο κόμμα Κασιδιάρη – Ετοιμάζεται να αποφυλακιστεί και νιώθει σίγουρος ότι θα μπει στη Βουλή

Ο Ηλίας Κασιδιάρης ετοιμάζεται να καταθέσει νέο αίτημα αποφυλάκισης, αυτή τη φορά με θετική εισήγηση από την εισαγγελέα Εφετών, ενώ παράλληλα σχεδιάζει την πολιτική του επιστροφή με τη δημιουργία νέου κόμματος. Ο ίδιος εμφανίζεται βέβαιος για την είσοδό του στη Βουλή και διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με στελέχη και υποψηφίους του ευρύτερου ακροδεξιού χώρου.

Σχεδιασμός επανόδου με νέο πολιτικό σχήμα

Παρά την υποχώρηση της κοινοβουλευτικής ακροδεξιάς στην Ελλάδα, με κατά καιρούς πρόσκαιρες εξάρσεις, οι πυρήνες της Χρυσής Αυγής φαίνεται να ετοιμάζονται για επανεμφάνιση, με επικεφαλής τον Ηλία Κασιδιάρη. Ο ίδιος παραμένει έγκλειστος, ωστόσο η εισαγγελέας Εφετών εισηγείται την αποφυλάκισή του στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Λαμίας. Σε περίπτωση αποφυλάκισής του, επιδιώκει να ιδρύσει ένα νέο κόμμα, το οποίο θα συνεχίζει με σκληρό εθνικιστικό χαρακτήρα, βασισμένο σε μιλιταριστική και νεοναζιστική ιδεολογία, εκφράζοντας τη δυσαρέσκεια σημαντικού μέρους της κοινωνίας.

Παράλληλα, ο Πρόδρομος Εμφιετζόγλου, επιχειρηματίας με εθνικιστικό λόγο, έχει ήδη ιδρύσει το κόμμα «Πατριώτες», που κατέβηκε στις ευρωεκλογές. Ένας από τους υποψηφίους του έχει την υποστήριξη του Κασιδιάρη, ο οποίος ζητά για τέταρτη φορά την αποφυλάκισή του με περιοριστικούς όρους. Αυτή τη φορά, όμως, υπάρχει θετική εισήγηση της εισαγγελέως.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόταση της εισαγγελικής λειτουργού περιλαμβάνει αποδοχή της αποφυλάκισης του Κασιδιάρη, παρότι έχει καταδικαστεί σε πρώτο βαθμό, υπό την προϋπόθεση επιβολής όρων: απαγόρευση εξόδου από τη χώρα και τακτική παρουσία σε αστυνομικό τμήμα. Η εισαγγελέας θεωρεί πως πληρούνται οι όροι για την αποφυλάκιση, καθώς έχει συμπληρώσει τον απαραίτητο χρόνο κράτησης χωρίς παραπτώματα. Την τελική απόφαση θα λάβει το δικαστικό συμβούλιο.

Άνοδος και εκλογική επιρροή της ακροδεξιάς

Στις βουλευτικές εκλογές του 2023, η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου απέσπασε ποσοστό 4,44% και 16 έδρες. Ο Βελόπουλος έγινε γνωστός από τις τηλεοπτικές του εμφανίσεις τη δεκαετία του 1990, όπου υποστήριζε σκληρές εθνικιστικές θέσεις για το Μακεδονικό και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, εμπλουτισμένες με συνωμοσιολογικό και ανορθολογικό λόγο. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, εξέφρασε έντονη αντίθεση στη χρήση μασκών και τα εμβόλια.

Το κόμμα «Νίκη», με αρχηγό τον θεολόγο Δημήτρη Νατσιό, δημιουργήθηκε το 2019 και στις εκλογές του Ιουνίου 2023 συγκέντρωσε 3,70% και 10 έδρες. Βασίζεται στην υποστήριξη εκκλησιαστικών κύκλων και μοναχών του Αγίου Όρους, εκφράζοντας έντονα θρησκευόμενες και συντηρητικές απόψεις, καθώς και ξενοφοβικές θέσεις. Το κόμμα είχε ενεργό ρόλο στο αντιεμβολιαστικό κίνημα.

Οι Σπαρτιάτες, με έντονα εθνικιστικό και αντιδημοκρατικό προσανατολισμό, ιδρύθηκαν από τον Βασίλη Στίγκα το 2017, αλλά πέτυχαν την είσοδό τους στη Βουλή τον Ιούνιο του 2023 με ποσοστό 4,68% (12 έδρες), ύστερα από δημόσια στήριξη του Κασιδιάρη. Ωστόσο, η συνεργασία μεταξύ Στίγκα και των υπολοίπων βουλευτών διαλύθηκε, λόγω εσωτερικής σύγκρουσης και επιρροής του Κασιδιάρη.

Η εισαγγελία άρχισε έρευνα για εξαπάτηση του εκλογικού σώματος, και ο Άρειος Πάγος απέκλεισε το κόμμα των Σπαρτιατών από τις ευρωεκλογές και τις εθνικές εκλογές. Ο Στίγκας, ο Δημητριάδης και ο Ζερβέας αποκλείστηκαν από τη Βουλή, μετά από απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, το οποίο έκρινε ότι ο πραγματικός αρχηγός των Σπαρτιατών ήταν ο Ηλίας Κασιδιάρης, ο οποίος δεν εμφανιζόταν επισήμως στο ψηφοδέλτιο.

Το μεταναστευτικό ως βασικός πυλώνας της ακροδεξιάς

Η μετανάστευση αποτελεί κεντρικό σημείο της ατζέντας της ακροδεξιάς εδώ και τρεις δεκαετίες. Οι μετανάστες συχνά παρουσιάζονται ως παράγοντες εγκληματικότητας, χωρίς αναγνώριση της οικονομικής τους συνεισφοράς, και περιγράφονται ως απειλή για τον ελληνικό πολιτισμό.

Στην Ελλάδα, η άνοδος της Ακροδεξιάς μετά το 1990 συνδέθηκε με δύο βασικές παραμέτρους: το μεταναστευτικό, που κυριάρχησε και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και την αναβίωση του εθνικισμού μέσω των «εθνικών θεμάτων». Η Χρυσή Αυγή γνώρισε απότομη άνοδο μετά το 2010, γεγονός που οφείλεται στις πολιτικές και κοινωνικές μετατοπίσεις της εποχής: παγκοσμιοποίηση, διεθνή γεγονότα, οικονομικά σκάνδαλα, και κυρίως η σοβαρή κοινωνική διάρρηξη λόγω της οικονομικής κρίσης, η οποία αποσταθεροποίησε τις ισορροπίες του παλαιού πολιτικού συστήματος.

Ιστορικές ρίζες και εξέλιξη της ελληνικής ακροδεξιάς

Η Ακροδεξιά στην Ελλάδα αντλεί την ιστορική της βάση από τον μεσοπολεμικό φασισμό, την Εθνική Ένωσις Ελλάς, το καθεστώς Μεταξά, την εθνικοφροσύνη της μεταπολεμικής περιόδου και τη δικτατορία του 1967-1974. Παρέμεινε στο περιθώριο μετά τη Μεταπολίτευση και την επικράτηση της σοσιαλδημοκρατίας, ωστόσο η έξαρση του εθνικισμού με αφορμή το Μακεδονικό έδωσε χώρο σε πρόσωπα και ομάδες αυτού του χώρου να αποκτήσουν φωνή και απήχηση.

Τα συλλαλητήρια του 1992-1993 για το Μακεδονικό συνέβαλαν στην εμφάνιση της Χρυσής Αυγής ως εξτρεμιστικού πολιτικού φορέα. Παρόμοιες κρίσεις, όπως τα Ίμια, η υπόθεση Οτσαλάν, το κυπριακό δημοψήφισμα, ενίσχυσαν τη ρητορική κατά των μεταναστών και της Δύσης. Η υπόθεση των ταυτοτήτων, με πρωταγωνιστικό ρόλο του αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου, διαμόρφωσε το υπόβαθρο για την ανάδυση μιας επιθετικής εθνικιστικής φωνής στα μέσα ενημέρωσης.

Ο Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός (ΛΑΟΣ) του Γιώργου Καρατζαφέρη αποτέλεσε οργανωμένη κομματική έκφραση αυτών των απόψεων. Η Χρυσή Αυγή εξελίχθηκε σε πολιτικό κόμμα, ενώ εμφανίστηκαν αρκετοί μικρότεροι σχηματισμοί που διαμοιράστηκαν τον ακροδεξιό χώρο έως τα τέλη των 2000s.

Η οικονομική κρίση του 2010 ανέτρεψε πολιτικές σταθερές. Ο ΛΑΟΣ συμμετείχε στην κυβέρνηση Παπαδήμου (2011-12), ενώ η Χρυσή Αυγή ενισχύθηκε εκλογικά από το 2012 μέχρι τη δίωξη και καταδίκη των ηγετικών στελεχών της. Η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ (2015-2019) μετέφερε επιπλέον εθνικιστικά στοιχεία στο πολιτικό προσκήνιο, δημιουργώντας έναν πυρήνα συνειδητοποιημένων ακροδεξιών ψηφοφόρων που δύσκολα επιστρέφουν στα κεντροδεξιά κόμματα.