Ενέσεις αδυνατίσματος: Κιλά και προβλήματα υγείας επανέρχονται μετά τη λήξη της θεραπείας – Τι συμβαίνει;

Τα φάρμακα αδυνατίσματος φαίνεται πως προσφέρουν σημαντική απώλεια βάρους όσο διαρκεί η χρήση τους, όμως τα οφέλη αυτά δεν είναι πάντα μόνιμα. Σύμφωνα με νεότερα επιστημονικά δεδομένα, τόσο τα κιλά όσο και προβλήματα υγείας που είχαν βελτιωθεί τείνουν να επιστρέφουν μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα μετά τη διακοπή της θεραπείας.

Τα κιλά επιστρέφουν μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια

Σε διάστημα μικρότερο των δύο ετών, πολλοί άνθρωποι που διέκοψαν τα φάρμακα αδυνατίσματος φαίνεται να ξαναπαίρνουν το βάρος που είχαν πριν ξεκινήσουν τη θεραπεία. Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στη Βρετανία δείχνουν ότι η αύξηση του σωματικού βάρους ξεκινά σχετικά γρήγορα μετά τη διακοπή, ενώ παράλληλα επανεμφανίζονται και προβλήματα υγείας που είχαν περιοριστεί χάρη στη φαρμακευτική αγωγή.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 9.341 παχύσαρκους ή υπέρβαρους ασθενείς που συμμετείχαν σε 37 διαφορετικές μελέτες και λάμβαναν ένα από 18 φάρμακα αδυνατίσματος. Διαπίστωσαν ότι, μετά τη διακοπή της αγωγής, οι συμμετέχοντες έπαιρναν κατά μέσο όρο 0,4 κιλό τον μήνα. Με αυτόν τον ρυθμό, μέσα σε περίπου 1,7 έτος προβλεπόταν να επιστρέψουν στο αρχικό τους βάρος, πριν από την έναρξη της θεραπείας.

Επιστροφή και των παραγόντων κινδύνου για την υγεία

Η αύξηση του βάρους δεν ήταν το μοναδικό εύρημα. Παράγοντες που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή υγεία, όπως τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης, οι οποίοι είχαν βελτιωθεί κατά τη διάρκεια της φαρμακευτικής αγωγής, φάνηκε πως επανέρχονταν στα προ θεραπείας επίπεδα μέσα σε 1,4 έτος κατά μέσο όρο.

Τα αποτελέσματα αυτά δημοσιεύθηκαν στη Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση, το British Medical Journal, και ενισχύουν την εικόνα ότι τα φάρμακα αδυνατίσματος δρουν όσο λαμβάνονται, χωρίς όμως να εξασφαλίζουν μακροχρόνια διατήρηση των ωφελειών.

Ο ρόλος των φαρμάκων GLP-1

Οι μισοί από τους ασθενείς που συμμετείχαν στις μελέτες είχαν λάβει φάρμακα GLP-1, δηλαδή ουσίες που μιμούνται ορμόνες οι οποίες παράγονται φυσικά στον οργανισμό μετά από κάθε γεύμα. Ανάμεσά τους βρίσκονταν 1.776 άτομα που είχαν λάβει τη νεότερη και πιο ισχυρή ουσία, τη σεμαγλουτίδη, η οποία χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας.

Η σεμαγλουτίδη κυκλοφορεί με τις εμπορικές ονομασίες Ozempic και Wegovy από τη Novo Nordisk, ενώ στην ίδια κατηγορία εντάσσεται και η τιρζεπατίδη, γνωστή ως Mounjaro και Zepbound, που παράγεται από την Eli Lilly.

Ταχύτερη επανάκτηση βάρους με τις πιο ισχυρές θεραπείες

Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο ρυθμός επανάκτησης βάρους ήταν υψηλότερος με τη σεμαγλουτίδη και την τιρζεπατίδη, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 0,8 κιλά τον μήνα. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τη μεγαλύτερη αρχική απώλεια βάρους, η επιστροφή στα προηγούμενα κιλά γίνεται πιο γρήγορα μετά τη διακοπή.

«Ωστόσο, επειδή εκείνοι που λαμβάνουν σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη χάνουν, στην αρχή, περισσότερο βάρος, καταλήγουν όλοι σχεδόν ταυτόχρονα στη βάση απ’ όπου ξεκίνησαν», εξηγεί ο επικεφαλής ερευνητής της μελέτης, Δημήτρης Κουτουκίδης, από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Φάρμακα ή συμπεριφορική διαχείριση

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι, ανεξάρτητα από το συνολικό βάρος που είχε χαθεί, η μηνιαία επανάκτηση κιλών ήταν ταχύτερη μετά τη χρήση φαρμάκων αδυνατίσματος σε σύγκριση με τα προγράμματα συμπεριφορικής διαχείρισης βάρους. Το εύρημα αυτό ενισχύει τη σημασία των αλλαγών στον τρόπο ζωής για τη μακροχρόνια διατήρηση του αποτελέσματος.

Το μεγάλο ερώτημα που παραμένει ανοιχτό

Η αναδρομική φύση της μελέτης δεν επέτρεψε στους επιστήμονες να προσδιορίσουν ποιοι ασθενείς έχουν περισσότερες πιθανότητες να διατηρήσουν την απώλεια βάρους σε βάθος χρόνου.

«Η κατανόηση του ποιος το πετυχαίνει (να διατηρήσει το καλό αποτέλεσμα) και ποιος όχι είναι με κάποιο τρόπο το ερώτημα για το “ιερό δισκοπότηρο” στην έρευνα για την απώλεια βάρους, αλλά κανένας δεν έχει βρει ακόμη την απάντηση», καταλήγει ο Δημήτρης Κουτουκίδης.