Η Απόφαση του ΣτΕ για το επώνυμο «Ντε Γκρες» – Τι σημαίνει για τα δικαιώματά τους

Δέκα μέλη της οικογένειας του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου αποκτούν πλέον επίσημα το επώνυμο Ντε Γκρες, μετά από απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που βάζει τέλος σε μια μακρά διαδικασία.

Οριστική απόφαση για το επώνυμο Ντε Γκρες

Με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, δέκα μέλη της οικογένειας του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου αναγνωρίζονται και επισήμως με το επώνυμο Ντε Γκρες, ενώ επικυρώνεται και η ελληνική τους ιθαγένεια.

Η απόφαση αφορά τόσο τα πέντε παιδιά του τέως βασιλιά, δηλαδή τον Παύλο Ντε Γκρες, Νικόλαο Ντε Γκρες, τον Φίλιππο Ντε Γκρες, τη Θεοδώρα Ντε Γκρες και την Αλεξία Ντε Γκρες, όσο και τα παιδιά του Παύλου.

Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε κεκλεισμένων των θυρών και ταυτόχρονα απορρίφθηκε η αίτηση ακύρωσης που είχε καταθέσει ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Παναγιώτης Λαζαράτος, σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ.

Τι σημαίνει η απόφαση για τα δικαιώματά τους

Μετά και τη δημοσίευση της απόφασης, η οποία αναμένεται σύντομα, τα μέλη της οικογένειας αποκτούν πλήρως τα δικαιώματα που προβλέπει η Ελληνική Δημοκρατία και το Σύνταγμα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι.

Υπενθυμίζεται ότι στις 20 Δεκεμβρίου 2024 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ η απόφαση του υπουργού Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιου, με την οποία αναγνωρίστηκε η ελληνική ιθαγένεια στα μέλη της οικογένειας.

Παράλληλα, δόθηκε εντολή να εγγραφούν στο δημοτολόγιο του Δήμου Αθηναίων, γεγονός που τους επιτρέπει να αποκτήσουν ελληνική ταυτότητα και διαβατήριο, ενώ μέχρι τότε κατείχαν δανέζικα έγγραφα.

Τα μέλη της οικογένειας είχαν καταθέσει σχετική αίτηση στο Ληξιαρχείο Αθηνών και προηγουμένως είχαν δηλώσει εγγράφως ότι αποδέχονται το Σύνταγμα και το δημοκρατικό πολίτευμα, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν διατηρούν καμία αξίωση έναντι του ελληνικού κράτους.

Ποια είναι τα δέκα μέλη που αφορά η απόφαση

Εκτός από τα πέντε παιδιά του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου και της Άννας Μαρίας, δηλαδή τον Παύλο Ντε Γκρες, τον Νικόλαο Ντε Γκρες, τον Φίλιππο Ντε Γκρες, τη Θεοδώρα Ντε Γκρες και την Αλεξία Ντε Γκρες, η απόφαση περιλαμβάνει και τα πέντε παιδιά του Παύλου.

Πρόκειται για τους: Αχιλλέα – Ανδρέα Ντε Γκρες, Οδυσσέα – Κίμωνα Ντε Γκρες, Κωνσταντίνο – Αλέξιο Ντε Γκρες, Αριστείδη – Σταύρο Ντε Γκρες και Μαρία – Ολυμπία Ντε Γκρες.

Οι όροι που τέθηκαν για την έγκριση

Για να εγκριθεί το αίτημα, βασική προϋπόθεση ήταν η ρητή αναγνώριση από την πλευρά της οικογένειας της πολιτειακής κατάστασης που διαμορφώθηκε μετά το δημοψήφισμα του 1974, το οποίο έβαλε τέλος στη βασιλεία στην Ελλάδα.

Παράλληλα, τα μέλη της οικογένειας δήλωσαν σεβασμό στο Σύνταγμα και την Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Επιπλέον, έπρεπε να παραιτηθούν από οποιαδήποτε διεκδίκηση ή αξίωση που συνδέεται με το παλαιό καθεστώς, καθώς και από τίτλους ευγενείας.

Η προσφυγή του Παναγιώτη Λαζαράτου

Ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Παναγιώτης Λαζαράτος, είχε προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αμφισβητώντας τη συνταγματικότητα των αποφάσεων του υπουργού Εσωτερικών που αναγνώριζαν την ελληνική ιθαγένεια στα μέλη της πρώην βασιλικής οικογένειας.

Παράλληλα, είχε στραφεί και κατά της εγγραφής τους στο δημοτολόγιο του Δήμου Αθηναίων.

Όπως είχε υποστηρίξει, «το άρθρο 4 παρ. 7 του Συντάγματος σκοπεί στο να μη φέρει κανείς όνομα το οποίο θα του προσδίδει την αίγλη και την ταξική προέλευση του παρελθόντος, ούτως ώστε να τίθεται εν κινδύνω η κοινωνική ισότητα, η κοινωνική συνοχή αλλά και η ίδια η ύπαρξη του Δημοκρατικού Πολιτεύματος».

Επιπλέον είχε τονίσει ότι η συγκεκριμένη διάταξη «έχει ως στόχο να μη συντηρείται πνεύμα υπεροχής του κατέχοντος τίτλο ευγενείας ή διακρίσεως με εμβέλεια προοπτικής ανακινήσεως πολιτειακού ζητήματος υπό πρόσφορες για αυτόν πολιτικές συγκυρίες», επισημαίνοντας ότι με αυτόν τον τρόπο «εδραιώνεται η λαϊκή κυριαρχία προκειμένου να μη δύναται ποτέ να επιβουλευθούν την εξουσία ο έκπτωτος βασιλιάς ή οι απόγονοί του».

Ωστόσο, η υπόθεση εξετάστηκε από επταμελή σύνθεση του Δ’ Τμήματος του ΣτΕ, με πρόεδρο την αντιπρόεδρο Σπυριδούλα Χρυσικοπούλου και εισηγήτρια την πάρεδρο Χάιδω Ευαγγελίου, και η αίτηση απορρίφθηκε.

Το δικαστήριο έκρινε ότι η χρήση του επωνύμου Ντε Γκρες δεν παραβιάζει το Σύνταγμα ή τη νομοθεσία και ότι η υπουργική απόφαση είναι νόμιμη. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι ο προσφεύγων είχε έννομο συμφέρον να καταθέσει την προσφυγή.

Η παλαιότερη περίπτωση του Μιχαήλ Ντε Γκρες

Ήδη από το 2004, ένα ακόμη μέλος της τέως βασιλικής οικογένειας, ο Μιχαήλ Ντε Γκρες, είχε αποκτήσει ελληνική υπηκοότητα και διαβατήριο, αφού προηγουμένως είχε αποποιηθεί τίτλους και προνόμια και είχε δηλώσει πίστη στο δημοκρατικό πολίτευμα.

Ο Μιχαήλ Ντε Γκρες ήταν ξάδελφος του τέως βασιλιά και το μοναδικό μέλος της οικογένειας που παρέμεινε στην Ελλάδα μέχρι τον θάνατό του.

Η στάση της οικογένειας και τα επόμενα βήματα

Σύμφωνα με την οικογένεια Ντε Γκρες, στόχος είναι η ενίσχυση των δεσμών τους με την Ελλάδα.

Ο Νικόλαος Ντε Γκρες ζει μόνιμα στη χώρα μαζί με τη σύζυγό του, Χρυσή Βαρδινογιάννη, ενώ ο Παύλος μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στην Αμερική και την Αθήνα.

Την ίδια ώρα, νομικοί επισημαίνουν ότι τα μέλη της οικογένειας έχουν πλέον όλα τα δικαιώματα των Ελλήνων πολιτών, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας συμμετοχής στην πολιτική ζωή.

Αυτό σημαίνει ότι μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να ιδρύσουν πολιτικό κόμμα, αν και μέχρι στιγμής έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν σκοπεύουν να κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση.

Σύμφωνα με το ελληνικό Σύνταγμα, κάθε Έλληνας πολίτης έχει δικαίωμα ψήφου και μπορεί να συμμετέχει ελεύθερα σε πολιτικά κόμματα, αρκεί η δράση τους να εξυπηρετεί τη δημοκρατική λειτουργία του πολιτεύματος.

Για την εκλογή σε βουλευτικό αξίωμα απαιτείται η ελληνική ιθαγένεια, το δικαίωμα ψήφου και η συμπλήρωση του 25ου έτους ηλικίας.