«Ανακαινίζω – Νοικιάζω»: Νέο πρόγραμμα με επιδότηση έως 95% για ανακαινίσεις κατοικιών – Ποιοι δικαιούνται έως 36.000 ευρώ

Το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω 2026» έρχεται με αυξημένες επιδοτήσεις και πιο αυστηρούς όρους, στοχεύοντας να δώσει νέα ζωή σε παλιές κατοικίες και να μειώσει την πίεση στην αγορά στέγασης.

Το ποσό της χρηματοδότησης μπορεί να φτάσει έως και τις 36.000 ευρώ, με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ η ενεργειακή αναβάθμιση του ακινήτου αποτελεί βασική και υποχρεωτική προϋπόθεση. Παράλληλα, τίθενται αυστηροί κανόνες για τη χρήση των κατοικιών, ειδικά σε ό,τι αφορά τη βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb.

Η νέα εκδοχή του προγράμματος φιλοδοξεί να αλλάξει ουσιαστικά την εικόνα της αγοράς ακινήτων, προσφέροντας ισχυρά κίνητρα στους ιδιοκτήτες ώστε να αξιοποιήσουν ακίνητα που μέχρι σήμερα παρέμεναν κλειστά ή σε κακή κατάσταση.

Στόχος είναι να ενεργοποιηθεί ένα μεγάλο απόθεμα κατοικιών και να αυξηθεί η διαθεσιμότητα, σε μια περίοδο που η στεγαστική πίεση παραμένει έντονη.

Πότε ξεκινά και τι αλλάζει στο νέο πρόγραμμα

Εφόσον δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, η πλατφόρμα για το νέο «Ανακαινίζω» αναμένεται να ανοίξει στις αρχές Ιουνίου, φέρνοντας μια πιο λειτουργική και ολοκληρωμένη προσέγγιση.

Σε αντίθεση με την προηγούμενη έκδοση, που είχε περιορισμένο ενδιαφέρον λόγω των στενών παρεμβάσεων, το νέο πρόγραμμα σχεδιάστηκε ώστε να καλύπτει ουσιαστικά τις ανάγκες αναβάθμισης των κατοικιών και να λειτουργεί ως βασικό εργαλείο στεγαστικής πολιτικής.

Δύο υποχρεωτικά σκέλη για πλήρη αναβάθμιση

Μια από τις πιο σημαντικές αλλαγές είναι η δομή του προγράμματος. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το νέο «Ανακαινίζω» χωρίζεται σε δύο βασικά σκέλη: την ανακαίνιση και την ενεργειακή αναβάθμιση.

Η συμμετοχή και στα δύο είναι υποχρεωτική, κάτι που σημαίνει ότι δεν επιτρέπονται μεμονωμένες παρεμβάσεις. Ο στόχος είναι να αποφεύγονται επιφανειακές εργασίες και να εξασφαλίζεται μια ουσιαστική αναβάθμιση του ακινήτου.

Τι καλύπτει η ανακαίνιση

Στο κομμάτι της ανακαίνισης περιλαμβάνονται όλες οι βασικές εργασίες που κάνουν ένα σπίτι πλήρως λειτουργικό. Ενδεικτικά καλύπτονται:

• Υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις
• Ενίσχυση τοιχοποιίας
• Αποκατάσταση φθορών
• Αλλαγή δαπέδων
• Πλήρης ανακαίνιση μπάνιου και κουζίνας
• Βαψίματα

Με αυτόν τον τρόπο, αντιμετωπίζονται τα βασικά προβλήματα που μέχρι σήμερα απέτρεπαν πολλούς ιδιοκτήτες από το να προχωρήσουν σε εργασίες.

Πώς λειτουργεί η ενεργειακή αναβάθμιση

Το δεύτερο σκέλος αφορά την ενεργειακή βελτίωση του ακινήτου, με πιο ευέλικτους όρους σε σχέση με άλλα προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ».

Περιλαμβάνει παρεμβάσεις όπως:

• Αντικατάσταση κουφωμάτων με θερμομονωτικά
• Εγκατάσταση ή αλλαγή ηλιακού θερμοσίφωνα ή άλλων συστημάτων ΑΠΕ
• Αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης (π.χ. αντλίες θερμότητας)
• Στοχευμένες θερμομονωτικές εργασίες

Για να εγκριθεί η συμμετοχή, πρέπει να γίνουν τουλάχιστον τρεις παρεμβάσεις, εκ των οποίων οι δύο να είναι βασικές και χαμηλής δυσκολίας.

Η κατανομή του προϋπολογισμού είναι συγκεκριμένη: το 60%-80% αφορά την ανακαίνιση και το 20%-40% την ενεργειακή αναβάθμιση, ώστε να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στη λειτουργικότητα και την εξοικονόμηση ενέργειας.

Υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση

Η ενεργειακή αναβάθμιση δεν είναι απλώς προαιρετική, αλλά απαραίτητη. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, το ακίνητο πρέπει να ανέβει τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία (από τις χαμηλές κατηγορίες Γ έως Η).

Η βελτίωση αυτή πιστοποιείται μέσω Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), το οποίο εκδίδεται πριν και μετά τις παρεμβάσεις.

Πόσα χρήματα δίνει το πρόγραμμα

Ο συνολικός προϋπολογισμός φτάνει τα 500 εκατ. ευρώ, με στόχο την ανακαίνιση 15.000 έως 20.000 κατοικιών, κυρίως παλαιών διαμερισμάτων των δεκαετιών του ’80 και του ’90.

Η επιδότηση υπολογίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο και μπορεί να φτάσει έως 300 ευρώ/τ.μ., με ανώτατο ποσό τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία.

Το βασικό ποσοστό επιδότησης είναι 80%, ενώ μπορεί να αυξηθεί:

• +5% για νησιωτικές και ορεινές περιοχές
• +5% για ευάλωτες ομάδες (τρίτεκνοι, πολύτεκνοι, άτομα με αναπηρία)

Οι προσαυξήσεις μπορούν να συνδυαστούν, ανεβάζοντας την επιδότηση έως και το 90%.

Τι ισχύει για χρήση και ενοικίαση των ακινήτων

Το πρόγραμμα αφορά τόσο κατοικίες που χρησιμοποιούνται όσο και κλειστά ακίνητα.

Για τα κλειστά σπίτια, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται μετά την ανακαίνιση είτε να τα κατοικήσει είτε να τα διαθέσει για μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Το ίδιο ισχύει και για ιδιοκατοικούμενα ακίνητα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η απαγόρευση χρήσης των ανακαινισμένων κατοικιών για βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb για πέντε χρόνια, με στόχο να ενισχυθεί η αγορά των μακροχρόνιων ενοικίων.

Ποια είναι τα εισοδηματικά κριτήρια

Τα εισοδηματικά όρια είναι διευρυμένα:

• Έως 25.000 ευρώ για άγαμους
• Έως 35.000 ευρώ για έγγαμους χωρίς παιδιά
• Προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί

Υπάρχουν ειδικές προβλέψεις για μονογονεϊκές οικογένειες, ενώ τα κριτήρια βασίζονται στο συνολικό οικογενειακό εισόδημα, διευρύνοντας σημαντικά τους δικαιούχους.

Επιπλέον, δεν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό αιτήσεων ανά ιδιοκτήτη ούτε ηλικιακό όριο, γεγονός που ενισχύει τη συμμετοχή.

Γιατί θεωρείται κρίσιμο το πρόγραμμα

Η ανάγκη για τέτοιες παρεμβάσεις είναι πλέον εμφανής, καθώς το κόστος στέγασης παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Οι αυξήσεις στις τιμές υλικών όπως ατσάλι, σίδηρος, αλουμίνιο και ξυλεία, σε συνδυασμό με το υψηλό ενεργειακό κόστος, επηρεάζουν τόσο την κατασκευή όσο και τις τιμές πώλησης και ενοικίασης.

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις στην Ευρώπη όσον αφορά τα νοικοκυριά που ξοδεύουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για στέγαση. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης, η πραγματική επιβάρυνση συνεχίζει να αυξάνεται, ειδικά με βάση την αγοραστική δύναμη.