Αναδρομικά: Επιστροφές μέχρι και 24.000 ευρώ σε συνταξιούχους! (pic)

Μια εξαιρετικά σημαντική απόφαση πήρε Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τα αναδρομικά συντάξεις στο Δημόσιο, καθώς ακυρώνει επί της ουσίας τις κρατήσεις της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) τόσο για το διάστημα προ νόμου Κατρούγκαλου όσο και μετά την ψήφισή του!

Όπως αναφέρει το eleftherostypos.gr, είναι η 504/2021 που δημοσιεύθηκε στις 26 Μαρτίου 2021 και με την οποία η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου έρχεται να θέσει οριστικά τέλος στην κράτηση της ΕΑΣ, κρίνοντας μάλιστα ότι είναι  αντισυνταγματική και θα πρέπει να σταματήσει να επιβάλλεται και στις νέες συντάξεις.

Ποιους αφορά η απόφαση

Η απόφαση αφορά περίπου 400.000 συνταξιούχους του Δημοσίου, μεταξύ των οποίων πολιτικοί συνταξιούχοι, απόστρατοι, καθώς και συνταξιούχοι άλλων ειδικών μισθολογίων (όπως πανεπιστημιακοί, δικαστές, γιατροί του ΕΣΥ κ.ά.), στους οποίους η κράτηση ΕΑΣ επιβαλλόταν για μικτά ποσά κύριων συντάξεων, ή για άθροισμα κύριων συντάξεων πάνω από τα 1.400 ευρώ με κλιμακωτά ποσοστά που ξεκινούσαν από 3% και έφταναν στο 14%.

Τα αναδρομικά που «ξεκλειδώνουν» φτάνουν για μια 5ετία και στις 24.196 ευρώ για όσους έχουν παλιές αγωγές ενώ για όσους δεν έχουν αγωγές ενδέχεται να ικανοποιηθούν με επιστροφές ως 2 έτη.

Σύμφωνα με το «διά ταύτα» της πολύ σημαντικής αυτής απόφασης, ανοίγει ο δρόμος για να εισπράξουν αναδρομικά 4 κατηγορίες συνταξιούχων του Δημοσίου:

1. Οσοι είχαν ασκήσει προσφυγές ζητώντας την ακύρωση της ΕΑΣ, πριν από τον Φεβρουάριο του 2017 που το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε για πρώτη φορά αντισυνταγματική την ΕΑΣ με την απόφαση 244/2017. Οι εν λόγω συνταξιούχοι δικαιούνται όλα τα αναδρομικά και μέχρι μια 5ετία από την ημερομηνία που έκαναν την προσφυγή τους μέχρι την εξόφλησή τους. Για παράδειγμα, συνταξιούχος που έκανε προσφυγή στο ΕλΣ το 2016 δικαιούται αναδρομικά 5ετίας από την επιστροφή τής κράτησης ΕΑΣ.
2. Οσοι είχαν ασκήσει προσφυγές μετά τη δημοσίευση της απόφασης 244/2017, για το διάστημα από τον Φεβρουάριο του 2017 και μετά και όχι για το διάστημα πριν την απόφαση. Για παράδειγμα, συνταξιούχος που έκανε αγωγή τον Φεβρουάριο του 2018 δικαιούται αναδρομικά 12 μηνών (Φεβρουάριος 2017-2018) και φυσικά θα έχει έξτρα αναδρομικά από τη μη κατάργηση της ΕΑΣ για το μετέπειτα διάστημα της αγωγής, δηλαδή και μετά τον Φεβρουάριο του 2018, μια που η κράτηση συνέχισε να επιβάλλεται.
3. Οσοι συνταξιούχοι ασκήσουν προσφυγές από εδώ και στο εξής, δηλαδή όσοι κάνουν αγωγές επιστροφών της ΕΑΣ μετά τη νέα απόφαση 504/2021, ήτοι από 26 Μαρτίου 2021 και εφεξής. Προσοχή: Οσοι συνταξιούχοι είχαν προσφύγει για την ΕΑΣ πριν από την έκδοση της νέας απόφασης δικαιούνται αναδρομικά από Φεβρουάριο 2017 μέχρι την κατάθεση της αγωγής τους. Ενώ όσοι κάνουν προσφυγή μετά τη νέα απόφαση θα μετρούν αναδρομικά από Μάρτιο 2021 και μετά. Για παράδειγμα, συνταξιούχος που θα καταθέσει τώρα προσφυγή θα πάρει αναδρομικά ΕΑΣ από Μάρτιο 2021 και μετά, χωρίς να μπορεί να διεκδικήσει τις μειώσεις του παρελθόντος.
4. Οσοι δεν πρόλαβαν να καταθέσουν αγωγές και δεν σκέφτονται να προσφύγουν ούτε και τώρα, πλην όμως είχαν κάνει τις αιτήσεις διακοπής της ΕΑΣ προς το Γενικό Λογιστήριο αφότου είχε βγει η πρώτη απόφαση για την ακύρωσή της (η 244/2017), δικαιούνται αναδρομικά διότι η αίτηση ακύρωσης έχει την έννοια της προδικαστικής διεκδίκησης, κατά την ερμηνεία ορισμένων νομικών.

Κατάργηση εντελώς της Εισφοράς Αλληλεγγύης;

Το θέμα που ανοίγει με την απόφαση της Ολομέλειας του ΕλΣ, την οποία φέρνει στη δημοσιότητα ο Ελεύθερος Τύπος έχει και πολλές άλλες προεκτάσεις και σε κάθε περίπτωση την όποια λύση που πλέον είναι αναπόφευκτο να δοθεί, καλείται να τη δώσει η κυβέρνηση.

Ηδη η απόφαση βρίσκεται στο υπουργείο Εργασίας και έχει μάλιστα δοθεί η εντολή από το γραφείο του υφυπουργού Κοινωνικών Υποθέσεων, Π. Τσακόγλου, να εξεταστεί από το Νομικό Συμβούλιο και να ερευνηθούν όλες οι πτυχές, ώστε να υπάρξουν και οι κατάλληλες αποφάσεις.

Η λύση πάντως που δείχνει περισσότερο από ποτέ να έρχεται στο τραπέζι των κυβερνητικών αποφάσεων είναι να πληρωθούν αναδρομικά σε όλους όσοι είχαν τις μειώσεις συντάξεων από την ΕΑΣ με παρόμοιο τρόπο, όπως πληρώθηκαν τα αναδρομικά από τις μειώσεις 11 μηνών στους συνταξιούχους με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας τον περασμένο Οκτώβριο.

Στην περίπτωση αυτή όμως θα πρέπει πέραν των αναδρομικών να καταργηθεί πλήρως η ΕΑΣ και από τις νέες -επανυπολογισμένες και μη- συντάξεις, διότι το ΕλΣ δεν αφήνει κανένα άλλο περιθώριο παρά μόνον της πλήρους εξαφάνισης της εν λόγω εισφοράς γιατί σε διαφορετική περίπτωση θα φουντώσουν πάλι οι αγωγές και θα πολλαπλασιαστούν και τα αναδρομικά που θα επιδικάζονται πλέον αυτόματα σε όσους συνταξιούχους τρέξουν να τα διεκδικήσουν μέσω των δικαστηρίων.

Ενα από τα σχέδια που εξετάζεται είναι να επιστραφεί η ΕΑΣ για διάστημα μεγαλύτερο των 11 μηνών, ίσως και για 2 χρόνια (2017 και 2018) σε όλους τους συνταξιούχους και όσοι έχουν κάνει προσφυγές να πάρουν τα επιπλέον αναδρομικά για τους υπόλοιπους μήνες μέχρι και μια 5ετία.

Τι λέει η απόφαση

Η απόφαση, εκτός από το ζήτημα της ΕΑΣ, αποφαίνεται θετικά για την ένταξη στον ΕΦΚΑ των συνταξιούχων του Δημοσίου καθώς δεν «βλέπει» να προσκρούει σε παραβίαση του Συντάγματος. Στη σύνοψη της απόφασης οι δικαστές καταλήγουν στα εξής:

1. Επί του ερωτήματος αν η ίδρυση Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης, η ανάληψη από αυτόν της υποχρέωσης καταβολής των συντάξεων στους δημόσιους λειτουργούς και υπαλλήλους και o τρόπος χρηματοδότησής τους, σύμφωνα με το ν. 4387/2016, όπως τροποποιήθηκε, παραβιάζει το Σύνταγμα, η κρίση του δικαστηρίου είναι ότι δεν υφίσταται ζήτημα αντισυνταγματικότητας των σχετικών ρυθμίσεων, ενώ δεν τίθεται και ζήτημα αντίθεσης στο Σύνταγμα ή σε υπερνομοθετικής ισχύος κανόνες του τρόπου ορισμού και υπολογισμού των συντάξεών τους, όπως ορίσθηκαν στο ν. 4387/2016 όπως τροποποιήθηκε, εφόσον η σύνταξη που προκύπτει ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εύλογης αναλογίας.
2. Επί του ερωτήματος αν οι διατάξεις των άρθρων 38 του ν. 3863/2010 και 11 του ν. 3865/2010, με τις οποίες επιβλήθηκε εισφορά αλληλεγγύης στις συντάξεις των πρώην δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων, πολιτικών και στρατιωτικών και, συνακόλουθα οι διατάξεις των άρθρων 44 παρ. 10 του ν. 3986/2011 και 2 παρ. 13 του ν. 4002/2011, με τις οποίες αυξήθηκε το ύψος της, αντίκεινται, μετά την ένταξή τους στο ενιαίο συνταξιοδοτικό σύστημα του ν. 4387/2016 όπως τροποποιήθηκε, σε συνταγματικές διατάξεις, η κρίση του δικαστηρίου είναι ότι για το χρονικό διάστημα έως τις 31.12.2018 αντίκεινται στα άρθρα 4 παρ. 1 και 5 και 25 παρ. 1 και 4 του Συντάγματος.
3. Το δικαστήριο απέχει να αποφανθεί επί των ερωτημάτων της ορθής εφαρμογής από το τμήμα των κριθέντων με την ΕλΣ Ολ. 244/2017 και της συμβατότητας της εισφοράς αυτής με υπερνομοθετικής ισχύος κανόνες για το χρονικό διάστημα από 1ης.1.2019 και εφεξής. Η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί, κατά λοιπά, προς εκδίκαση στο ΙΙΙ Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Τι θα γίνει στον  ιδιωτικό τομέα

Η ΕΑΣ, παρότι επιβάλλεται σε όλες τις κύριες συντάξεις (είτε δημόσιου είτε ιδιωτικού τομέα) εντούτοις έχει κηρυχθεί αντισυνταγματική μόνον για το Δημόσιο όπου έχει δικαιοδοσία το ΕλΣ. Για τις συντάξεις του ιδιωτικού τομέα δικαιοδοσία έχει το ΣτΕ, το οποίο δεν έχει κρίνει αντισυνταγματική την ΕΑΣ διότι δεν εξετάστηκαν τέτοιες προσφυγές. Πέραν αυτών όμως, το φρένο για τυχόν διεκδικήσεις μπήκε στο παρελθόν όταν το ΣτΕ είχε βγάλει συνταγματικό το πρώτο Μνημόνιο (του 2010) στο οποίο είχε θεσπιστεί και η ΕΑΣ.