Άγιος Παΐσιος: Το μάλωμα και ο έπαινος του παιδιού – Οι γονείς πρέπει να προσέχουν πολύ να μη μαλώνουν τα παιδιά τους το βράδυ, γιατί το βράδυ

Ο Άγιος Παΐσιος μιλά με απλότητα για το μάλωμα και τον έπαινο των παιδιών, δίνοντας μια συμβουλή που αγγίζει κάθε γονιό: προσοχή ιδιαίτερα το βράδυ, γιατί τότε η στενοχώρια βαραίνει περισσότερο την παιδική ψυχή.

Γιατί δεν πρέπει να μαλώνουμε τα παιδιά το βράδυ

Οι γονείς χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί να μη μαλώνουν τα παιδιά τους τη νύχτα. Το βράδυ το παιδί δεν έχει τρόπο να ξεχάσει εύκολα τη στενοχώρια του· δεν έχει κάτι να το αποσπάσει. Και το σκοτάδι της νύχτας κάνει τη λύπη ακόμη πιο βαριά.

Αρχίζει να σκέφτεται πώς θα αντιδράσει, φέρνει στο μυαλό του διάφορες σκέψεις, μπερδεύεται, απελπίζεται. Την ημέρα, ακόμη κι αν πει: «θα κάνω αυτό ή εκείνο», θα βγει έξω, θα παίξει, θα ξεχαστεί, και έτσι η στενοχώρια θα απαλυνθεί.

–Γέροντα, το ξύλο βοηθάει τα παιδιά να διορθωθούν;
–Όσο γίνεται, οι γονείς να το αποφεύγουν.

Με υπομονή και καλοσύνη γίνεται η σωστή διόρθωση

Ο γονιός χρειάζεται να προσπαθεί με καλοσύνη και υπομονή να βοηθήσει το παιδί να καταλάβει ότι αυτό που κάνει δεν είναι σωστό. Μόνο όταν το παιδί είναι πολύ μικρό και δεν αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο, ένα ελαφρύ χτύπημα μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά.

Ο φόβος μήπως ξαναφάει σκαμπίλι γίνεται τότε φρένο και το προφυλάσσει. Ο ίδιος ο Άγιος Παΐσιος θυμόταν ότι, όταν ήταν μικρός, τον ωφελούσε περισσότερο η μητέρα του παρά ο πατέρας του. Και οι δύο τον αγαπούσαν βαθιά και ήθελαν το καλό του, όμως ο καθένας είχε διαφορετικό τρόπο.

Ο πατέρας του ήταν αυστηρός. Όταν έκαναν κάποια αταξία, τους έδινε σκαμπίλια. Εκείνος πονούσε λίγο, συμμορφωνόταν για λίγο, αλλά όταν περνούσε ο πόνος, ξεχνούσε και τον πόνο και τις συμβουλές. Όχι γιατί δεν τον αγαπούσε ο πατέρας του. Από αγάπη τον χτυπούσε.

Το περιστατικό με τα σύκα που δεν ξέχασε ποτέ

Μια φορά, όπως διηγείται – τριών ετών ήταν τότε – ο πατέρας του τού έδωσε ένα τόσο δυνατό σκαμπίλι που τον πέταξε μακριά. Τι είχε συμβεί;

Δίπλα στο σπίτι τους υπήρχε ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι. Οι ιδιοκτήτες είχαν φύγει στην Αμερική και το σπίτι είχε ρημάξει. Στην αυλή υπήρχε μια συκιά, με κλαδιά που έβγαιναν στον δρόμο. Καλοκαίρι, γεμάτη σύκα.

Εκεί που έπαιζε με τα άλλα παιδιά, ένας γείτονας τον σήκωσε για να του κόψει λίγα σύκα, γιατί δεν έφτανε. Του έκοψε πέντε-έξι και εκείνος του έδωσε δύο. Όταν το έμαθε ο πατέρας του, θύμωσε πολύ και του έδωσε ένα σκαμπίλι.

Εκείνος έβαλε τα κλάματα. Η μητέρα του, που ήταν μπροστά, γύρισε και είπε: «Τι το χτυπάς το παιδί; Τι ήξερε αυτό; μικρό παιδί είναι. Πως μπορείς να το ακούς να κλαίη;».
«Άμα έκλαιγε τότε που το σήκωσε ο άλλος, για να κόψη τα σύκα, δεν θα έκλαιγε τώρα», είπε ο πατέρας του. «Αλλά, φαίνεται, ήθελε να φάη και αυτό σύκα. Ας κλαίη λοιπόν τώρα».

Από τότε δεν τόλμησε να το ξανακάνει.

Η αρχοντική στάση της μητέρας που τον άλλαξε

Η μητέρα του έβλεπε τις αταξίες του και στενοχωριόταν, όμως είχε μια αρχοντική στάση. Όταν έκανε κάποια αταξία, γύριζε το κεφάλι αλλού και έκανε πως δεν τον βλέπει, για να μη τον πληγώσει.

Εκείνον όμως αυτή η στάση του ράγιζε την καρδιά. «Κοίταξε», έλεγε μέσα του, «εγώ έκανα τέτοια αταξία και η μητέρα όχι μονάχα δεν με δέρνει, αλλά κάνει και πως δεν με βλέπει! Άλλη φορά δεν θα το ξανακάνω! Πώς να την ξαναστενοχωρήσω;».

Αυτή η συμπεριφορά τον διόρθωνε περισσότερο από οποιοδήποτε σκαμπίλι. Και ο ίδιος δεν εκμεταλλευόταν την καλοσύνη της για να κάνει μεγαλύτερη αταξία. Αντίθετα, η ευγένεια και η αγάπη της τον συνέτιζαν πιο βαθιά.

Ο πατέρας, μόλις γινόταν κάτι, αντιδρούσε άμεσα. Και οι δύο τον αγαπούσαν. Όμως εκείνο που τελικά τον διόρθωνε ουσιαστικά ήταν η αρχοντική, ήρεμη στάση της μητέρας του.

Τα ζωηρά παιδιά δεν είναι το πρόβλημα

–Γέροντα, μερικά παιδιά όμως είναι πολύ άτακτα. Φωνάζουν, τρέχουν, κάνουν ζημιές. Πώς να αποφύγουν οι γονείς το ξύλο;
–Κοίταξε, δεν φταίνε τα παιδιά. Τα παιδιά, για να μεγαλώσουν φυσιολογικά, θέλουν αυλή, για να μπορούν να παίξουν. Τώρα τα κακόμοιρα είναι κλεισμένα μέσα στις πολυκατοικίες και ζορίζονται.

Δεν μπορούν να τρέξουν ελεύθερα, να παίξουν και να χαρούν. Οι γονείς δεν πρέπει να στενοχωριούνται όταν το παιδί είναι ζωηρό. Ένα ζωηρό παιδί κρύβει μέσα του δύναμη. Και αν αυτή η δύναμη κατευθυνθεί σωστά, μπορεί να το οδηγήσει πολύ μπροστά στη ζωή.

Από το βιβλίο: «Οικογενειακή ζωή» Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου – Λόγοι Δ´, Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος» Σουρωτή Θεσσαλονίκης 2004.