Τι προκαλούν τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη – Νέα μελέτη

Τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη έχουν συνδεθεί με την προσπάθεια πολλών ανθρώπων να μειώσουν τη ζάχαρη ή να διατηρήσουν το βάρος τους. Μια νέα μεγάλη μελέτη όμως δείχνει πως μπορεί να μην είναι τόσο ακίνδυνα όσο πιστεύουμε, καθώς σχετίζονται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη.

Ποιο ήταν το αντικείμενο της μελέτης;

Η νέα μελέτη παρουσιάστηκε στο συνέδριο NUTRITION 2025 της Αμερικανικής Εταιρείας Διατροφής, ενώ τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν και στο περιοδικό Current Developments in Nutrition. Οι ερευνητές ήθελαν να διαπιστώσουν αν η μακροχρόνια κατανάλωση διαιτητικών ροφημάτων και τεχνητών γλυκαντικών ουσιών επηρεάζει τον κίνδυνο εκδήλωσης διαβήτη τύπου 2.

Μεγάλη διάρκεια και πλήθος δεδομένων

Οι ερευνητές βασίστηκαν στη μελέτη CARDIA (Coronary Artery Risk Development in Young Adults), η οποία ξεκίνησε το 1985 και κράτησε πάνω από 30 χρόνια. Συμμετείχαν 4.654 ενήλικες, με μέση ηλικία τα 25 έτη στην αρχή της μελέτης, και σχεδόν το 55% ήταν γυναίκες.

Κατά τη διάρκεια της μελέτης, αξιολογήθηκαν τρεις φορές οι διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων: στην αρχή, στα 7 και στα 20 χρόνια. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην πρόσληψη τεχνητών γλυκαντικών όπως η ασπαρτάμη, η σουκραλόζη και η σακχαρίνη, αλλά και στην κατανάλωση διαιτητικών αναψυκτικών γενικότερα. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε πέντε ομάδες ανάλογα με το πόσο συχνά κατανάλωναν τέτοιες ουσίες.

Σε βάθος 30ετίας, διαγνώστηκαν 691 περιπτώσεις διαβήτη. Η διάγνωση βασίστηκε σε καθορισμένα κριτήρια όπως τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, οι τιμές HbA1c και η χρήση φαρμακευτικής αγωγής.

Ποια ήταν τα κύρια ευρήματα;

Οι ερευνητές προσάρμοσαν τα στατιστικά δεδομένα λαμβάνοντας υπόψη σημαντικούς παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, το κάπνισμα, η φυσική δραστηριότητα και το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη.

Οι πιο σημαντικές διαπιστώσεις:

• Όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες διαιτητικών ροφημάτων είχαν 129% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη σε σύγκριση με εκείνους που τα απέφευγαν.
• Η υψηλή πρόσληψη σακχαρίνης σχετίστηκε με 110% αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με όσους κατανάλωναν ελάχιστες ή καθόλου ποσότητες.

Και τι σημαίνει αυτό για εμάς;

Οι περισσότεροι γνωρίζουμε ότι η ζάχαρη καλό είναι να περιορίζεται, ιδίως στα ροφήματα. Για τον λόγο αυτό πολλοί επιλέγουν αναψυκτικά διαίτης, θεωρώντας ότι αποτελούν μια πιο υγιεινή εναλλακτική. Όμως, η μελέτη δείχνει πως μπορεί αυτή η επιλογή να μην είναι τόσο αθώα.

«Είναι πιθανό ο οργανισμός να εξαπατάται από τη γλυκιά γεύση χωρίς θερμίδες και να επηρεάζεται η ινσουλινική απόκριση ή το μικροβίωμα του εντέρου», αναφέρουν οι ερευνητές.

Τι λένε οι επιστήμονες για τα τεχνητά γλυκαντικά;

Παρόλο που τα τεχνητά γλυκαντικά έχουν εγκριθεί από τον FDA(ο Οργανισμός Φαρμάκων των ΗΠΑ) και θεωρούνται “γενικά ασφαλή”, η επιστημονική κοινότητα παραμένει διχασμένη. Τα αποτελέσματα διαφέρουν από μελέτη σε μελέτη, κυρίως όσον αφορά την επίδρασή τους στο έντερο και τις μεταβολικές λειτουργίες.

Η συγκεκριμένη έρευνα δεν συμπεριέλαβε γλυκαντικά αλκοόλης, ωστόσο άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο σχηματισμού θρόμβων — οι οποίοι με τη σειρά τους αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού ή καρδιακής προσβολής.

Η σημασία της συνέχισης της έρευνας

Η μελέτη δεν παρέχει οριστικές απαντήσεις, αλλά θέτει βάσιμα ερωτήματα. Χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για να διαπιστωθεί αν ο κίνδυνος αυξάνεται αποκλειστικά λόγω των γλυκαντικών ή και άλλων παραγόντων — όπως γενικές διατροφικές επιλογές ή συνδυασμοί πρόσθετων ουσιών.

Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη;

Τα αναψυκτικά, είτε περιέχουν ζάχαρη είτε τεχνητά γλυκαντικά, δεν είναι βασικά τρόφιμα στη διατροφή μας. Όμως, μπορούν να καταναλώνονται περιστασιακά στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.

Αν χρησιμοποιείτε τα αναψυκτικά για να αντιμετωπίσετε την απογευματινή κόπωση, ίσως είναι πιο ωφέλιμο να δοκιμάσετε κάτι πιο θρεπτικό:

• Ένα σνακ με πρωτεΐνη και καλά λιπαρά, όπως ξηροί καρποί και τυρί, μπορεί να προσφέρει ενέργεια χωρίς επιβάρυνση.
• Ένας σύντομος περίπατος ή λίγα push-ups στο γραφείο βοηθούν να αλλάξει η φυσιολογία σας και να αυξηθεί η ενέργειά σας.

Αν απλώς σας αρέσει η αίσθηση των φυσαλίδων, δοκιμάστε ανθρακούχο νερό χωρίς γλυκαντικά. Έτσι θα έχετε τη γεύση και την αίσθηση του αναψυκτικού χωρίς τα πρόσθετα που ίσως επηρεάζουν την υγεία σας.