Συναρπαστική ανακάλυψη – Νέα καινοτόμος θεραπεία αντέστρεψε την οστεοπόρωση και μείωσε 94% τα κατάγματα

Μια μόνο έγχυση κυττάρων από τον ίδιο τον μυελό των οστών των ασθενών κατάφερε να μειώσει θεαματικά τα κατάγματα και να ενισχύσει ξανά τον οστικό ιστό, ανοίγοντας έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο στη θεραπεία της οστεοπόρωσης.

Μια νέα θεραπευτική προσέγγιση, που βασίζεται σε ελαφρώς τροποποιημένα κύτταρα από τον μυελό των οστών των ίδιων των ασθενών, εμφάνισε εντυπωσιακά αποτελέσματα σε γυναίκες με οστεοπόρωση, μειώνοντας κατά 94% τα κατάγματα.

Σε αντίθεση με τις υπάρχουσες θεραπείες, οι οποίες κυρίως επιχειρούν να επιβραδύνουν την απώλεια οστικής μάζας, η συγκεκριμένη μέθοδος φαίνεται να ενεργοποιεί την πραγματική αναδόμηση των οστών, βελτιώνοντας τόσο την πυκνότητα όσο και τη δομή τους.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι σημερινές φαρμακευτικές αγωγές, όταν ξεκινήσουν, συχνά χρειάζεται να συνεχίζονται για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στη νέα δοκιμή, δέκα γυναίκες με προχωρημένη οστεοπόρωση έλαβαν μία και μόνο έγχυση κυττάρων που είχαν προέλθει από τον δικό τους μυελό των οστών.

Μέσα στα δύο επόμενα χρόνια, τα κατάγματα στην ομάδα μειώθηκαν από οκτώ ετησίως σε μόλις ένα ανά δύο χρόνια.

Πώς χάνει σταδιακά τη δύναμή του ο σκελετός

Τα οστά δεν είναι στατικές δομές. Αντίθετα, ανανεώνονται συνεχώς μέσα από τη δράση δύο διαφορετικών ομάδων εξειδικευμένων κυττάρων.

Η μία ομάδα αποδομεί τον παλιό οστικό ιστό, ενώ η άλλη αναλαμβάνει να δημιουργήσει νέο.

Σε έναν υγιή ενήλικα, οι δύο αυτές διαδικασίες βρίσκονται σε ισορροπία και λειτουργούν παράλληλα.

Η εμμηνόπαυση, όμως, αλλάζει δραστικά αυτή την ισορροπία.

Η μείωση των οιστρογόνων επιτρέπει στα κύτταρα που αποδομούν το οστό να υπερισχύσουν εκείνων που το ανακατασκευάζουν.

Πρώτο επηρεάζεται το σπογγώδες εσωτερικό του οστού. Σταδιακά, η δομή του μοιάζει με κυψέλη με πολύ λεπτά τοιχώματα.

Για αρκετό διάστημα μπορεί να συνεχίσει να αντέχει το βάρος του σώματος, μέχρι τη στιγμή που μια συνηθισμένη κίνηση ή ένα μικρό φορτίο ξεπερνά πλέον τις αντοχές του.

Οι σημερινές θεραπείες μπορούν να περιορίσουν την αποδόμηση ή να ενισχύσουν σε κάποιο βαθμό την παραγωγή νέου οστού.

Ωστόσο, συνοδεύονται από παρενέργειες που μπορεί να αυξάνονται με τα χρόνια, ενώ σημαντικός αριθμός γυναικών που θα έπρεπε να ακολουθεί θεραπεία τελικά δεν το κάνει.

Τα κύτταρα που μπορούν να «επισκευάσουν» το οστό

Ο μυελός των οστών περιέχει κύτταρα που μπορούν να εξελιχθούν στους βασικούς «κατασκευαστές» νέου οστικού ιστού.

Τα συγκεκριμένα κύτταρα μπορούν να αναπτυχθούν σχετικά εύκολα στο εργαστήριο, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικά για μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από απώλεια οστικής μάζας.

Οι προηγούμενες προσπάθειες να χορηγηθούν απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος δεν είχαν όμως τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Το πρόβλημα, όπως διαπιστώθηκε, δεν ήταν η ικανότητά τους να δημιουργούν νέο οστό, αλλά το ότι δεν μπορούσαν να φτάσουν αποτελεσματικά εκεί όπου χρειάζονταν.

Τα αιμοφόρα αγγεία στο εσωτερικό του μυελού διαθέτουν ένα είδος «πύλης» και τα κύτταρα μπορούν να περάσουν μόνο αν διαθέτουν το κατάλληλο μοριακό «διαβατήριο».

Τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα το διαθέτουν φυσικά, γι’ αυτό και η μεταμόσχευση μυελού των οστών μπορεί να είναι αποτελεσματική.

Τα κύτταρα επιδιόρθωσης, όμως, δεν διαθέτουν αυτό το χαρακτηριστικό και έτσι, όταν εγχέονται, κυκλοφορούν στον οργανισμό χωρίς να κατευθύνονται αποτελεσματικά προς τα οστά.

Η μικρή αλλαγή που έκανε τη διαφορά

Οι ερευνητές, που δημοσίευσαν τα στοιχεία στο επιστημονικό περιοδικό Cell, βρήκαν τρόπο να ξεπεράσουν το συγκεκριμένο εμπόδιο με τη βοήθεια ενός σακχάρου.

Τα κύτταρα τροποποιήθηκαν ελάχιστα, με την προσθήκη ενός συγκεκριμένου υπολείμματος σακχάρου, το οποίο τους επέτρεπε να προσκολλώνται στα αιμοφόρα αγγεία και να φτάνουν στα σημεία όπου μπορούσαν να συμβάλουν στην ανάπτυξη του οστού.

Ουσιαστικά, ένα μόνο σάκχαρο ήταν εκείνο που καθόριζε αν το κύτταρο μπορούσε να περάσει από τη συγκεκριμένη «πύλη» ή όχι.

Η διαδικασία ήταν απλή: τα κύτταρα τοποθετούνταν για μικρό διάστημα σε διάλυμα που περιείχε φυσικό ένζυμο και το συγκεκριμένο σάκχαρο.

Με τον τρόπο αυτό συμπληρωνόταν το μοριακό μοτίβο που χρειαζόταν.

Δεν επηρεαζόταν τίποτα στο εσωτερικό των κυττάρων και δεν γινόταν καμία γενετική τροποποίηση.

Το επιπλέον σάκχαρο εξαφανιζόταν μόνο του μέσα σε περίπου δύο ημέρες, αρκετό όμως χρονικό διάστημα ώστε τα κύτταρα να φτάσουν στα οστά και να εγκατασταθούν εκεί.

Μία έγχυση και επιστροφή στο σπίτι την επόμενη ημέρα

Οι γυναίκες που συμμετείχαν στη μελέτη ήταν ηλικίας από 50 έως 75 ετών.

Όλες είχαν ήδη υποστεί τουλάχιστον ένα κάταγμα και σχεδόν όλες θεωρούνταν υψηλού κινδύνου για νέα κατάγματα.

Οι ερευνητές έλαβαν μυελό από το ισχίο κάθε γυναίκας και στη συνέχεια, για διάστημα αρκετών εβδομάδων, καλλιέργησαν εκατομμύρια κύτταρα στο εργαστήριο.

Αφού πραγματοποιήθηκε η επεξεργασία με το σάκχαρο, τα κύτταρα επανεισήχθησαν στον οργανισμό μέσω απλού ενδοφλέβιου ορού στο χέρι.

Κάθε συμμετέχουσα μπόρεσε να επιστρέψει στο σπίτι της την επόμενη ημέρα.

Καμία γυναίκα δεν παρουσίασε αντίδραση κατά την έγχυση, ενώ σε περίοδο παρακολούθησης έξι ετών δεν καταγράφηκε κάποια απροσδόκητη πάθηση που να συνδέεται με τη θεραπεία.

Σχεδόν διπλασιάστηκε ο οστικός ιστός

Τα αποτελέσματα δεν περιορίστηκαν μόνο στη μείωση των καταγμάτων.

Η θεραπεία φαίνεται ότι βελτίωσε σημαντικά και την ίδια την οστική πυκνότητα.

Δείγματα οστού που ελήφθησαν από το ισχίο τέσσερις μήνες μετά την έγχυση έδειξαν σχεδόν διπλάσια ποσότητα οστικού ιστού σε σχέση με δείγματα που είχαν ληφθεί την ημέρα της θεραπείας.

Παράλληλα, λεπτομερείς απεικονιστικές εξετάσεις στον καρπό δύο χρόνια αργότερα έδειξαν σαφή βελτίωση και στην εσωτερική αρχιτεκτονική των οστών.

Οι γυναίκες ανέφεραν επίσης σημαντική μείωση του πόνου αλλά και λιγότερες δυσκολίες στις καθημερινές τους κινήσεις.

Εντυπωσιακά ευρήματα, αλλά σε πολύ μικρό αριθμό ασθενών

Ο βασικότερος περιορισμός της έρευνας είναι ότι συμμετείχαν μόλις δέκα γυναίκες.

Το δείγμα επομένως είναι μικρό και δεν επιτρέπει ακόμη ασφαλή συμπεράσματα για τη γενικευμένη εφαρμογή της θεραπείας.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα θεωρούνται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς δείχνουν σημαντική επίδραση που φαίνεται να διατηρείται για αρκετά χρόνια.

Η έγχυση ελαφρώς τροποποιημένων κυττάρων του μυελού των οστών ενδέχεται στο μέλλον να εξεταστεί και για άλλες παθήσεις, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου οι ιστοί θα μπορούσαν να επωφεληθούν από μηχανισμούς αναγέννησης και επιδιόρθωσης.