ΣτΕ: Συνταγματικός ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών με δικαίωμα υιοθεσίας

Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε πως είναι σύμφωνες με το Σύνταγμα οι ρυθμίσεις του νόμου 5089/2024 που επιτρέπουν τον γάμο μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών, καθώς και την υιοθεσία παιδιών από αυτά. Η απόφαση αφορά τόσο τα ζευγάρια που παντρεύονται με πολιτικό γάμο όσο και αυτά που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης.

Το πλαίσιο της απόφασης του ΣτΕ

Η Μείζονα Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας εξέτασε τη συνταγματικότητα των διατάξεων του νόμου 5089/2024, ο οποίος ρυθμίζει την ισότητα στον πολιτικό γάμο και τροποποιεί τον Αστικό Κώδικα, δίνοντας σε ομόφυλα ζευγάρια τα ίδια δικαιώματα με τα ετερόφυλα στον τομέα του γάμου και της υιοθεσίας. Η Ολομέλεια κατέληξε ότι οι εν λόγω διατάξεις είναι συμβατές με το Σύνταγμα και ιδιαίτερα με τα άρθρα που αφορούν την ισότητα και την προστασία της οικογένειας.

Η ανακοίνωση της Ολομέλειας

Το Συμβούλιο της Επικρατείας προέβη σε επίσημη ανακοίνωση μέσω του Προέδρου του, αναφορικά με την απόφαση που ελήφθη στη συνεδρίαση της 11ης Απριλίου 2025. Η συζήτηση αφορούσε τη νομιμότητα του νόμου με τίτλο «Ισότητα στον πολιτικό γάμο, τροποποίηση του Αστικού Κώδικα και άλλες διατάξεις», και συγκεκριμένα την εφαρμογή του σε ζητήματα ληξιαρχικών πράξεων.

Ανακοινώθηκε τα εξής:
Την Παρασκευή 30 Μαΐου 2025, η Ολομέλεια του ΣτΕ συνεδρίασε για να εξετάσει αίτηση ακύρωσης που είχαν καταθέσει:
α) το σωματείο «Σύλλογος για την προστασία του Αγέννητου Παιδιού η ΑΓΙΑ ΕΜΜΕΛΕΙΑ»,
β) η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία «ΕΣΤΙΑ ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ»,
γ) το σωματείο «ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ»,
ενάντια στον Υπουργό Εσωτερικών.

Στην υπόθεση είχε παρέμβει υπέρ του νόμου η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), με εισηγήτρια την Σύμβουλο Αναστασία-Μαρία Παπαδημητρίου.

Το επίμαχο σημείο της προσφυγής

Η αίτηση ακύρωσης στόχευε στην απόφαση 15796/20.2.2024 της Υπουργού Εσωτερικών, με την οποία καθορίστηκε ο τρόπος αποτύπωσης των στοιχείων συζύγων και γονέων στα ληξιαρχικά έγγραφα – γεννήσεων, γάμων και θανάτων. Η απόφαση αυτή βασίστηκε στο άρθρο 12 παρ. 1 του νόμου 5089/2024.

Το βασικό επιχείρημα των προσφευγόντων ήταν ότι οι νέες διατάξεις παραβιάζουν συνταγματικά κατοχυρωμένες αρχές, όπως η προστασία του θεσμού του γάμου, της μητρότητας και της παιδικής ηλικίας, καθώς και την αρχή της ισότητας.

Το σκεπτικό της απόφασης του δικαστηρίου

Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση ακύρωσης, κρίνοντας κατά πλειοψηφία πως οι διατάξεις του νόμου δεν παραβιάζουν το Σύνταγμα. Σύμφωνα με την ετυμηγορία, η επέκταση του πολιτικού γάμου στα ομόφυλα ζευγάρια –και κατά συνέπεια η δυνατότητα υιοθεσίας παιδιών είτε από κοινού είτε του παιδιού του ενός από τον άλλον σύζυγο– δεν αντίκειται στα άρθρα του Συντάγματος που αφορούν:

• την προστασία του γάμου, της οικογένειας, της μητρότητας και της παιδικής ηλικίας (άρθρο 21 παρ. 1),
• την αρχή της ισότητας μεταξύ των πολιτών (άρθρο 4 παρ. 1).

Ένα σημαντικό βήμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Η απόφαση του ΣτΕ σηματοδοτεί μια ιστορική τομή στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα, νομιμοποιώντας πλήρως την ισότητα στην οικογένεια ανεξαρτήτως φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Με την απόρριψη της αίτησης ακύρωσης, επιβεβαιώνεται η συνταγματική βάση των αλλαγών που φέρνει ο νόμος 5089/2024 και ενισχύεται η αρχή ότι η οικογένεια δεν έχει μόνο μία μορφή.