Οκτώ χάπια που δεν πρέπει να καταναλώνονται γιατί προκαλούν σοβαρή άνοια

Ορισμένα κοινά φάρμακα, αν και χρήσιμα για διάφορες παθήσεις, μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά τη μνήμη και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Πολλοί δεν γνωρίζουν ότι η μακροχρόνια ή απρόσεκτη χρήση τους έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Πώς συνδέονται τα φάρμακα με τη γνωστική εξασθένηση

Αν λαμβάνετε κάποιο φάρμακο μακροχρόνια, είναι καλό να εξετάσετε αν μπορεί να επηρεάζει τον εγκέφαλό σας. Ορισμένες ουσίες, ειδικά όταν δεν λαμβάνονται υπό αυστηρή παρακολούθηση, έχουν αρνητικές επιδράσεις στη μνήμη και στη συγκέντρωση. Πώς μπορούμε να φροντίσουμε την εγκεφαλική μας υγεία ενώ θεραπεύουμε άλλες παθήσεις;

Κίνδυνοι από την ομεπραζόλη και άλλα φάρμακα για το στομάχι

Η ομεπραζόλη χρησιμοποιείται για προβλήματα όπως η καούρα. Ανήκει στους αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPI), μαζί με φάρμακα όπως η λανσοπραζόλη, η παντοπραζόλη και η εσομεπραζόλη. Αν και περιορίζουν την παραγωγή οξέος στο στομάχι, η παρατεταμένη χρήση τους έχει συσχετιστεί με βλάβες στη λειτουργία του εγκεφάλου.

Τα αντιχολινεργικά επηρεάζουν τη μνήμη

Αυτά τα φάρμακα χρησιμοποιούνται για παθήσεις όπως η νόσος του Πάρκινσον και ουρολογικά προβλήματα. Δρουν αναστέλλοντας την ακετυλοχολίνη, έναν νευροδιαβιβαστή απαραίτητο για τη μάθηση και τη μνήμη. Έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον που διήρκεσε δέκα χρόνια και περιλάμβανε πάνω από 3.500 ηλικιωμένους, έδειξε πως όσοι λάμβαναν τακτικά αντιχολινεργικά είχαν 54% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια.

Κορτικοστεροειδή και οι ψυχικές επιπτώσεις τους

Χορηγούνται συχνά για φλεγμονές και αυτοάνοσες ασθένειες, όμως η χρόνια χρήση τους —ειδικά σε μορφή χαπιού— μπορεί να προκαλέσει αποπροσανατολισμό, κατάθλιψη και άγχος. Μια μελέτη στη Βρετανία έδειξε πως η μακροχρόνια λήψη τους σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για άνοια.

Βενζοδιαζεπίνες και προβλήματα συγκέντρωσης

Οι βενζοδιαζεπίνες, όπως η αλπραζολάμη και η διαζεπάμη, χρησιμοποιούνται για την αϋπνία και το άγχος. Βραχυπρόθεσμα είναι αποτελεσματικές, αλλά η μακροχρόνια χρήση τους αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης Αλτσχάιμερ και νευρολογικής βλάβης. Μελέτη έδειξε πως το 40% των χρηστών αυτών των φαρμάκων αντιμετωπίζουν δυσκολία συγκέντρωσης και άλλα νευρολογικά συμπτώματα.

Επιπλέον, προκαλούν σωματική και ψυχική εξάρτηση, δυσχεραίνοντας την απεξάρτηση. Για περιπτώσεις άγχους και αϋπνίας, πολλοί γιατροί προτείνουν εναλλακτικές θεραπείες, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία.

Άλλες φαρμακευτικές ουσίες που επηρεάζουν τον εγκέφαλο

Αμφεταμίνες και προβλήματα μνήμης

Οι αμφεταμίνες συνταγογραφούνται σε άτομα με ΔΕΠΥ. Παρότι βελτιώνουν τη συγκέντρωση προσωρινά, η παρατεταμένη χρήση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια μνήμης και άλλες γνωστικές δυσκολίες. Επίσης προκαλούν εθισμό και ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα, όπως καρδιακές αρρυθμίες.

Οι ειδικοί καλούνται να παρακολουθούν στενά όσους λαμβάνουν τέτοια φάρμακα, ενώ καλό είναι να εξετάζονται και εναλλακτικές μη φαρμακευτικές προσεγγίσεις.

Αντιισταμινικά πρώτης γενιάς και γνωστική εξασθένηση

Τα αντιισταμινικά πρώτης γενιάς, όπως η διφαινυδραμίνη, χρησιμοποιούνται ευρέως για αλλεργίες. Όμως λόγω των αντιχολινεργικών τους ιδιοτήτων, μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη μνήμη. Νεότερες έρευνες έδειξαν πως η μακροχρόνια χρήση αυτών των ουσιών αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας.

Για την αντιμετώπιση αλλεργιών σε βάθος χρόνου, καλύτερες επιλογές είναι φάρμακα όπως η κετιριζίνη. Είναι σημαντικό να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε χρόνια αγωγή.

Τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου

Τα φάρμακα αυτά, όπως η αμιτριπτυλίνη, αυξάνουν ορισμένους νευροδιαβιβαστές, αλλά έχουν παράλληλα αντιχολινεργικές ιδιότητες. Αυτό οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο άνοιας και γνωστικών δυσκολιών, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένα άτομα.

Στατίνες και επιδράσεις στη μνήμη

Οι στατίνες, όπως η σιμβαστατίνη, χρησιμοποιούνται για τη μείωση της χοληστερίνης. Ωστόσο, η συνεχής χρήση τους έχει συσχετιστεί με προβλήματα μνήμης και αποπροσανατολισμό. Παρότι κάποιες μελέτες δείχνουν ότι ενδέχεται να προστατεύουν τον εγκέφαλο, άλλες καταγράφουν εξασθενητικά αποτελέσματα.

Επιπλέον, οι ανεπιθύμητες ενέργειες όπως μυϊκοί πόνοι και πεπτικά προβλήματα επηρεάζουν την ποιότητα ζωής. Είναι σημαντικό να παρακολουθούνται οι παρενέργειες και να ενημερώνεται ο γιατρός σε περίπτωση γνωστικών συμπτωμάτων.