“Ήθελα να επιλέξω με ηρεμία τον πατέρα του παιδιού μου” – Μια γυναίκα μιλά με θάρρος για την κρυοσυντήρηση ωαρίων

Πριν από περίπου δύο χρόνια αποφάσισε να ελέγξει τους δείκτες της γονιμότητάς της. Τα αποτελέσματα δεν ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά κι έτσι έλαβε την απόφαση να κρυοσυντηρήσει τα ωάριά της.

Η πρώτη εξέταση γονιμότητας ήρθε όταν η ίδια ήταν 27 και το αποτέλεσμα αντιστοιχούσε σε φυσιολογικούς δείκτες. Ακολούθησαν τρία χρόνια με έντονη καθημερινότητα για εκείνη λόγω της δουλειάς και των σπουδών της που εξελίσσονταν παράλληλα. “Το διάστημα των τριών ετών που μεσολάβησε μεταξύ των εξετάσεων ήταν δύσκολο για μένα, πολύ πιεστικό. Κοιμόμουν στις 2 μετά τα μεσάνυχτα και ξυπνούσα στις 06:30 το πρωί”, εξομολογείται στο thestival.gr.

Το άγχος της ήταν έντονο και όπως φάνηκε, επηρέασε και τη γονιμότητά της. “Στα 30 μου η εξέταση έδειξε ότι η γονιμότητά μου αντιστοιχεί σε μία γυναίκα 40 ετών. Θορυβήθηκα πάρα πολύ”, αναφέρει η Δανάη. Εκείνη την περίοδο δεν είχε σύντροφο και η σκέψη για τον ερχομό ενός παιδιού φάνταζε σενάριο ταινίας. “Αν είχα σχέση μπορεί και να σκεφτόμουν να κάνω ένα παιδάκι. Κάνοντας κρυοσυντήρηση ήθελα να μπορώ να επιλέξω τον σύντροφό μου με ηρεμία ώστε να μην κάνω λάθος επιλογή. Σκέφτηκα ότι θα μπορούσα να κάνω το παιδάκι μου οπότε το θέλω. Δεν ήθελα να κάνω καμία βιαστική κίνηση”, τονίζει.

“Είχα βάλει το κεφάλι μου μέσα στην μπλούζα και έκλαιγα”

Όπως αποκάλυψε στο thestival.gr, υπήρξαν στιγμές που δυσκολεύτηκε αρκετά και έφτασε σε σημείο να αδυνατεί να χορηγήσει στον εαυτό της τις απαραίτητες ενέσεις στην κοιλιακή χώρα για την ωρίμανση των ωαρίων της. “Έχω δουλέψει με ασθενείς για αναπαραγωγή και τα περιστατικά ξεπερνούν τις 7.000. Έχω μετανιώσει 7.000 φορές που τους έλεγα ότι δεν είναι τίποτα. Είχα βάλει το κεφάλι μου μέσα στην μπλούζα και έκλαιγα γιατί δεν μπορούσα να κάνω την ένεση. Κάποια στιγμή στις αιμοληψίες είχα φρικάρει εντελώς. Έκλαιγα και μόνο που με τσιμπούσαν. Ήμουν συναισθηματικά πολύ φορτισμένη”, εξήγησε. Μάλιστα, σύγκρινε την κατάστασή της με αυτήν των γυναικών που ετοιμάζονται για εξωσωματική γονιμοποίηση, καθώς υπάρχουν κοινά σημεία στο αρχικό στάδιο μεταξύ των δύο περιπτώσεων, με τη διαφορά ότι στην κρυοσυντήρηση τα ωάρια υαλοποιούνται και δε γονιμοποιούνται. “Μία γυναίκα που κάνει εξωσωματική έχει τον σύντροφό της, εγώ δεν είχα κανέναν που όταν θα γυρνούσα στο σπίτι να του πω ότι με πόνεσε το χέρι μου ή ότι μου έσπασε τα νεύρα ο γιατρός ή ότι δεν μεγαλώνουν τα ωάρια. Δεν είχα κάποιον να μοιραστώ όλο αυτό. Αυτό είναι ένα κομμάτι που είμαι σίγουρη ότι το σκέφτονται πολλά κορίτσια, το σκέφτηκα και εγώ”, δηλώνει.

Η Δανάη δε μετανιώνει ούτε λεπτό για την επιλογή της και προτρέπει κάθε στιγμή τις γυναίκες που έχουν ενδοιασμούς, να κάνουν κρυοσυντήρηση ωαρίων. Η ίδια θεωρεί ότι η χώρα μας υστερεί στην ενημέρωση των γυναικών για αυτή την επιλογή και δίνει μεγάλη βαρύτητα στη γνωστοποίηση της διαδικασίας και στις κοπέλες που μάχονται με τον καρκίνο. “Προφανώς το πιο σημαντικό είναι να ζήσει ο άνθρωπος αλλά όταν μιλάμε για καρκίνους οι οποίοι είναι κατά 99% ιάσιμοι ας δώσουμε σε αυτές τις γυναίκες τη δυνατότητα να έχουν μία ενημέρωση, ότι μπορούν να συντηρήσουν το γενετικό υλικό και ότι δεν κλείνει η πόρτα της μητρότητας για αυτές. Πρέπει να γίνει μία κίνηση και από τους ογκολόγους”, τονίζει.

Αμέσως μόλις πήρε την απόφαση να κρυοσυντηρήσει τα ωάριά της, η Δανάη το ανακοίνωσε στους γονείς και τους φίλους της. Όλοι τους ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικοί μαζί της επισφραγίζοντας ουσιαστικά την τελική της επιλογή να ακολουθήσει τις συμβουλές των γιατρών που την παρακολουθούσαν. “Παίζει ρόλο το πόσο ανοιχτόμυαλοι είναι οι γονείς. Θα μπορούσαν να μου πουν ότι θα πρέπει να βρω έναν σύντροφο και ότι δεν θέλουν κατεψυγμένα εγγόνια, γιατί δυστυχώς υπάρχουν και τέτοιες περιπτώσεις. Θα πρότεινα στις γυναίκες, στον ετήσιο γυναικολογικό έλεγχο, να συνομιλήσουν με τον γιατρό τους. Να ζητήσουν να ενημερωθούν. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει η επιλογή στις γυναίκες. Είμαι 32 ετών και έχω την ευκαιρία να αποφασίσω μέχρι και τα 54 έτη με το νέο νομοσχέδιο. Ας εκμεταλλευτούμε αυτό το προνόμιο. Δεν χρειάζεται να έχουμε άγχος και να κουβαλάμε στο σπίτι τους γαμπρούς της συμφοράς. Νομίζω ότι μπορούμε να γλιτώσουμε τη νέα γενιά από ηθικά διλήμματα του τύπου: τι θα πει ο ένας, τι θα πει η γειτόνισσα, τι θα πει η γιαγιά μου. Να κλείσουμε κάποιες πόρτες γιατί δεν χρειάζεται όλοι να τα ξέρουν όλα”, ξεκαθαρίζει.

Η Δανάη αναφέρει πως η διαδικασία λήψης των ωαρίων δεν ήταν κάτι που τη δυσκόλεψε ή κάτι που της προκάλεσε πόνους. “Το τεστ Παπανικολάου είναι πιο δυσάρεστο”, δηλώνει και συμπληρώνει πως αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, επέστεψε στους κανονικούς ρυθμούς της καθημερινότητά της. Η επόμενη ημέρα της θύμισε την πρώτη δύσκολη ημέρα του κύκλου της.

Τα στάδια για τη κρυοσυντήρηση ωαρίων – Στο 1% το ποσοστό επιπλοκών

Προκειμένου να ολοκληρωθεί με επιτυχία η λήψη των ωαρίων μιας γυναίκας και στη συνέχεια να γίνει η κρυοσυντήρησή τους, θα πρέπει να τηρηθεί μία συγκεκριμένη διαδικασία η οποία διαρκεί συνήθως 12 ημέρες.

Ο μαιευτήρας- γυναικολόγος, ειδικός αναπαραγωγικής ιατρικής και επιστημονικά υπεύθυνος της κλινικής Assisting Nature, στην Πυλαία της Θεσσαλονίκης, Ναϊντέσκι Ρόμπερτ, ανέλυσε συνοπτικά στο thestival.gr όλα τα στάδια για την κρυοσυντήση ωαρίων.

Αρχικά, σε συνεννόηση με την ενδιαφερόμενη γυναίκα ξεκινά μία σειρά εξετάσεων προκειμένου να ελεγχθούν συγκεκριμένες ορμόνες που σχετίζονται με την παραγωγή ωαρίων και τη γονιμότητά της. Αμέσως μετά, επιλέγεται ένας κύκλος που ξεκινάει από την πρώτη μέρα κάποιας περιόδου και έπειτα αρχίζει η χορήγηση των ορμονών. “Δίνεται παραπάνω δόση ορμονών έτσι ώστε να ωριμάσει ένας λογικός αριθμός ωοθηλακίων που μέσα βρίσκονται τα ωάρια, για να μπορούμε να πάρουμε έναν σεβαστό αριθμό ωαρίων”, εξηγεί ο ειδικός.

Οι ορμόνες που χορηγούνται στη γυναίκα είναι σε μορφή έτοιμων ενέσιμων σκευασμάτων και γίνονται καθημερινά για 10 ημέρες. Σύμφωνα με τον μαιευτήρα – γυναικολόγο, γίνεται μία ένεση κάθε βράδυ στην κοιλιακή χώρα και από την 5η ημέρα διπλασιάζεται ο αριθμός. Χορηγείται δηλαδή μία πρωί και μία βράδυ. “Στη 10η μέρα, εφόσον έχουμε ωοθυλάκια που είναι ώριμα χορηγούμε την τελευταία ένεση η οποία ετοιμάζει την ωορρηξία. Μετά μπαίνουμε στη διαδικασία λήψης των ωαρίων”. Τη 12η ημέρα η γυναίκα υποβάλλεται σε μία μικροεπέμβαση που διαρκεί μόλις 10 λεπτά, αφού νωρίτερα της έχει γίνει αναισθησία βραχείας διάρκειας (μέθη). Το γενετικό υλικό της μεταφέρεται αμέσως σε εμβρυολογικό εργαστήριο και τα ωάρια απομονώνονται. Εκεί, υαλοποιούνται στους -180 βαθμούς και σε υγρό άζωτο.

Όπως εξηγεί ο κ. Ναϊντέσκι, ο στατιστικός κίνδυνος της επιπλοκής στην κρυοσυντήρηση ωαρίων είναι όπως αυτός στις μικροεπεμβάσεις, κάτω του 1%. “Ακραία σπάνια να συμβεί επιπλοκή, γιατί κάνουμε όλες τις απαραίτητες εξετάσεις. Στις 500 λήψεις τον χρόνο 1-2 άτομα ίσως εμφανίσουν επιπλοκή, χωρίς μεγάλους κινδύνους. Στόχος μας είναι η ασφάλεια και υγεία της κάθε γυναίκας”, σημειώνει.

Το τελευταίο διάστημα ολοένα και περισσότερες γυναίκες επιλέγουν να κρυοσυντηρήσουν τα ωάρια τους. Ωστόσο, το υψηλό κόστος της διαδικασίας αποτελεί “αγκάθι” για ορισμένες. Την ίδια στιγμή, ο ΕΟΠΥΥ δεν χορηγεί δωρεάν τις ενέσεις σε γυναίκες που θέλουν να κάνουν κρυοσυντήρηση. Αντίθετα, καλύπτει το κόστος των φαρμάκων στα ζευγάρια που ετοιμάζονται να κάνουν εξωσωματική γονιμοποίηση.

Ο κ. Ναϊντέσκι δηλώνει αρκετά αισιόδοξος για την αλλαγή αυτή και εικάζει πως το 2023 ο ΕΟΠΥΥ θα καλύπτει το συγκεκριμένο κόστος και για τις γυναίκες που κάνουν κρυοσυντήση, καθώς έχουν γίνει σημαντικές ενέργειες από τους ειδικούς της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

“Το νέο νομοσχέδιο θα επιτρέπει την κρυοσυντήρηση γενετικού υλικού και για κοινωνικούς λόγους”

Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία στην Ελλάδα, η κρυοσυντήρηση γενετικού υλικού από άνδρες ή γυναίκες επιτρέπεται μόνο όταν υπάρχουν σοβαροί ιατρικοί λόγοι. Όπως εξήγησε στο thestival.gr η δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Ασημίνα Φιλιοπούλου, “σήμερα τυπικά μία γυναίκα δεν μπορεί να κάνει κρυοσυντήρηση επειδή θέλει να κάνει αργότερα παιδί”.

Το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας δίνει τη δυνατότητα στις γυναίκες να κάνουν κρυοσυντήρηση ωαρίων και για κοινωνικούς λόγους. “Εφόσον μία γυναίκα θέλει να κυοφορήσει αργότερα, προβλέπεται το δικαίωμα για κρυοσυντήρηση και για κοινωνικούς λόγους”, τόνισε η κ. Φιλιοπούλου. Μάλιστα, το όριο για εξωσωματική γονιμοποίηση φτάνει τα 54 έτη από τα 52 που είναι αυτή τη στιγμή.

Σήμερα, σε ένα ζευγάρι που έχει παντρευτεί ή έχει υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης, προκειμένου η γυναίκα να αξιοποιήσει το κρυοσυντηρημένο γενετικό της υλικό και να προχωρήσει στη γονιμοποίησή του, πρέπει να υπάρχει γραπτή συγκατάθεση και του συζύγου της. Το υπουργείο Υγείας αλλάζει και αυτό το πλαίσιο. Με τα νέα δεδομένα οι γυναίκες που έχουν κάνει κρυοσυντήρηση ωαρίων δε θα χρειάζονται τη συγκατάθεση κανενός για την εξωσωματική γονιμοποίηση.

Όσον αφορά στη μεταθανάτια γονιμοποίηση του γενετικού υλικού, ο νόμος επιτρέπει στη γυναίκα να το χρησιμοποιήσει προκειμένου να τεκνοποιήσει, ακόμα και αν ο σύζυγός της δεν είναι εν ζωή. Αντίθετα, όπως είπε η κ. Φιλιοπούλου, ο νόμος απαγορεύει στον άνδρα να χρησιμοποιήσει το ωάριο της γυναίκας του που απεβίωσε, για να φέρει στον κόσμο το παιδί τους, μέσω παρένθετης μητέρας.

Το επόμενο διάστημα, το νέο νομοσχέδιο του υπουργείο Υγείας αναμένεται να λάβει το “πράσινο φως” από το υπουργικό συμβούλιο για να έρθει προς ψήφιση στη Βουλή.