Διπλασιάζονται οι τιμές στη Βουλγαρία λόγω ευρώ: To πάρκινγκ από 5 λεβ, πηγαίνει στα €5

Η Βουλγαρία υποδέχθηκε το ευρώ με ελπίδες για οικονομική ενίσχυση αλλά και ανησυχίες για άμεσες αυξήσεις τιμών στην καθημερινότητα, όπως αυτή στο πάρκινγκ που από 5 λέβα έγινε 5 ευρώ.

Εντάχθηκε στο ευρώ χωρίς δημοψήφισμα

Η Βουλγαρία έγινε η 21η χώρα που υιοθετεί το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007. Την Πρωτοχρονιά, τα μεσάνυχτα, εγκατέλειψε το εθνικό της νόμισμα, το λέβ, το οποίο χρησιμοποιούνταν από τα τέλη του 19ου αιώνα.

Παρά τις πολικές θερμοκρασίες, χιλιάδες Βούλγαροι συγκεντρώθηκαν στη Σόφια για τη συναυλία που διοργάνωσε ο δήμος, μπροστά από το παλιό Βασιλικό Παλάτι. Ένα μεγάλο ρολόι αντίστροφης μέτρησης στην πρόσοψη της Εθνικής Τράπεζας μετρούσε τα λεπτά μέχρι τα μεσάνυχτα, ενώ μόλις άλλαξε ο χρόνος, τα βουλγαρικά ευρώ προβλήθηκαν στο κτίριο.

Ο πρόεδρος της χώρας, Ρούμεν Ράντεφ, σε τηλεοπτικό του μήνυμα λίγο πριν την αλλαγή του χρόνου, χαρακτήρισε την υιοθέτηση του ευρώ ως το τελευταίο στάδιο της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης. Ωστόσο, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την απουσία δημοψηφίσματος, που δεν έδωσε την ευκαιρία στους πολίτες να εκφραστούν για μια τόσο σημαντική αλλαγή. Όπως είπε:

«Αυτή η άρνηση ήταν ένα από τα δραματικά συμπτώματα του βαθιού χάσματος μεταξύ της πολιτικής τάξης και του λαού, το οποίο επιβεβαιώθηκε από τις μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα».

Το Συνταγματικό Δικαστήριο είχε διαφορετική άποψη, αλλά οι αντιδράσεις ήταν έντονες, με αποκορύφωμα τις διαδηλώσεις του Δεκεμβρίου που ανέτρεψαν την κυβέρνηση συνασπισμού μόλις λίγους μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα οδεύει προς νέες εκλογές — τις όγδοες σε διάστημα πέντε ετών.

Φόβοι για αύξηση τιμών και πληθωρισμό

Αν και η ισοτιμία παραμένει σταθερή στο 1 ευρώ = 1,9558 λέβα από το 2006, πολλοί Βούλγαροι φοβούνται ότι η εισαγωγή του ευρώ θα οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού. Ήδη, οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 5% σε ετήσια βάση τον Νοέμβριο, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία.

Οι πρώτες αντιδράσεις

Οι βουλγαρικές αρχές προσπάθησαν να διαβεβαιώσουν τους πολίτες ότι το ευρώ θα ενισχύσει την οικονομία της χώρας — μιας από τις φτωχότερες της ΕΕ — και θα μειώσει την επιρροή της Ρωσίας, φέρνοντάς την πιο κοντά στη Δύση.

Ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας, Ντίμιταρ Ράντεφ, δήλωσε ότι το ευρώ δεν είναι απλώς οικονομική επιλογή, αλλά σύμβολο ότι η χώρα ανήκει σε μια κοινότητα κοινών αξιών, εμπιστοσύνης και ευθύνης:

«Δεν είναι απλώς ένα νόμισμα. Είναι ένα σημάδι ένταξης: απόδειξη ότι η θέση σου δεν είναι στην περιφέρεια, αλλά σε έναν χώρο κοινών κανόνων, εμπιστοσύνης και ευθύνης».

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε πως το ευρώ θα φέρει απτά οφέλη στους πολίτες και τις επιχειρήσεις, διευκολύνοντας τα ταξίδια, το εμπόριο και τη διαφάνεια στις αγορές.

Ανησυχίες και πρακτικά προβλήματα

Λίγες ώρες πριν από την αλλαγή του νομίσματος, πολλοί πολίτες ανέφεραν δυσκολία στο να βρουν ευρώ. Οι τράπεζες τους προέτρεψαν να έχουν μαζί τους μετρητά, καθώς υπήρχαν φόβοι για δυσλειτουργίες στις κάρτες και στα ΑΤΜ κατά την αλλαγή του χρόνου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του Ιανουαρίου, θα γίνονται δεκτές και πληρωμές σε λέβα, κάτι που δυσκολεύει όμως τους εμπόρους, οι οποίοι οφείλουν να δίνουν ρέστα σε ευρώ.

Η Βουλγαρία ακολουθεί την Κροατία

Η τελευταία χώρα που υιοθέτησε το ευρώ ήταν η Κροατία, τον Ιανουάριο του 2023. Το ενιαίο νόμισμα χρησιμοποιείται πλέον από περισσότερους από 357 εκατομμύρια Ευρωπαίους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αρχικά, το ευρώ τέθηκε σε κυκλοφορία την 1η Ιανουαρίου 2002 σε δώδεκα χώρες της ΕΕ.

Πολλαπλασιασμός τιμών και στάθμευσης

Από την 1η Ιανουαρίου, η στάθμευση σε γνωστό πάρκινγκ αυξάνεται στα 5 ευρώ, αντί για τη σταθερή χρέωση των 5 λέβα που ίσχυε μέχρι τώρα, ανεξάρτητα από τη διάρκεια παραμονής του οχήματος. Η αύξηση αυτή προκύπτει από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, που ενέκρινε και άλλες αναπροσαρμογές σε τοπικούς φόρους και τέλη.

Όπως ανακοίνωσαν οι τοπικές αρχές, η ανατίμηση δεν περιορίζεται μόνο στο πάρκινγκ αλλά αφορά γενικά τις δημοτικές υπηρεσίες.

Ο δήμαρχος Καλίν Γκέλεφ δικαιολόγησε την απόφαση, λέγοντας ότι πρόκειται για καθυστερημένη προσαρμογή και όχι για υπερβολική αύξηση:

«Τα λεβ σε ευρώ έχουν την ίδια αξία. Δεν θα διαμαρτυρηθούν; Τι να διαμαρτυρηθούν, πληρώνουν στους υπαλλήλους τους τον κατώτατο μισθό, η συντήρηση γίνεται πιο ακριβή, τι να διαμαρτυρηθούν; Επιπλέον, δεν έχουμε αυξήσει το τέλος από τότε που δημιουργήθηκε ο χώρος στάθμευσης το 2011. Ο πληθωρισμός είναι πολύ υψηλότερος από αυτόν που αυξάνεται. Από την Πρωτοχρονιά, από 1 ευρώ στη Σαπαρέβα Μπάνια για τη μπλε ζώνη, έως 5 ευρώ».

Η μετάβαση στο ευρώ, παρά τις υποσχέσεις για μακροπρόθεσμα οφέλη, φέρνει μαζί της άμεσες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις για τους πολίτες.