Ποινή φυλάκισης 14 μηνών σε φοιτητή που έγραψε συνθήματα για την Παλαιστίνη – «Η διοίκηση επέλεξε την καταστολή αντί της παιδαγωγικής»

Φυλάκιση 14 μηνών με εξαγορά επιβλήθηκε σε φοιτητή πανεπιστημίου, ο οποίος συνελήφθη τον Μάιο του 2024 να γράφει συνθήματα στους τοίχους του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Το περιστατικό έφερε στο προσκήνιο ερωτήματα γύρω από την ελευθερία της έκφρασης και τα όρια παρέμβασης της Δικαιοσύνης στον πανεπιστημιακό χώρο.

Η σύλληψη μετά την παρέμβαση πανεπιστημιακού

Όπως αναφέρεται στη δικογραφία, ο φοιτητής και ένα ακόμη άτομο φέρονται να έγραψαν συνθήματα υπέρ της Παλαιστίνης και κατά του Ισραήλ στους τοίχους του ΕΜΠ, πράξη που οδήγησε στη σύλληψή του. Η υπόθεση προκάλεσε ευρύτερες συζητήσεις για τον ρόλο των πανεπιστημίων ως χώρων κοινωνικού διαλόγου.

Ο Παναγιώτης Τσανάκας, κοσμήτορας της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ, αναφέρει σε επιστολή του προς την ακαδημαϊκή κοινότητα:
«Στις 30 Μαΐου 2024 είχα τυχαία εντοπίσει δύο νεαρούς που έγραφαν ανεξέλεγκτα συνθήματα σε πολλαπλά σημεία, πάνω σε καθαρισμένους τοίχους της σχολής. Στην απαίτησή μου να σταματήσουν αμέσως και να αποχωρήσουν, απάντησαν περιφρονητικά και συνέχισαν απτόητοι το βανδαλιστικό τους έργο. Κατόπιν τούτου, υποχρεώθηκα να τους φωτογραφίσω και να το αναφέρω στον κ. πρύτανη, ο οποίος έκανε μηνυτήρια αναφορά στον εισαγγελέα. Δύο ημέρες μετά, ενημερώθηκα ότι η αστυνομία εντόπισε τον ένα εκ των πρωταγωνιστών, ο οποίος συνελήφθη και οδηγήθηκε στο αυτόφωρο, με την κατηγορία της φθοράς δημόσιας περιουσίας που χρησιμοποιείται προς κοινό όφελος και της απείθειας για άρνηση δακτυλοσκόπησης».

Η «Καθημερινή» σημειώνει ότι ο φοιτητής ανήκει στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

«Ήρθα σε ανεπίσημη επαφή με τον κατηγορούμενο και τη συνήγορό του – Συνάντησα την απόλυτη άρνηση»

Στη δίκη, ο Παναγιώτης Τσανάκας κατέθεσε ως μάρτυρας, δηλώνοντας πως οι πράξεις ήταν αμιγώς ποινικές, χωρίς πολιτική διάσταση. Όπως είπε:
«Κατά την ακροαματική διαδικασία, παρέστησαν τόσο ο κατηγορούμενος όσο και δύο μάρτυρες υπεράσπισης, που δήλωσαν ότι ανήκουν στην “Πρωτοβουλία Αναρχικών Φοιτητών/-τριών Αθήνας”. Κατέθεσα αυτά που γνώριζα, σχετικά με τον κατηγορούμενο και για τους βανδαλισμούς που έγιναν μπροστά στα μάτια μου, στον χώρο της σχολής την οποία εκπροσωπώ. Εξήγησα στο δικαστήριο ότι το θέμα δεν έχει καμία απολύτως πολιτική υπόσταση, καθώς οι κρινόμενες πράξεις έχουν αμιγώς ποινικό χαρακτήρα, σχετιζόμενο μόνο με τη φθορά των υποδομών του ΕΜΠ».

Ο ίδιος αποκάλυψε πως προσπάθησε ανεπίσημα να έρθει σε συνεννόηση με τον κατηγορούμενο και τη δικηγόρο του, για να αποφευχθεί η καταδίκη υπό προϋποθέσεις, όμως:
«Προδικαστικώς και κατ’ επανάληψιν, ήρθα σε ανεπίσημη επαφή με τον κατηγορούμενο και τη συνήγορό του, προσπαθώντας να έρθω σε συνεννόηση μαζί τους, για να μετριαστεί μια τυχόν καταδικαστική απόφαση, με την αυτονόητη διασφάλιση πως δεν θα επαναληφθούν παρόμοια περιστατικά. Συνάντησα την απόλυτη άρνηση εκ μέρους τους».

Αναφερόμενος στην ποινή, σημειώνει:
«Η ποινή είναι πολύ βαριά κατά τη δική μου κρίση, αλλά το δικαστήριο που την επέβαλε έκρινε κατά νόμο. Εκτιμώ ότι η έκβαση θα ήταν ασφαλώς ηπιότερη αν είχε τελεσφορήσει η προσπάθειά μου για συνεννόηση και περαιτέρω διευθέτηση με τον τότε υπόδικο φοιτητή. Η απαίτηση της “άλλης πλευράς” για προνομιακή ασυδοσία στη χρήση των υποδομών της σχολής ήταν αδύνατον να γίνει αποδεκτή από την πλευρά μου, καθώς θα ισοδυναμούσε με βαριά παράβαση καθήκοντος και θα οδηγούσε σε βέβαιο χάος».

Ο Τσανάκας υπενθύμισε ότι το προσωπικό του ΕΜΠ ορκίζεται να τηρεί το Σύνταγμα και τους νόμους.

Από την πλευρά της, η «Πρωτοβουλία Αναρχικών» ανέφερε σε ανακοίνωση:
«Ως αναρχικοί την παιδεία επιλέγουμε να την υπερασπιζόμαστε ως ένα κοινωνικό αγαθό, δηλαδή ένα αγαθό που πρέπει να γεννιέται, να αναπτύσσεται και να επιστρέφει πίσω στην κοινωνία, εξυπηρετώντας τις ανάγκες και τις επιθυμίες της. Η επίθεση κράτους και αφεντικών στην παιδεία λοιπόν στοχεύει στον πλήρη έλεγχο του ίδιου του πανεπιστημίου σαν θεσμού και την έρευνα και γνώση που αυτό παράγει, έτσι ώστε να βρίσκονται στις επιταγές ιδιωτικών εταιρειών και κρατικών θεσμών. Παράλληλα ως φοιτητές/-τριες επιλέγουμε καθημερινά να σπάμε το καθεστώς πολιτικής αποστείρωσης που επιβάλλεται μέσα στις σχολές μας, με την επίθεση να κλιμακώνεται μετά τη θεσμοθέτηση ιδιωτικών πανεπιστημίων το 2024 και έπειτα. Το κράτος βάλλει ενάντια στο άσυλο και τον κοινωνικό του χαρακτήρα αποσκοπώντας στην κατάργηση και την απονοηματοδότησή του».

«Η διοίκηση επέλεξε την καταστολή αντί της παιδαγωγικής»

Τη δική του τοποθέτηση έκανε και ο Νίκος Μαρκάτος, πρώην πρύτανης του ΕΜΠ και ομότιμος καθηγητής, τονίζοντας ότι υπήρξε αποτυχία σε όλα τα επίπεδα:
«Το ζήτημα δείχνει την αποτυχία όλων των θεσμών. Η διοίκηση επέλεξε την καταστολή αντί της παιδαγωγικής, οι Αρχές προτίμησαν τη δίωξη αντί του διαλόγου και η δικαιοσύνη προτίμησε την τιμωρία αντί της επιείκειας».

Πρόσθεσε:
«Θεωρώ και υποστηρίζω ότι όλοι οι χώροι πρέπει να είναι σεβαστοί. Ο άνθρωπος έκανε ένα παράπτωμα στον τοίχο, συμφωνώ ότι υπάρχουν κανόνες. Θεωρεί, όμως, κάποιος ότι ένας καθηγητής δεν έχει άλλο τρόπο να διαπαιδαγωγήσει αυτόν τον νέο; Αν ήμουν εγώ, θα του έλεγα έκανες ένα παράπτωμα, πάρε τη βούρτσα και βάψε τον τοίχο και μην το ξανακάνεις».

Κλείνοντας, ο Μαρκάτος επεσήμανε:
«Το πανεπιστήμιο είναι χώρος κριτικής γνώσης, δεν είναι για να αντιμετωπίζεται ένας 20χρονος σαν να είναι εγκληματίας που πρέπει να εξοντωθεί παραδειγματικά, τότε προφανώς έχεις χάσει τον δρόμο».

Για το επίμαχο περιεχόμενο των συνθημάτων, σχολίασε:
«Το σύνθημα είναι πολιτικό και αναφέρεται στην Παλαιστίνη. Άλλος τοίχος έχει σύνθημα για τον Παναθηναϊκό και δεν έγινε ποτέ κανένα θέμα, ελάτε να τα δείτε. Άρα, αυτή τη στιγμή βλέπετε ότι συμβαίνει κάτι τραγικό. Είναι η ποινική δίωξη μιας ιδέας στην οποία μπορείτε να διαφωνείτε, όμως ο καθένας έχει το δικαίωμά του, γι’ αυτό και λέω ότι δεν μπορεί να είναι το περιεχόμενο του συνθήματος το οποίο τιμωρείται».