Η μεγάλη απόσταση στις τιμές των καυσίμων μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου συνεχίζει να προκαλεί ερωτήματα, ειδικά όταν τα δεδομένα δείχνουν πως οι διαφορές δεν εξηγούνται μόνο από τον πόλεμο ή τη διεθνή τιμή του πετρελαίου.
Πότε το πετρέλαιο ήταν ακριβότερο αλλά η βενζίνη φθηνότερη
Ο Ιούνιος του 2008 έχει μείνει στην ιστορία ως ο μήνας όπου η τιμή του πετρελαίου έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, αγγίζοντας τα 139,8 δολάρια το βαρέλι. Παρόλα αυτά, στην Ελλάδα η τιμή της αμόλυβδης δεν είχε ξεπεράσει τα 1,4 ευρώ το λίτρο.
Αρκετά χρόνια μετά, τον Μάρτιο του 2022, λίγο μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η διεθνής τιμή πλησίασε ξανά τα 130 δολάρια. Για την Ελλάδα αυτό μεταφράστηκε σε πρωτόγνωρη εκτίναξη τιμών στα πρατήρια. Η αμόλυβδη ξεπέρασε τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ το diesel έφτασε κοντά στο 1,6 ευρώ. Σε αρκετά νησιά, οι τιμές άγγιξαν ακόμη και τα 2,3€ έως 2,5€ το λίτρο το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς.
Η σημερινή εικόνα και τα νέα ρεκόρ στο diesel
Σήμερα, το πετρέλαιο τύπου Μπρεντ κινείται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας σημαντική αύξηση από την αρχή της σύγκρουσης. Οι τιμές στην Ελλάδα ακολουθούν ξανά ανοδική πορεία, με το diesel να καταγράφει συνεχόμενα ρεκόρ.
Πλέον, το diesel συναγωνίζεται ευθέως τη βενζίνη, ξεπερνώντας τα 1,85 ευρώ το λίτρο. Η αμόλυβδη κινείται κοντά στα 1,90€, ενώ σε περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα αγγίζει τα 2 ευρώ και στην Ευρυτανία τα 1,95€. Συνολικά, η αύξηση στο diesel φτάνει το 17% από την έναρξη του πολέμου και το 23,5% από τις αρχές του έτους.
Την ίδια στιγμή, στην Κύπρο –παρά την εγγύτητα στην εμπόλεμη ζώνη– οι τιμές είναι αισθητά χαμηλότερες: περίπου 1,416€ για την αμόλυβδη και 1,562€ για το diesel.
Ο ρόλος της φορολογίας στα καύσιμα
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί σήμερα πληρώνουμε περισσότερα από ό,τι το 2008, παρότι η διεθνής τιμή είναι χαμηλότερη. Η απάντηση βρίσκεται κυρίως στη φορολογία, η οποία αυξήθηκε σημαντικά τα χρόνια των μνημονίων.
Η φορολογία στα καύσιμα αποτελεί πλέον βασικό έσοδο για το κράτος. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) σχεδόν διπλασιάστηκε, ενώ ο ΦΠΑ ανέβηκε από το 18% στο 24%.
Στην πράξη, από τα περίπου 1,85 ευρώ που πληρώνει ο οδηγός για ένα λίτρο βενζίνης, τα 1,10 ευρώ αφορούν τον ΕΦΚ και περίπου 0,35 έως 0,40 ευρώ τον ΦΠΑ. Δηλαδή σχεδόν το 60% της τελικής τιμής είναι φόροι.
Ελλάδα vs Κύπρος: Πού κρύβεται η διαφορά
Η Ελλάδα έχει ορίσει τον ΕΦΚ της βενζίνης στα 0,7 ευρώ ανά λίτρο, ενώ στην Κύπρο είναι στα 0,43 ευρώ. Ο ΦΠΑ στην Κύπρο είναι επίσης χαμηλότερος, στο 19%.
Αν αφαιρεθούν φόροι και ΦΠΑ, η καθαρή τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα διαμορφώνεται περίπου στα 83 λεπτά το λίτρο, ενώ στην Κύπρο στα 76 λεπτά.
Η μεγαλύτερη ψαλίδα στο πετρέλαιο
Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο έντονη στο πετρέλαιο κίνησης. Στην Ελλάδα η τιμή φτάνει περίπου τα 1,85 ευρώ, ενώ στην Κύπρο τα 1,56 ευρώ το λίτρο.
Παρά το γεγονός ότι οι δύο χώρες έχουν σχεδόν ίδιο ΕΦΚ στο diesel (0,41 έναντι 0,40 ευρώ), η τελική εικόνα αλλάζει σημαντικά. Αν αφαιρεθούν οι φόροι, η καθαρή τιμή στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 1,08 ευρώ το λίτρο και στην Κύπρο στα 0,91 ευρώ, δηλαδή υπάρχει διαφορά περίπου 17 λεπτών.
Το παράδοξο με τα ελληνικά διυλιστήρια
Με απλά λόγια, δεν ευθύνεται μόνο η φορολογία για τις υψηλές τιμές. Το ίδιο το καύσιμο κοστίζει περισσότερο στην Ελλάδα.
Αυτό που κάνει την εικόνα ακόμη πιο παράδοξη είναι ότι η Κύπρος προμηθεύεται καύσιμα από ελληνικά διυλιστήρια, κάτι που συνεπάγεται και επιπλέον κόστος μεταφοράς. Παρόλα αυτά, οι τιμές παραμένουν χαμηλότερες από αυτές που πληρώνει ο Έλληνας καταναλωτής.
Το ερώτημα που μένει
Η σύγκριση Ελλάδας και Κύπρου αναδεικνύει πως το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στους φόρους ή στις διεθνείς εξελίξεις. Η συνολική δομή της αγοράς, τα κόστη και οι επιβαρύνσεις φαίνεται να δημιουργούν μια μόνιμη ανισορροπία που τελικά πληρώνει ο οδηγός.
To «alldaynews.gr» αποποιείται κάθε ευθύνη από τις αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων ιστοσελίδων, για τα οποία (άρθρα) την ευθύνη την έχει ο υπογράφων ως πηγή.
