Πολλοί φοβούνται το αλκοόλ για το συκώτι τους, όμως ένα από τα πιο συνηθισμένα παυσίπονα μπορεί να αποδειχθεί εξίσου επικίνδυνο όταν χρησιμοποιείται λανθασμένα.
Το συκώτι παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία του οργανισμού, καθώς επεξεργάζεται θρεπτικά συστατικά, απομακρύνει τοξίνες και μεταβολίζει φάρμακα. Παρότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό όργανο, η συνεχής επιβάρυνσή του μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές βλάβες.
Οι ειδικοί προειδοποιούν πλέον ότι η υπερβολική χρήση της παρακεταμόλης, ενός από τα πιο διαδεδομένα παυσίπονα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ηπατική βλάβη, ακόμη και οξεία ηπατική ανεπάρκεια.
Το παυσίπονο που κρύβει κινδύνους για το συκώτι
Η παρακεταμόλη χρησιμοποιείται καθημερινά από εκατομμύρια ανθρώπους για πυρετό, πονοκέφαλο και πόνους.
Αν και θεωρείται ασφαλής όταν λαμβάνεται σωστά, οι ειδικοί τονίζουν πως οι υψηλές δόσεις ή η παρατεταμένη χρήση μπορούν να επιβαρύνουν σοβαρά το ήπαρ.
Μάλιστα, στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί την κύρια αιτία αιφνίδιας ηπατικής ανεπάρκειας.
Πώς προκαλείται η βλάβη στο ήπαρ
Σύμφωνα με τους ειδικούς, το μεγαλύτερο μέρος της παρακεταμόλης μεταβολίζεται φυσιολογικά από το ήπαρ.
Ωστόσο, ένα μικρό ποσοστό μετατρέπεται σε μια τοξική ουσία που ονομάζεται NAPQI.
Η φαρμακοποιός Farrah Tavakoli εξηγεί ότι υπό φυσιολογικές συνθήκες ο οργανισμός εξουδετερώνει αυτή την ουσία μέσω ενός αντιοξειδωτικού που ονομάζεται γλουταθειόνη.
Όταν όμως καταναλώνεται υπερβολική ποσότητα παρακεταμόλης, ο οργανισμός δεν μπορεί πλέον να εξουδετερώσει αποτελεσματικά το NAPQI, με αποτέλεσμα να προκαλείται βλάβη στα ηπατικά κύτταρα.
Η φαρμακοποιός Laura Heath προειδοποιεί:
«Όταν η ακεταμινοφαίνη (παρακεταμόλη) χρησιμοποιείται σε δόσεις μεγαλύτερες από τις συνιστώμενες, μπορεί να υπερφορτώσει τις διαδικασίες του οργανισμού που είναι υπεύθυνες για τον μεταβολισμό του φαρμάκου. Αν συμβεί αυτό, μπορεί να προκληθεί σοβαρή ηπατική βλάβη».
Πόση παρακεταμόλη θεωρείται υπερβολική
Σύμφωνα με το American College of Gastroenterology, οι υγιείς ενήλικες δεν θα πρέπει να λαμβάνουν:
- Περισσότερα από 1.000 mg παρακεταμόλης κάθε φορά.
- Περισσότερα από 4.000 mg ημερησίως.
- Πάνω από 3.000 mg ημερησίως για περισσότερες από 3 έως 5 συνεχόμενες ημέρες.
Η Tavakoli σημειώνει πως το ανώτατο όριο για τους περισσότερους ενήλικες είναι τα 4.000 mg την ημέρα, ωστόσο η υπέρβαση αυτής της ποσότητας αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο τοξικότητας.
Η κρυφή παγίδα στα φάρμακα για κρυολόγημα και γρίπη
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η παρακεταμόλη δεν βρίσκεται μόνο στα κλασικά παυσίπονα.
Περιέχεται επίσης σε πολλά φάρμακα για:
- κρυολόγημα,
- γρίπη,
- αλλεργίες,
- ημικρανίες,
- αντιπυρετικά και συνδυαστικά αναλγητικά.
Αυτό σημαίνει πως αρκετοί άνθρωποι μπορεί να λαμβάνουν ταυτόχρονα περισσότερα από ένα σκευάσματα με παρακεταμόλη χωρίς να το αντιλαμβάνονται.
Η γιατρός Rucha Shah προειδοποιεί:
«Αν συνειδητοποιήσετε ότι παίρνετε πολλά διαφορετικά φάρμακα που περιέχουν παρακεταμόλη, είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας».
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Οι ειδικοί τονίζουν ότι συμπτώματα όπως:
- ίκτερος,
- κοιλιακός πόνος,
- έντονη αδυναμία,
- ναυτία ή εμετοί
μπορεί να αποτελούν ενδείξεις ηπατικής βλάβης και χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Η Rucha Shah υπογραμμίζει:
«Αν αρχίσετε να παρατηρείτε ίκτερο ή κοιλιακό πόνο ή αν κατά λάθος καταναλώσατε υπερβολική ποσότητα, πρέπει να ενημερώσετε αμέσως τον γιατρό σας — μερικές φορές απαιτείται νοσηλεία για περαιτέρω έλεγχο».
Με πληροφορίες από eatingwell