Τι είναι η Λωρίδα της Γάζας; – Έλληνας διεθνολόγος εξηγεί την ιστορία της πολύπαθης περιοχής

Τα τύμπανα του πολέμου ηχούν διαρκώς τις τελευταίες ημέρες στο Ισραήλ και τη Λωρίδα της Γάζας μετά την επίθεση του Σαββάτου που εξαπέλυσε η Χαμάς, την πιο πολύνεκρη από ιδρύσεως κράτους.

Οι δραματικές εξελίξεις φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τη δύσκολη ιστορία της περιοχής και ο Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών (ΚΕΜΜΙΣ) στο ίδιο Πανεπιστήμιο, απαντά με ανάρτησή του στο Facebook στην ερώτηση «Τι είναι η Λωρίδα της Γάζας;».

Γράφει ο κ. Ρούσσος: «Η Γάζα ήταν μέρος της ιστορικής Παλαιστίνης πριν από τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ το 1948.

Περισσότεροι από 750.000 Παλαιστίνιοι εκδιώχθηκαν από την ιστορική Παλαιστίνη κατά τη διάρκεια αυτού που είναι γνωστό ως Al-Nakba ή Καταστροφή στον αραβο-ισραηλινό πόλεμο του 1948. Περισσότεροι από το 60% των Παλαιστινίων στη Γάζα είναι πρόσφυγες.

Η Λωρίδα της Γάζας, που συνορεύει με το Ισραήλ και την Αίγυπτο στις ακτές της Μεσογείου, έχει έκταση περίπου 365 τετραγωνικά χιλιόμετρα με 2,1 εκατομμύρια Παλαιστίνιους κατοίκους, καθιστώντας την μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές στον κόσμο.

Η Γάζα καταλήφθηκε από την Αίγυπτο κατά τη διάρκεια του αραβοϊσραηλινού πολέμου του 1948 και βρισκόταν υπό αιγυπτιακό έλεγχο μέχρι τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1967, όταν η περιοχή κατελήφθη από το Ισραήλ μαζί με τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Το 2005, το Ισραήλ αποχώρησε από τη Γάζα και απομάκρυνε περίπου 8.000 Εβραίους εποίκους και Ισραηλινούς στρατιώτες που ζούσαν σε 21 οικισμούς στη Λωρίδα της Γάζας.

Αλλά το 2007, μετά τις πρώτες και μοναδικές δημοκρατικές εκλογές στα Παλαιστινιακά Εδάφη και την εκλογική νίκη του ισλαμιστικού κινήματος Χαμάς στη Γάζα, το Ισραήλ απάντησε με την επιβολή αεροπορικού, χερσαίου και θαλάσσιου αποκλεισμού της Λωρίδας της Γάζας.

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ο αποκλεισμός ισοδυναμεί με κατοχή της Λωρίδας.

Ισραηλινές εισβολές στη Γάζα

Από το 2008, το Ισραήλ έχει εξαπολύσει τέσσερις εισβολές στη Γάζα, το 2008, το 2012, το 2014 και το 2021, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα το θάνατο χιλιάδων Παλαιστινίων, κυρίως αμάχων και πολλών παιδιών.

Οι εκστρατείες είχαν ως αποτέλεσμα την καταστροφή σπιτιών και δημόσιων υπηρεσιών, ζημιές σε αγωγούς και υποδομές επεξεργασίας λυμάτων, επηρεάζοντας το πόσιμο νερό και αυξάνοντας τις υδατογενείς ασθένειες.

Στην τελευταία μεγάλη επιχείρηση του 2021, τουλάχιστον 260 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν στη Γάζα, ενώ 13 άνθρωποι σκοτώθηκαν στο Ισραήλ.

Υπαίθρια φυλακή

Ο αποκλεισμός του Ισραήλ στερούσε συστηματικά τους Παλαιστίνιους από, νοσοκομεία, τράπεζες και άλλες ζωτικές υπηρεσίες, αφήνοντας τον πληθυσμό να ζει σε επιβαρυμένες συνθήκες διαβίωσης.

Ο αποκλεισμός είχε επίσης ως αποτέλεσμα μια διαρκή έλλειψη καθαρού νερού, ηλεκτρικής ενέργειας, ιατρικών προμηθειών σε αυτό που συχνά αποκαλείται η μεγαλύτερη υπαίθρια φυλακή του κόσμου. Το Ισραήλ έχει επανειλημμένα βομβαρδίσει και καταστρέψει το υπό κατασκευή αεροδρόμιο και λιμάνι της Γάζας.

Περίπου το 97% του πόσιμου νερού της Γάζας είναι μολυσμένο και οι κάτοικοι αναγκάζονται να ζουν με συνεχείς διακοπές ρεύματος λόγω ενός δικτύου ηλεκτροδότησης που έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από τις επανειλημμένες ισραηλινές επιθέσεις.

Εν τω μεταξύ, σχεδόν το 60 τοις εκατό των Παλαιστινίων ζει σε συνθήκες φτώχειας και η ανεργία των νέων ανέρχεται στο 63 τοις εκατό.

Σύμφωνα με την UNRWA, την υπηρεσία του ΟΗΕ που φροντίζει τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες, τα χρόνια των συγκρούσεων και του αποκλεισμού έχουν αφήσει το 80% του πληθυσμού της Γάζας να εξαρτάται από τη διεθνή βοήθεια».