Τι αλλάζει σε εξώσεις και μισθώσεις σπιτιών με τον νέο νόμο – Τα δικαιώματα ιδιοκτητών και ενοικιαστών

Αλλάζει το παιχνίδι στις εξώσεις: ο νέος νόμος φέρνει πιο γρήγορες διαδικασίες αλλά και συγκεκριμένα χρονικά όρια για όλους.

Οι μισθώσεις μπαίνουν σε νέα εποχή με τον νόμο 5221/2025, που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Μαΐου 2026 και εισάγει πιο σύντομες διαδικασίες για την απόδοση ενός ακινήτου μετά τη λήξη της μίσθωσης. Στόχος είναι να κλείσει ένα παλιό «κενό» της αγοράς, κρατώντας ισορροπία ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές.

Πιο γρήγορη απόδοση ακινήτου μετά τη λήξη μίσθωσης

Η βασική αλλαγή είναι ότι πλέον η διαταγή απόδοσης μισθίου δεν εκδίδεται μόνο όταν υπάρχουν απλήρωτα ενοίκια, αλλά και όταν απλώς έχει λήξει το συμβόλαιο, είτε πρόκειται για μίσθωση ορισμένου είτε αορίστου χρόνου.

Μέχρι τώρα, σε πολλές τέτοιες περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες έπρεπε να μπουν σε μια χρονοβόρα δικαστική διαδικασία που μπορούσε να τραβήξει για μήνες ή και χρόνια.

Χρονικά όρια που δίνουν «ανάσα» στους ενοικιαστές

Παρότι η διαδικασία επιταχύνεται, δεν γίνεται απότομα. Ο νόμος προβλέπει ένα ελάχιστο χρονικό διάστημα περίπου έξι μηνών μέχρι την αποχώρηση του ενοικιαστή.

Συγκεκριμένα:

• 3 μήνες εξώδικη προειδοποίηση πριν τη διαταγή
• περίπου 2 μήνες για την εκτέλεσή της

Στην πράξη, αυτό δίνει στους ενοικιαστές τον απαραίτητο χρόνο για να βρουν νέα κατοικία και να οργανώσουν τη μετακόμισή τους χωρίς αιφνιδιασμό.

Δικαιώματα αντίδρασης για τους ενοικιαστές

Οι ενοικιαστές δεν μένουν χωρίς προστασία. Έχουν το δικαίωμα να κινηθούν νομικά, καταθέτοντας ανακοπή κατά της διαταγής ή ακόμα και αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, αν υπάρχουν σοβαροί λόγοι.

Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται ότι η διαδικασία δεν εφαρμόζεται άκριτα σε περιπτώσεις πραγματικής ανάγκης.

Τι κερδίζουν οι ιδιοκτήτες

Για τους ιδιοκτήτες, η νέα ρύθμιση αποτελεί σημαντική διευκόλυνση, καθώς περιορίζει τις μεγάλες καθυστερήσεις που προκαλούσαν οι αγωγές στα δικαστήρια.

Η παλιά διαδικασία μέσω Πρωτοδικείου παραμένει, αλλά χαρακτηρίζεται από:

• μεγάλους χρόνους εκδίκασης
• αναβολές
• πολυετείς εκκρεμότητες λόγω ενδίκων μέσων

Η νέα διαδικασία λειτουργεί παράλληλα και προσφέρει μια πιο άμεση λύση, όταν δεν υπάρχουν σοβαρές νομικές διαφορές.

Προϋποθέσεις για να εφαρμοστεί η διαδικασία

Δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί σε κάθε περίπτωση. Απαιτείται:

• έγγραφο μισθωτήριο ή ηλεκτρονική δήλωση στην ΑΑΔΕ
• τήρηση των νόμιμων προθεσμιών
• διαχείριση μέσω δικηγόρου

Μάλιστα, προβλέπεται και η συμμετοχή πιστοποιημένου δικηγόρου που ελέγχει τον φάκελο και προχωρά στην έκδοση της διαταγής.

Το κόστος και ποιος το πληρώνει

Το οικονομικό βάρος πέφτει κυρίως στον ιδιοκτήτη, ο οποίος καλείται να καλύψει:

• αμοιβές δικηγόρων
• δικαστικό επιμελητή
• παράβολο περίπου 300 ευρώ

Στην πράξη, δεν είναι πάντα εύκολο να ανακτηθούν αυτά τα έξοδα από τον ενοικιαστή, κάτι που δημιουργεί έναν επιπλέον προβληματισμό.

Προσπάθεια ισορροπίας σε μια πιεσμένη αγορά

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει πιο ξεκάθαρους κανόνες σε μια αγορά κατοικίας που βρίσκεται υπό έντονη πίεση.

Από τη μία πλευρά, δίνει στους ιδιοκτήτες ταχύτερα εργαλεία για να πάρουν πίσω το ακίνητό τους. Από την άλλη, κρατά βασικές δικλείδες ασφαλείας για τους ενοικιαστές, εξασφαλίζοντας χρόνο και δυνατότητα αντίδρασης.

Το αν τελικά θα αυξηθεί η προσφορά κατοικιών ή αν θα ενταθούν οι πιέσεις στους ενοικιαστές, θα φανεί στην πράξη τους επόμενους μήνες, καθώς ο νόμος αρχίζει να εφαρμόζεται στην καθημερινότητα της αγοράς.