Η έντονη σεισμική δραστηριότητα που καταγράφηκε στη Σαντορίνη το 2025 προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα, με νέα έρευνα να δίνει απαντήσεις για το τι ακριβώς συνέβη και γιατί σημειώθηκαν τόσοι πολλοί σεισμοί.
Η σεισμική κρίση που απασχόλησε τη Σαντορίνη το 2025, με πάνω από 60.000 δονήσεις, αποτέλεσε αντικείμενο μιας πρωτοποριακής μελέτης βασισμένης στη μηχανική μάθηση, η οποία κατέγραψε και ανέλυσε λεπτομερώς τα δεδομένα. Οι σεισμοί σημειώθηκαν στο διάστημα από τον Δεκέμβριο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025.
Τα ευρήματα παρουσίασε ο καθηγητής του Stanford Ξινγκ Ταν στο πλαίσιο του SSA Annual Meeting του 2026, εξηγώντας πώς η ομάδα του παρακολούθησε βήμα-βήμα την εξέλιξη της σεισμικής ακολουθίας και κατάφερε να εντοπίσει ένα εκτεταμένο δίκτυο ρηγμάτων, καθώς και την ταχεία εξάπλωση των δονήσεων.
Τι έδειξε η έρευνα
- Οι επιστήμονες εντόπισαν 46 επαναλαμβανόμενα κύματα σεισμικής δραστηριότητας, με εκατοντάδες σεισμούς να εκδηλώνονται μέσα σε χρονικό διάστημα μόλις μίας έως δύο ωρών.
- Κατά τη διάρκεια αυτών των φάσεων, η μετατόπιση της σεισμικής δραστηριότητας κατά μήκος των ρηγμάτων έφτανε τα 2 χιλιόμετρα την ώρα.
- Τα μοτίβα που κατέγραψε η ομάδα δείχνουν ξεκάθαρα ότι η σεισμική δραστηριότητα συνδέεται με την κίνηση μάγματος, το οποίο σχετίζεται με τα ενεργά ηφαίστεια της περιοχής.
Τι εντυπωσίασε τους επιστήμονες
Η χρήση της μηχανικής μάθησης αποδείχθηκε καθοριστική για την εις βάθος κατανόηση του φαινομένου, επιτρέποντας την ανάλυση τεράστιου όγκου δεδομένων και την αποκάλυψη μοτίβων που διαφορετικά θα περνούσαν απαρατήρητα.
«Αυτό που προκαλεί μεγάλη εντύπωση για την εν λόγω ακολουθία είναι η έντασή της. Πραγματικά υπάρχουν εκατοντάδες σεισμοί σε μία ώρα. Με τη μηχανική μάθηση μπορούμε να δημιουργήσουμε πλήθος αλγορίθμων, τους οποίους τρέχουμε παράλληλα για την επεξεργασία μεγάλης ποσότητας κυματομορφών σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Για να μπορέσουμε να εντοπίσουμε χιλιάδες σεισμικές δονήσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης», τονίζει ο ίδιος.
Πώς χαρτογραφήθηκε η σεισμική δραστηριότητα
Οι προηγμένες μέθοδοι ανάλυσης επέτρεψαν στους ερευνητές να εντοπίσουν έως και έξι φορές περισσότερους σεισμούς μέσα στον πρώτο μήνα της κρίσης, σε σχέση με τα δεδομένα που θα προέκυπταν από τις παραδοσιακές μεθόδους παρακολούθησης.
«Αυτό που προσπαθήσαμε να κάνουμε είναι να εστιάσουμε σε σύντομες χρονικές περιόδους, για παράδειγμα μιας ώρας. Θέλαμε να δούμε όλους τους σεισμούς οι οποίοι λάμβαναν χώρα εντός μιας ώρας.»
«Τη διανομή των επίκεντρων καθώς και πώς η ακολουθία μεταβάλλεται καθώς μετακινείται. Με έναν τέτοιο πλούσιο κατάλογο σεισμικών δεδομένων μπορούμε να κατανοήσουμε πραγματικά τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια αυτών των σύντομων χρονικών περιόδων.»
Η ανάλυση αποκάλυψε ένα σύστημα ρηγμάτων με κατεύθυνση από βορειοανατολικά προς νοτιοδυτικά, που εκτείνεται από τη βορειοανατολική Σαντορίνη μέχρι τα νοτιοδυτικά της Αμοργού, περνώντας κάτω από την Άνυδρο. Η σεισμική δραστηριότητα ξεκίνησε από τα νοτιοδυτικά και σταδιακά μετακινήθηκε προς τα βορειοανατολικά.
Η σύνδεση με τα ηφαίστεια
Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι υπάρχει σαφής σύνδεση ανάμεσα στη σεισμική δραστηριότητα και τη λειτουργία των ηφαιστείων της περιοχής.
Τα μοτίβα των σεισμικών εξάρσεων παρουσιάζουν ομοιότητες με φαινόμενα που έχουν καταγραφεί σε ηφαιστειακές περιοχές όπως η Χαβάη και η Ισλανδία, όπου το μάγμα κινείται πιο εύκολα λόγω της σύστασής του.
Στα ελληνικά ηφαίστεια, ωστόσο, το μάγμα είναι συνήθως πιο πλούσιο σε πυρίτιο και πιο «παχύρρευστο», κάτι που το καθιστά πιο εκρηκτικό.
Σύμφωνα με τον σεισμολόγο και συν-συγγραφέα της μελέτης, Γκρέγκορι Μπερόζα, τα δεδομένα δείχνουν ότι σε μεγάλο βάθος κάτω από τη Σαντορίνη πιθανόν υπάρχει μάγμα χαμηλού ιξώδους, το οποίο κινείται γρήγορα.
Όπως εξηγεί: «Τα δεδομένα των σεισμών μάλλον δείχνουν ότι υπάρχει πράγματι μάγμα χαμηλού ιξώδους σε μεγάλο βάθος κάτω από τη Σαντορίνη, κάτι που θα μπορούσε να εξηγήσει με τον καλύτερο τρόπο γιατί αυτό μετακινείται τόσο γρήγορα, ενώ παράλληλα ενδέχεται να μεταβάλλεται και να γίνεται πιο ιξώδες καθώς αλληλεπιδρά με τον φλοιό».
To «alldaynews.gr» αποποιείται κάθε ευθύνη από τις αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων ιστοσελίδων, για τα οποία (άρθρα) την ευθύνη την έχει ο υπογράφων ως πηγή.
