Ανοίγει το τριώδιο 2026 – Πως νηστεύουμε

Το Τριώδιο για το 2026 ανοίγει την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου και σηματοδοτεί την έναρξη της περιόδου της Αποκριάς. Είναι μια εκκλησιαστική και ταυτόχρονα λαϊκή περίοδος, που προετοιμάζει πνευματικά τους πιστούς για το Πάσχα, ενώ συνοδεύεται από παραδοσιακά έθιμα.

Πότε ανοίγει και τι σηματοδοτεί το Τριώδιο

Η Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου, που πέφτει την 1η Φεβρουαρίου 2026, είναι η αφετηρία του Τριωδίου. Από εκείνη την ημέρα ξεκινά η αποκριάτικη περίοδος, η οποία κορυφώνεται με την Καθαρά Δευτέρα, στις 23 Φεβρουαρίου 2026, προσφέροντας και το πρώτο τριήμερο της χρονιάς.

Η Τσικνοπέμπτη, που συνδέεται με τα παραδοσιακά ψησίματα, θα γιορταστεί φέτος στις 12 Φεβρουαρίου.

Ο όρος «Τριώδιο» έχει διπλή σημασία. Είναι τόσο η ονομασία του λειτουργικού βιβλίου της Εκκλησίας, όσο και της χρονικής περιόδου που οδηγεί στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή και, τελικά, στο Πάσχα. Το βιβλίο περιλαμβάνει ύμνους με τρεις ωδές, αντί των εννέα που έχουν οι πλήρεις Κανόνες. Οι ύμνοι αυτοί, οι λεγόμενοι Κανόνες, ψάλλονται καθημερινά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Η ουσία της περιόδου του Τριωδίου

Το Τριώδιο δεν είναι μόνο ένα βιβλίο, αλλά και μια περίοδος προετοιμασίας των χριστιανών για τα Πάθη και την Ανάσταση του Χριστού. Αρχίζει με την Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου και διαρκεί μέχρι και την Ε’ Κυριακή των Νηστειών.

Κατά τη διάρκεια αυτών των εβδομάδων, καλούμαστε να ενισχύσουμε την πνευματική μας καλλιέργεια με μετάνοια, προσευχή και νηστεία. Είναι μια περίοδος βίωσης της πίστης μας μέσα από την ταπεινότητα, τη συγχώρεση και την εσωτερική κάθαρση.

Οι Κυριακές του Τριωδίου και το νόημά τους

Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου:
Η Εκκλησία προβάλλει το παράδειγμα του Τελώνη ως υπόδειγμα ταπεινότητας και μας προειδοποιεί για την υπερηφάνεια του Φαρισαίου. Όπως διδάσκει ο Χριστός: «Καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, κι αυτός που ταπεινώνεται θα υψωθεί».

Κυριακή του Ασώτου:
Η παραβολή του ασώτου υιού μας μαθαίνει τρία βασικά πράγματα:
α) την εξαθλίωση της αμαρτίας,
β) τη δύναμη της μετάνοιας,
γ) το μεγαλείο της συγχώρεσης.

Το Σάββατο πριν από αυτή την Κυριακή είναι γνωστό ως Ψυχοσάββατο. Είναι ημέρα μνήμης για τις ψυχές όλων όσοι δεν μνημονεύονται σε ιδιαίτερα μνημόσυνα.

Κυριακή της Απόκρεω:
Από αυτή την ημέρα ξεκινά η αποχή από το κρέας. Η Εκκλησία υπενθυμίζει στους πιστούς την τελική Κρίση του Κυρίου.

Κυριακή της Τυρινής:
Ονομάζεται έτσι γιατί μετά από αυτή την Κυριακή, αλλά και κατά την εβδομάδα που προηγείται, τρώγονται γαλακτοκομικά, αλλά όχι κρέας. Το ευαγγέλιο της ημέρας μιλά για συγχώρεση και εσωτερική καθαρότητα, ενώ υπενθυμίζει την έξωση του Αδάμ από τον Παράδεισο.

Πνευματική σημασία για τους ορθόδοξους

Η περίοδος αυτή είναι γεμάτη με ύμνους, βυζαντινή μουσική και λειτουργίες, που συνδυάζονται με την ανάγνωση των Γραφών και το κήρυγμα. Όλα αυτά δεν είναι απλώς τυπικά στοιχεία, αλλά μέρος της βαθύτερης πνευματικής και πολιτισμικής παιδείας των ορθοδόξων και των Ελλήνων. Είναι ένας καιρός μετάνοιας, που ξεκινά με τον ύμνο:
«Της μετανοίας άνοιξόν μοι πύλας, Ζωοδότα».

Πως εφαρμόζεται η νηστεία την περίοδο του Τριωδίου

• Κατά την πρώτη εβδομάδα, επιτρέπεται η κατανάλωση όλων των τροφών, ακόμα και την Τετάρτη και Παρασκευή. Είναι η λεγόμενη «ελεύθερη» ή «απολυτή» εβδομάδα.
• Τη δεύτερη εβδομάδα, συνεχίζεται η ελευθερία στην κατανάλωση όλων των τροφών, εκτός από την Τετάρτη και την Παρασκευή.
• Την τρίτη εβδομάδα, γνωστή και ως εβδομάδα της Τυροφάγου, επιτρέπεται η κατανάλωση γαλακτοκομικών, αυγών, ψαριών και λαδιού, αλλά απαγορεύεται το κρέας.

Σημαντικές ημέρες της περιόδου του Τριωδίου

● Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου (έναρξη Τριωδίου)
● Κυριακή του Ασώτου
● Τσικνοπέμπτη (παραδοσιακά ψησίματα)
● Πρώτο Ψυχοσάββατο (προσευχή για τους κεκοιμημένους)
● Κυριακή της Απόκρεω (τελευταία ημέρα κρεατοφαγίας)
● Κυριακή της Τυρινής (καρναβαλικά έθιμα)
● Καθαρά Δευτέρα (πέταγμα χαρταετού)
● Μνήμη Αγίου Θεοδώρου
● Κυριακή της Ορθοδοξίας (αναστήλωση των εικόνων)
● Εορτή του Γρηγορίου του Παλαμά
● Κυριακή των Βαΐων (είσοδος του Χριστού στα Ιεροσόλυμα)
● Μεγάλη Παρασκευή (πένθος και αυστηρή νηστεία)
● Μεγάλο Σάββατο (πρώτη Ανάσταση – κλείσιμο Τριωδίου)