Σε νευρική κρίση χιλιάδες συνταξιούχοι του Δημοσίου: Καλούνται να επιστρέψουν μισθούς μίας 5ετίας – Προσφυγές στα δικαστήρια, τι ισχύει με τον νόμο

Χιλιάδες συνταξιούχοι του Δημοσίου βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σοβαρή οικονομική ανατροπή, καθώς καλούνται να επιστρέψουν τους μισθούς που έλαβαν μετά τη συνταξιοδότησή τους. Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ζητά την επιστροφή ολόκληρων των ποσών, δημιουργώντας μεγάλη αναστάτωση σε όσους συνέχισαν να εργάζονται. Το ζήτημα έχει οδηγήσει ήδη πολλούς σε νομικές προσφυγές, ενώ εγείρονται ερωτήματα σχετικά με το τι προβλέπει ο νόμος για την εργασία των συνταξιούχων.

Η απαίτηση για επιστροφή μισθών και ποιους αφορά

Το πρόβλημα αφορά κυρίως συνταξιούχους του Δημοσίου που εργάζονταν σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) με σύμβαση Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου (ΙΔΑΧ) και συνταξιοδοτήθηκαν τα τελευταία πέντε χρόνια. Παρότι η νομοθεσία για την εργασία των συνταξιούχων άλλαξε, το Γενικό Λογιστήριο δεν έλαβε υπόψη του τις νέες διατάξεις και ζητά την επιστροφή όλων των μισθών που καταβλήθηκαν από τη στιγμή που εκδόθηκε η απόφαση συνταξιοδότησης.

Το υπουργείο Εργασίας είχε αποστείλει σχετικό έγγραφο από το 2022 προς την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και τις περιφερειακές ενότητες, το οποίο δεν λάμβανε υπόψη τον μεταγενέστερο νόμο που ρύθμιζε την εργασία των συνταξιούχων. Ως αποτέλεσμα, όσοι συνταξιοδοτήθηκαν μεταξύ 2018 και 2022, πριν συμπληρώσουν το 67ο έτος ηλικίας, καλούνται τώρα να επιστρέψουν στο ακέραιο τα ποσά που είχαν λάβει ως μισθούς. Σε περίπτωση που δεν επιστρέψουν τα ποσά εφάπαξ, αυτά θα παρακρατούνται από τη σύνταξή τους.

Μαζικές προσφυγές στα δικαστήρια

Η αναστάτωση στους συνταξιούχους είναι μεγάλη, καθώς η απαίτηση επιστροφής δεκάδων χιλιάδων ευρώ απειλεί την οικονομική τους κατάσταση. Ήδη, εκατοντάδες από αυτούς έχουν προσφύγει στη δικαιοσύνη, ελπίζοντας να ακυρώσουν τις απαιτήσεις του Γενικού Λογιστηρίου. Μέχρι στιγμής, καμία υπόθεση δεν έχει φτάσει στο ακροατήριο, γεγονός που αυξάνει την αβεβαιότητα για την τελική έκβαση της υπόθεσης.

Σύμφωνα με τις ερμηνείες που δόθηκαν, οι εργαζόμενοι με ΙΔΑΧ συμβάσεις στο Δημόσιο, στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) και στους ΟΤΑ υποχρεούνται να αποχωρούν από την υπηρεσία τους την 1η του επόμενου μήνα μετά την έκδοση της πράξης συνταξιοδότησης. Αυτό ισχύει, εκτός αν συμπληρώσουν το όριο ηλικίας για αυτοδίκαιη απόλυση, οπότε και αποχωρούν στην ημερομηνία αυτή.

Επιπλέον, οι ασφαλιστικοί οργανισμοί κοινοποιούν υποχρεωτικά την πράξη συνταξιοδότησης στον τελευταίο εργοδότη, εφόσον πρόκειται για φορέα του Δημοσίου, ΝΠΔΔ ή ΟΤΑ.

Τι προβλέπει η νομοθεσία για την εργασία των συνταξιούχων

Από 18/7/2018, σύμφωνα με την παρ. 2 του Άρθρου 1 του Νόμου Κατρούγκαλου (Ν. 4554/2018), ισχύουν τα εξής:

1. Το δικαίωμα σύνταξης γήρατος αρχίζει από την 1η του επόμενου της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης μήνα, υπό την προϋπόθεση ότι κατά την ημερομηνία αυτή πληρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Σε αντίθετη, δε, περίπτωση, από την 1η ημέρα του μήνα που έπεται εκείνου κατά τον οποίο πληρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις.

2. Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται, κατά περίπτωση, για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος υποβάλλονται μέχρι την τελευταία ημέρα του πρώτου μήνα που έπεται του μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης. Αν από τα υποβαλλόμενα δικαιολογητικά προκύπτει ότι οι απαραίτητες για τη συνταξιοδότηση προϋποθέσεις, όπως αυτές προσδιορίζονται για κάθε κατηγορία ασφαλισμένων του e-ΕΦΚΑ, εκπληρώθηκαν σε επόμενο ημερολογιακό της αίτησης συνταξιοδότησης μήνα, ως χρόνος έναρξης του δικαιώματος σύνταξης ορίζεται η 1η του επόμενου της συμπλήρωσης των απαραίτητων προϋποθέσεων μήνα.

3. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία του δεύτερου και του τρίτου εδαφίου για την υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών με υπαιτιότητα του ασφαλισμένου, η αίτηση συνταξιοδότησης λόγω γήρατος απορρίπτεται και εκδίδεται σχετική απόφαση.

4. Για τα πρόσωπα για τα οποία απαιτείται από την κείμενη νομοθεσία η λύση της υπαλληλικής σχέσης ή η διαγραφή από τις τάξεις των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και του Πυροσβεστικού Σώματος, προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν λόγω γήρατος, η προϋπόθεση αυτή εξακολουθεί να ισχύει.

5. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργείται κάθε άλλη αντίθετη ειδική ή γενική διάταξη. Από τα ανωτέρω καθίσταται σαφές ότι δεν αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη καταβολής της σύνταξης η προηγούμενη λύση της υπαλληλικής σχέσης του προσωπικού με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου (ΙΔΑΧ) του Δημοσίου, των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) και των ΟΤΑ πρώτου και δεύτερου βαθμού, καθώς και των μόνιμων υπαλλήλων των ίδιων φορέων, που κατά τη μονιμοποίησή τους διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς του πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

6. Η υπαλληλική σχέση του εν λόγω προσωπικού που υποβάλλει αίτηση για σύνταξη και παραμένει στην υπηρεσία, σύμφωνα με τον Ν. 3801/2009, λύεται αυτοδικαίως την 1η του επόμενου από την έκδοση της πράξης συνταξιοδότησης μήνα, δηλαδή σε μεταγενέστερο από τη συνταξιοδότηση χρονικό σημείο. Η προηγούμενη λύση της υπαλληλικής σχέσης, ως προϋπόθεση για τη συνταξιοδότηση, όπως προβλέπεται στο εδ. β΄ της παρ. 2 του Αρθρου 1 του Ν. 4554/2018, εξακολουθεί να απαιτείται, μετά την έναρξη ισχύος του, για τα πρόσωπα για τα οποία υπήρχε ήδη σχετική νομοθετική πρόβλεψη. Για το εν λόγω, όμως, προσωπικό (ΙΔΑΧ και μόνιμοι με ασφάλιση πρ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) δεν απαιτείτο η προηγούμενη λύση της υπαλληλικής σχέσης και, ως εκ τούτου, εξακολουθεί να ισχύει για αυτή την κατηγορία υπαλλήλων το Αρθρο 20 του Ν. 3801/2009 και μετά την έναρξη ισχύος του Ν. 4554/2018. Επισημαίνεται, τέλος, ότι, στην περίπτωση που οι υπάλληλοι επιλέγουν, κατ’ εφαρμογή του Αρθρου 20 του Ν. 3801/2009, την καταβολή των αποδοχών αντί της σύνταξης για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης έως την πρώτη ημέρα του επόμενου από την έκδοση της απόφασης συνταξιοδότησης μήνα, είναι δυνατή η καταβολή και της σύνταξης από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης με παράλληλη εφαρμογή των διατάξεων περί απασχόλησης συνταξιούχων.

Ποιο είναι το επόμενο βήμα;

Οι συνταξιούχοι που καλούνται να επιστρέψουν χρήματα βρίσκονται σε δύσκολη θέση, ενώ η δικαστική διαδικασία αναμένεται να είναι χρονοβόρα. Το αν τελικά θα δικαιωθούν ή όχι μένει να φανεί. Σε κάθε περίπτωση, η αβεβαιότητα και η οικονομική επιβάρυνση που αντιμετωπίζουν δείχνει την ανάγκη για σαφέστερες ρυθμίσεις και δίκαιη εφαρμογή της νομοθεσίας.

Δημοσιεύθηκε στο MoneyPro των Παραπολιτικών