Η τραγωδία στο εργοστάσιο «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, όπου πέντε γυναίκες έχασαν τη ζωή τους, αποκάλυψε με τον πιο ωμό τρόπο πόσο επικίνδυνος μπορεί να γίνει ένας χώρος παραγωγής τροφίμων όταν συνυπάρχουν προπάνιο και σκόνη αλευριού. Το πιθανότερο σενάριο, σύμφωνα με τις έως τώρα έρευνες, είναι ένας συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων. Αλλά πώς δύο φαινομενικά ακίνδυνα υλικά μπορούν να οδηγήσουν σε τόσο καταστροφικά αποτελέσματα;
Το προπάνιο και ο κίνδυνος διαρροής
Το προπάνιο είναι ένα υγροποιημένο αέριο που χρησιμοποιείται ευρέως στους φούρνους βιομηχανικής χρήσης. Σε περίπτωση διαρροής, είτε λόγω ελαττωματικών σωληνώσεων είτε από λάθος εγκατάσταση, το αέριο διαφεύγει στον χώρο. Επειδή είναι βαρύτερο από τον αέρα, δεν ανεβαίνει προς τα πάνω, αλλά συσσωρεύεται χαμηλά, δημιουργώντας ένα αόρατο στρώμα που απλώνεται κοντά στο δάπεδο.
Όταν η συγκέντρωση του προπανίου στον αέρα ξεπεράσει ένα συγκεκριμένο επίπεδο (γνωστό ως κατώτατο όριο έκρηξης), αρκεί ένας και μόνο σπινθήρας για να προκληθεί έκρηξη. Αυτός ο σπινθήρας μπορεί να προέλθει από ένα ηλεκτρικό διακόπτη, κάποιο εργαλείο ή ακόμη και από στατικό ηλεκτρισμό. Η έκρηξη που ακολουθεί είναι εξαιρετικά ισχυρή και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στη δομή του κτιρίου.
Όταν το αλεύρι γίνεται εκρηκτικό
Το δεύτερο κρίσιμο στοιχείο είναι η παρουσία αλεύρου, το οποίο σε μορφή σκόνης μπορεί να γίνει εξαιρετικά επικίνδυνο. Παρότι το έχουμε συνηθίσει ως απλό υλικό της κουζίνας, όταν είναι σε αιωρούμενη μορφή και υπάρχει διασπορά στον αέρα, το αλεύρι μπορεί να προκαλέσει αυτό που λέγεται «έκρηξη σκόνης».
Για να προκληθεί μια τέτοια έκρηξη, πρέπει να συνυπάρχουν πέντε παράγοντες: καύσιμη ύλη (σκόνη αλευριού), οξυγόνο, πηγή θερμότητας, σωστή διασπορά της σκόνης στον αέρα και περιορισμένος χώρος. Σε εργοστάσια που επεξεργάζονται αλεύρι, η σκόνη βρίσκεται παντού —στα πατώματα, στα μηχανήματα, στους αεραγωγούς. Αν υπάρξει μια αρχική ανάφλεξη, η οποία σηκώνει τη σκόνη στον αέρα, δημιουργείται ένα νέο εκρηκτικό νέφος που μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ζημιά.
Η θανατηφόρα συνέργεια των δύο παραγόντων
Στην περίπτωση της «Βιολάντα», το επικρατέστερο σενάριο είναι ότι πρώτα υπήρξε διαρροή προπανίου, η οποία πυροδοτήθηκε από κάποια πηγή σπινθήρα. Η έκρηξη αυτή σήκωσε τη σκόνη του αλευριού που είχε καθίσει σε διάφορες επιφάνειες μέσα στο εργοστάσιο, προκαλώντας ένα δεύτερο, πιο δυνατό κύμα έκρηξης.
Ο συνδυασμός αερίου και αιωρούμενης σκόνης είναι εξαιρετικά επικίνδυνος. Δημιουργεί πίεση και θερμότητα τέτοια που οι τοίχοι, τα δοκάρια και οι οροφές δεν μπορούν να αντέξουν. Ο χώρος μετατρέπεται σε παγίδα θανάτου μέσα σε δευτερόλεπτα.
Τα κρίσιμα ερωτήματα για την επόμενη μέρα
Το τραγικό αυτό περιστατικό ανοίγει ξανά τη συζήτηση για την τήρηση των διεθνών πρωτοκόλλων ασφαλείας, όπως οι κανονισμοί ATEX, που αφορούν εργασίες σε περιβάλλοντα με εκρηκτικές ατμόσφαιρες. Ερωτήματα όπως αν υπήρχαν ανιχνευτές αερίου, αν λειτουργούσαν σωστά τα συστήματα εξαερισμού ή αν είχαν εφαρμοστεί διαδικασίες καθαρισμού της σκόνης, παραμένουν αναπάντητα.
Η δουλειά των πραγματογνωμόνων της Πυροσβεστικής θα αποκαλύψει αν υπήρξαν παραλείψεις ή αμέλεια. Όμως πέρα από τις ευθύνες, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: σε εργοστάσια παραγωγής, η ασφάλεια δεν μπορεί να είναι επιλογή. Είναι υποχρέωση και προϋπόθεση για να μη θρηνήσουμε ξανά ανθρώπινες ζωές.
Δείτε εδώ ποιες ήταν οι πέντε γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους.
To «alldaynews.gr» αποποιείται κάθε ευθύνη από τις αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων ιστοσελίδων, για τα οποία (άρθρα) την ευθύνη την έχει ο υπογράφων ως πηγή.
