Αν η χοληστερίνη σας εμφανίζεται αυξημένη στις εξετάσεις, ίσως η διατροφή να μην είναι η μόνη υπεύθυνη. Υπάρχουν και λιγότερο εμφανείς παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικά τα επίπεδά της, ακόμα και σε ανθρώπους που προσέχουν τι τρώνε.
Η χοληστερίνη δεν εξαρτάται μόνο από τη διατροφή
Πολλοί θεωρούν ότι η αύξηση της χοληστερίνης οφείλεται αποκλειστικά στην κατανάλωση λιπαρών τροφών, όπως το κόκκινο κρέας, τα τηγανητά ή τα γλυκά. Είναι αλήθεια ότι αυτές οι τροφές επηρεάζουν σημαντικά τα λιπίδια, όμως η χοληστερίνη δεν προέρχεται μόνο από το φαγητό. Το ήπαρ τη συνθέτει φυσικά, και εκεί εμπλέκονται παράγοντες που δεν είναι ορατοί με την πρώτη ματιά – από ορμονικές διαταραχές μέχρι ψυχολογικές πιέσεις.
1. Υποθυρεοειδισμός και μεταβολική επιβράδυνση
Όταν ο θυρεοειδής αδένας υπολειτουργεί, ο μεταβολισμός επιβραδύνεται και η επεξεργασία των λιπιδίων γίνεται δυσκολότερη. Η μειωμένη παραγωγή των ορμονών Τ3 και Τ4 έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της LDL και πολλές φορές της συνολικής χοληστερίνης, ανεξάρτητα από τη διατροφή.
Συμπτώματα όπως κόπωση, ανεξήγητη αύξηση βάρους, ξηροδερμία και καταθλιπτική διάθεση είναι σημάδια υποθυρεοειδισμού. Μπορεί να διαγνωστεί με μια απλή αιματολογική εξέταση για την TSH και τις θυρεοειδικές ορμόνες. Αν διαπιστωθεί πρόβλημα, η φαρμακευτική αγωγή με λεβοθυροξίνη αποκαθιστά τις τιμές και συχνά οδηγεί σε ομαλοποίηση της χοληστερίνης.
2. Κληρονομικότητα και οικογενής υπερχοληστερολαιμία
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι υψηλές τιμές LDL έχουν γονιδιακή αιτία. Η οικογενής υπερχοληστερολαιμία είναι μια κληρονομική διαταραχή που εμφανίζεται από μικρή ηλικία και απαιτεί ιατρική παρακολούθηση και φαρμακευτική αντιμετώπιση, αφού η πρόληψη σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ζωτικής σημασίας.
3. Το λίπος στην κοιλιά δεν είναι απλό βάρος
Το ενδοκοιλιακό ή σπλαχνικό λίπος, που συσσωρεύεται γύρω από τη μέση, επηρεάζει άμεσα τη μεταβολική λειτουργία. Δεν είναι μόνο θέμα εμφάνισης. Αυτό το λίπος περιβάλλει ζωτικά όργανα, όπως το ήπαρ και το πάγκρεας, επηρεάζοντας τη λειτουργία τους και αυξάνοντας τον κίνδυνο για αντίσταση στην ινσουλίνη και διαβήτη τύπου 2.
Αν η περίμετρος μέσης ξεπερνά τα 88 εκατοστά για τις γυναίκες και τα 102 για τους άνδρες, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά. Ακόμη και μια μικρή απώλεια βάρους, της τάξης του 5-10%, μπορεί να μειώσει σημαντικά την LDL και να αυξήσει την προστατευτική HDL.
4. Το χρόνιο στρες αλλοιώνει το προφίλ των λιπιδίων
Το στρες δεν επηρεάζει μόνο τη διάθεση, αλλά και τον οργανισμό σε βιοχημικό επίπεδο. Οι ορμόνες του στρες, όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη, αυξάνουν την παραγωγή χοληστερίνης από το ήπαρ και μειώνουν την HDL, ακόμη και αν κάποιος τρέφεται σωστά και αθλείται.
«Το άγχος επηρεάζει άμεσα τον μεταβολισμό και την ισορροπία των λιπιδίων. Πολλές φορές βλέπουμε ανθρώπους να έχουν αυξημένες τιμές χοληστερίνης παρότι προσέχουν τον τρόπο ζωής τους», εξηγούν ειδικοί.
Επιπλέον, το στρες οδηγεί συχνά σε ανθυγιεινές συνήθειες όπως υπερφαγία, κατανάλωση γλυκών, αλκοόλ ή κάπνισμα – όλα με άμεση επίδραση στη χοληστερίνη. Τέλος, η έλλειψη ύπνου εντείνει ακόμη περισσότερο την επιβάρυνση του οργανισμού.
Η διαχείριση του άγχους με τεχνικές όπως η βαθιά αναπνοή, η γιόγκα ή ακόμη και ένας περίπατος στη φύση, δεν βοηθά μόνο την ψυχολογία αλλά και το καρδιαγγειακό σύστημα.
5. Το κάπνισμα αλλοιώνει τις ισορροπίες
Το κάπνισμα αποτελεί βασικό επιβαρυντικό παράγοντα. Μειώνει την «καλή» HDL και αυξάνει την «κακή» LDL, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο προφίλ για την καρδιακή λειτουργία. Η διακοπή του είναι από τις πιο άμεσες κινήσεις που μπορούν να βελτιώσουν το λιπιδαιμικό προφίλ.
6. Ηπατικά και νεφρικά προβλήματα επηρεάζουν τη χοληστερίνη
Το ήπαρ και τα νεφρά ρυθμίζουν τη σύνθεση και αποβολή της χοληστερίνης. Όταν αυτά τα όργανα δυσλειτουργούν – λόγω παθήσεων, φαρμάκων ή τοξινών – το ισοζύγιο λιπιδίων διαταράσσεται.
Το ήπαρ, ειδικά σε περιπτώσεις λιπώδους διήθησης ή ηπατίτιδας, δεν αποβάλλει αποτελεσματικά την περίσσεια χοληστερίνης, αυξάνοντας τα επίπεδα LDL. Από την άλλη, τα νεφρά επηρεάζουν τον μεταβολισμό των λιπιδίων μέσω της ρύθμισης υγρών και ηλεκτρολυτών. Η νεφρική ανεπάρκεια μπορεί να οδηγήσει σε πολύ υψηλές τιμές χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων.
Ορισμένα φάρμακα (κορτικοστεροειδή, διουρητικά, ανοσοκατασταλτικά) ενδέχεται να επιβαρύνουν τη λειτουργία αυτών των οργάνων και να μεταβάλλουν τις τιμές των λιπιδίων. Αν έχετε ιστορικό προβλημάτων στο ήπαρ ή τα νεφρά, είναι σημαντικό να κάνετε τακτικά αιματολογικές εξετάσεις και να συζητάτε με τον γιατρό σας κάθε αλλαγή στη θεραπεία.
7. Το αλκοόλ σε μικρές ποσότητες είναι ευεργετικό, αλλά με μέτρο
Ένα ή δύο ποτήρια κρασί ημερησίως μπορεί να αυξήσουν την HDL. Ωστόσο, όταν η κατανάλωση γίνεται υπερβολική, αυξάνονται τα τριγλυκερίδια και η γενική εικόνα του λιπιδαιμικού προφίλ χειροτερεύει.
Τι μπορείτε να κάνετε για να την ελέγξετε
- Κάνετε τακτικά αιματολογικές εξετάσεις.
- Παρατηρήστε προσεκτικά σημάδια όπως κόπωση ή ανεξήγητη αύξηση βάρους.
- Ζητήστε έλεγχο για πιθανές διαταραχές του θυρεοειδούς ή γενετικές προδιαθέσεις.
- Υιοθετήστε έναν πιο ισορροπημένο τρόπο ζωής: φυσική δραστηριότητα, διακοπή καπνίσματος, μεσογειακή διατροφή και καλύτερη διαχείριση του άγχους.
Η χοληστερίνη δεν είναι απλώς ένας «εχθρός». Είναι ένας πολύτιμος δείκτης υγείας. Κατανοώντας τους παράγοντες που την επηρεάζουν, μπορείτε να ανακτήσετε τον έλεγχο όχι μόνο των εξετάσεών σας, αλλά και της ευεξίας σας συνολικά.
To «alldaynews.gr» αποποιείται κάθε ευθύνη από τις αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων ιστοσελίδων, για τα οποία (άρθρα) την ευθύνη την έχει ο υπογράφων ως πηγή.
