Το «φυτό της αθανασίας» που ρίχνει σάκχαρο και χοληστερίνη, προστατεύει από καρκίνο και ενισχύει τη μνήμη

Το γνωστό ως «φυτό της αθανασίας» έχει μακρά ιστορία χρήσης και αποτελεί βασικό συστατικό σε πολλές κουζίνες, ενώ οι ευεργετικές του ιδιότητες το καθιστούν αγαπητό και στην παραδοσιακή ιατρική. Πλούσιο σε αντιοξειδωτικά, μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση της χοληστερίνης και του σακχάρου, στην ενίσχυση της εγκεφαλικής λειτουργίας και στη στοματική υγεία.

Τι είναι το φυτό της αθανασίας και γιατί ξεχωρίζει

Το φασκόμηλο, μέλος της οικογένειας της μέντας μαζί με βότανα όπως το θυμάρι, το δεντρολίβανο και η ρίγανη, έχει έντονη και γήινη γεύση. Χρησιμοποιείται σε μικρές ποσότητες, αλλά είναι πλούσιο σε ωφέλιμες ενώσεις.

Διατίθεται φρέσκο, αποξηραμένο ή σε έλαιο και προσφέρει πολλαπλά οφέλη για την υγεία:

• Συμβάλλει στη στοματική υγεία
• Μειώνει τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης
• Μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του σακχάρου
• Ενισχύει τη μνήμη και τη λειτουργία του εγκεφάλου
• Συμβάλλει στη μείωση της LDL χοληστερίνης
• Παρέχει αντικαρκινική προστασία

1. Βοηθά στη στοματική υγεία

Το φασκόμηλο έχει αντιμικροβιακή δράση, προστατεύοντας από βακτήρια που δημιουργούν οδοντική πλάκα. Σε μελέτη του 2015, στοματικό διάλυμα με βάση το φασκόμηλο φάνηκε να εξουδετερώνει τα Streptococcus mutans, βακτήρια που σχετίζονται με την τερηδόνα.

Σε μελέτη του 2021 σε ασθενείς τελικού σταδίου με καρκίνο, το ίδιο διάλυμα μείωσε σημαντικά την οδοντική πλάκα, συγκριτικά ακόμα και με απλό φυσιολογικό ορό.

Εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν πως το εκχύλισμα φασκόμηλου μπορεί να εξουδετερώσει και τον μύκητα Candida albicans, γνωστό για την πρόκληση στοματικών λοιμώξεων.

2. Ανακουφίζει τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης

Κατά την εμμηνόπαυση, η πτώση των οιστρογόνων προκαλεί εξάψεις, εφίδρωση, κολπική ξηρότητα και ευερεθιστότητα. Το φασκόμηλο χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την ανακούφιση αυτών των συμπτωμάτων.

Οι φυσικές του ενώσεις, που μιμούνται τα οιστρογόνα, φαίνεται να ενεργοποιούν υποδοχείς στον εγκέφαλο, βοηθώντας στη μείωση εξάψεων και στην ενίσχυση της μνήμης.

Μετα-ανάλυση του 2023 σε τέσσερις μελέτες με δόσεις από 100 έως 280 mg ημερησίως έδειξε πως τα συμπληρώματα φασκόμηλου μείωσαν τη συχνότητα των εξάψεων μέσα σε διάστημα 4–12 εβδομάδων.

3. Μπορεί να μειώσει το σάκχαρο στο αίμα

Τα φύλλα φασκόμηλου χρησιμοποιούνται παραδοσιακά ως αντιδιαβητικό φάρμακο. Μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να συμβάλλει στη μείωση των επιπέδων σακχάρου, ιδιαίτερα σε διαβητικά πειραματόζωα.

Σε αρουραίους με διαβήτη τύπου 1, το εκχύλισμα φασκόμηλου μείωσε τη γλυκόζη ενεργοποιώντας έναν υποδοχέα που ενισχύει την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Σε ποντίκια με διαβήτη τύπου 2, το τσάι φασκόμηλου είχε παρόμοια δράση με τη μετφορμίνη.

Σε άλλες δοκιμές, το φασκόμηλο φάνηκε να δρα με τρόπο ανάλογο της ροσιγλιταζόνης. Αν και η έρευνα στον άνθρωπο είναι περιορισμένη, μετα-ανάλυση τριών μελετών έδειξε σημαντική μείωση του σακχάρου νηστείας και της HbA1c.

4. Βελτιώνει τη μνήμη και την εγκεφαλική λειτουργία

Το φασκόμηλο περιέχει αντιοξειδωτικά που προστατεύουν το νευρικό σύστημα. Παράλληλα, μπορεί να αναστείλει τη διάσπαση της ακετυλοχολίνης (ACH), σημαντικής για τη μνήμη — ειδικά στη νόσο Alzheimer.

Σε μελέτη με 39 ασθενείς με ήπια έως μέτρια Alzheimer, όσοι κατανάλωναν 60 σταγόνες εκχυλίσματος φασκόμηλου καθημερινά για τέσσερις μήνες, είχαν καλύτερες επιδόσεις σε γνωστικά τεστ σε σχέση με εκείνους που έπαιρναν εικονικό φάρμακο.

Σε υγιείς συμμετέχοντες, χαμηλές δόσεις βελτίωσαν τη μνήμη, ενώ υψηλότερες ενίσχυσαν τη διάθεση, την ηρεμία και την πνευματική εγρήγορση. Το 2021, δοκιμή σε υγιείς ενηλίκους έδειξε σημαντική βελτίωση της μνήμης εργασίας με ημερήσια λήψη 600 mg εκχυλίσματος φασκόμηλου για δύο εβδομάδες.

Φυσική ασπίδα για την καρδιά και κατά του καρκίνου

5. Μειώνει την «κακή» LDL χοληστερόλη

Στις ΗΠΑ, καρδιοπάθειες σκοτώνουν ένα άτομο κάθε 33 δευτερόλεπτα. Η υψηλή LDL χοληστερόλη επηρεάζει το 50% των ενηλίκων και συμβάλλει σε καρδιολογικές επιπλοκές. Το φασκόμηλο φαίνεται να βοηθά στη μείωση της LDL και στην αύξηση της «καλής» HDL.

Σε μελέτη, η κατανάλωση τσαγιού φασκόμηλου δύο φορές τη μέρα μείωσε σημαντικά τη χοληστερόλη μέσα σε δύο εβδομάδες. Παρόμοια αποτελέσματα καταγράφηκαν και σε άλλες ανθρώπινες μελέτες με χρήση εκχυλίσματος.

6. Παρέχει αντικαρκινική προστασία

Ο καρκίνος, ασθένεια με μη φυσιολογική κυτταρική ανάπτυξη, αποτελεί βασική αιτία θανάτου. Μελέτες σε ζώα και δοκιμαστικούς σωλήνες δείχνουν ότι το φασκόμηλο μπορεί να καταστείλει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και να προάγει τον κυτταρικό θάνατο.

Αν και οι ενδείξεις είναι θετικές, χρειάζονται κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους για να επιβεβαιωθεί η αντικαρκινική δράση του.