Μεγάλες αλλαγές έρχονται στο κληρονομικό δίκαιο, φέρνοντας νέα δεδομένα στη διαχείριση περιουσιών και βάζοντας τέλος σε πρακτικές που για δεκαετίες δημιουργούσαν προβλήματα και αδιέξοδα.
Μετά από περίπου 80 χρόνια χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις, το κληρονομικό δίκαιο στην Ελλάδα μπαίνει σε νέα φάση, με παρεμβάσεις που στοχεύουν να διορθώσουν χρόνιες στρεβλώσεις. Κεντρικό σημείο των αλλαγών είναι η κατάργηση του «εξ αδιαιρέτου», μαζί με την ενίσχυση των δικαιωμάτων συζύγων και συντρόφων, αλλά και τη λύση στο πρόβλημα των ακινήτων που μένουν για χρόνια «παγωμένα» λόγω νομικών εκκρεμοτήτων.
Το νέο σύστημα προσαρμόζεται στις σύγχρονες ανάγκες και προσπαθεί να δώσει πρακτικές λύσεις εκεί όπου μέχρι σήμερα επικρατούσαν εντάσεις και αδιέξοδα.
Τι αλλάζει στο «εξ αδιαιρέτου» και γιατί θεωρείται κομβικό
Οι αλλαγές που προωθούνται θεωρούνται από τις πιο σημαντικές των τελευταίων δεκαετιών, καθώς επιχειρούν να αντιμετωπίσουν την απαξίωση περιουσιών που παραμένουν ανεκμετάλλευτες. Σε πολλές περιπτώσεις, οι κληρονόμοι είτε δεν μπορούσαν είτε δεν ήθελαν να διαχειριστούν από κοινού ένα ακίνητο.
Η πιο καθοριστική παρέμβαση αφορά την ουσιαστική κατάργηση του «εξ αδιαιρέτου», γνωστό και ως «αδελφομοίρια». Μέχρι σήμερα, όταν υπήρχαν πολλοί κληρονόμοι, η περιουσία μοιραζόταν σε ποσοστά, δημιουργώντας συγκυριότητα που συχνά οδηγούσε σε αδιέξοδο.
Πλέον, η λογική αλλάζει: αντί να μοιράζεται το ακίνητο σε ποσοστά, ένας κληρονόμος το αποκτά εξ ολοκλήρου και οι υπόλοιποι αποζημιώνονται με χρήματα ή άλλο περιουσιακό στοιχείο ίσης αξίας. Έτσι αποφεύγεται η διάσπαση της περιουσίας και διευκολύνεται η αξιοποίησή της.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι όταν ένας γονιός αφήνει ένα ακίνητο σε ένα παιδί. Μέχρι σήμερα, το άλλο παιδί αποκτούσε μερίδιο συγκυριότητας. Με το νέο καθεστώς, δεν θα γίνεται συγκύριος, αλλά θα λαμβάνει αντίστοιχη αποζημίωση ή άλλο περιουσιακό στοιχείο ίσης αξίας.
Σε περίπτωση διαφωνίας, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να προσφύγει στη Δικαιοσύνη, η οποία θα καθορίζει το ύψος της αποζημίωσης και θα δίνει λύση στη διαφορά.
Στόχος είναι να σταματήσει ο κατακερματισμός της περιουσίας σε μικρά κομμάτια, που έχει οδηγήσει χιλιάδες ακίνητα σε εγκατάλειψη ή αδράνεια.
Αλλαγές στα ποσοστά και στα δικαιώματα των συζύγων
Σημαντικές είναι και οι αλλαγές στα ποσοστά που κληρονομούν οι συγγενείς.
Όταν υπάρχουν παιδιά και επιζών σύζυγος, το ποσοστό του συζύγου αυξάνεται από 25% σε 33% όταν υπάρχει ένα παιδί. Αν τα παιδιά είναι δύο ή περισσότερα, παραμένει η σημερινή αναλογία, δηλαδή 25% για τον σύζυγο και 75% για τα παιδιά.
Παράλληλα, καθιερώνεται το δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για τον σύντροφο που μένει πίσω, ακόμη και αν δεν υπάρχει γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης. Ο επιζών σύντροφος θα μπορεί να συνεχίσει να μένει στο σπίτι για τουλάχιστον τρία χρόνια, εκτός αν συμφωνηθεί κάτι διαφορετικό με τους υπόλοιπους κληρονόμους.
Νέες ρυθμίσεις για συντρόφους και αξιοποίηση περιουσίας
Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τα ζευγάρια που ζουν μαζί χωρίς να έχουν παντρευτεί ή υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης. Αν δεν υπάρχουν παιδιά ή άλλοι συγγενείς, ο επιζών σύντροφος θα μπορεί να κληρονομεί το σύνολο της περιουσίας, αποφεύγοντας έτσι τη μεταβίβασή της στο Δημόσιο.
Παράλληλα, εισάγεται και μια νέα δυνατότητα για τους ιδιοκτήτες ακινήτων: μπορούν όσο ζουν να πουλήσουν το σπίτι ή το εξοχικό τους, να λάβουν τα χρήματα και να συμφωνήσουν με τον αγοραστή να συνεχίσουν να μένουν στο ακίνητο για το υπόλοιπο της ζωής τους.
Εναλλακτικά, υπάρχει η επιλογή να παραμείνουν στο ίδιο σπίτι πληρώνοντας ενοίκιο, αποφεύγοντας έτσι τη μετακόμιση και την ανατροπή της καθημερινότητάς τους.
Με τις παρεμβάσεις αυτές, το κληρονομικό δίκαιο επιχειρεί να εκσυγχρονιστεί ουσιαστικά μετά από δεκαετίες, περιορίζοντας τις οικογενειακές συγκρούσεις και δίνοντας νέα ζωή σε περιουσίες που μέχρι σήμερα παρέμεναν «παγιδευμένες».
To «alldaynews.gr» αποποιείται κάθε ευθύνη από τις αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων ιστοσελίδων, για τα οποία (άρθρα) την ευθύνη την έχει ο υπογράφων ως πηγή.
