Ο πυρετός έφυγε, η καταρροή σταμάτησε, αλλά ο βήχας συνεχίζει να ταλαιπωρεί για εβδομάδες. Είναι από τα πιο συχνά συμπτώματα μετά από μια ίωση και πολλές φορές προκαλεί ανησυχία, ειδικά όταν επιμένει χωρίς άλλα εμφανή σημάδια ασθένειας.
Γιατί ο βήχας συνεχίζεται μετά την ίωση
Μετά από μια λοίμωξη του αναπνευστικού, όπως ένα κοινό κρυολόγημα ή μια γρίπη, οι αεραγωγοί παραμένουν για αρκετό διάστημα ερεθισμένοι και πιο ευαίσθητοι. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη κι όταν ο οργανισμός έχει ξεπεράσει την ίωση, ο βήχας μπορεί να συνεχιστεί.
Οι γιατροί εξηγούν ότι πρόκειται για τον λεγόμενο «μετα-ιογενή βήχα», ο οποίος μπορεί να κρατήσει από μερικές ημέρες έως και αρκετές εβδομάδες. Συνήθως είναι ξηρός, ενοχλητικός και εμφανίζεται περισσότερο τη νύχτα ή τις πρωινές ώρες.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο βήχας ενεργοποιείται ακόμη και από απλά ερεθίσματα, όπως:
- ο κρύος αέρας,
- η σκόνη,
- ο καπνός,
- ή η έντονη ομιλία.
Πότε θεωρείται φυσιολογικός
Ένας βήχας που επιμένει για δύο ή τρεις εβδομάδες μετά από ίωση δεν θεωρείται απαραίτητα ανησυχητικός, ειδικά όταν δεν συνοδεύεται από:
- υψηλό πυρετό,
- δύσπνοια,
- πόνο στο στήθος,
- ή έντονη κόπωση.
Πολλοί ασθενείς αισθάνονται ότι «δεν μπορούν να καθαρίσουν τον λαιμό τους» ή ότι υπάρχει ένα μόνιμο γαργάλημα που προκαλεί συνεχώς την ανάγκη για βήχα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο οργανισμός χρειάζεται χρόνο ώστε να επανέλθει πλήρως μετά τη φλεγμονή που προκάλεσε ο ιός στους βρόγχους και στον λαιμό.
Οι πιο συχνές αιτίες που τον κάνουν να επιμένει
Σε κάποιες περιπτώσεις, ο βήχας δεν οφείλεται μόνο στον ερεθισμό από την ίωση αλλά και σε άλλους παράγοντες που ενεργοποιούνται μετά από αυτήν.
Οι πιο συχνοί είναι:
- η καταρροή που συνεχίζει να «τρέχει» προς τον λαιμό,
- η αλλεργική ρινίτιδα,
- το άσθμα,
- η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση,
- ή η αυξημένη ευαισθησία των βρόγχων.
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που μετά από μια απλή ίωση εμφανίζουν προσωρινά συμπτώματα που μοιάζουν με άσθμα, με σφίξιμο στο στήθος και επίμονο βήχα κυρίως τη νύχτα.
Τι μπορεί να βοηθήσει
Η καλή ενυδάτωση βοηθά σημαντικά ώστε να μειωθεί ο ερεθισμός στον λαιμό και να γίνουν πιο λεπτές οι εκκρίσεις.
Παράλληλα, οι ειδικοί συστήνουν:
- ξεκούραση,
- αποφυγή καπνίσματος και καπνού,
- χρήση υγραντήρα όταν ο αέρας είναι ξηρός,
- κατανάλωση ζεστών ροφημάτων,
- και περιορισμό των έντονων αρωμάτων ή της σκόνης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να χορηγήσει ειδική αγωγή, ιδιαίτερα όταν ο βήχας προκαλεί αϋπνία ή δυσκολία στην καθημερινότητα.
Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση
Παρότι ο μετα-ιογενής βήχας είναι συχνός, υπάρχουν περιπτώσεις όπου χρειάζεται έλεγχος από γιατρό.
Ιδιαίτερα όταν:
- ο βήχας κρατά περισσότερο από 4-6 εβδομάδες,
- υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή,
- εμφανίζεται πόνος στο στήθος,
- υπάρχει αίμα στα φλέματα,
- ή επανέρχεται πυρετός.
Οι γιατροί τονίζουν ότι δεν πρέπει να γίνεται αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις ο επίμονος βήχας μετά από ίωση δεν οφείλεται σε μικρόβιο αλλά στην παρατεταμένη φλεγμονή του αναπνευστικού.
Ο οργανισμός χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει
Πολλοί άνθρωποι ανησυχούν επειδή αισθάνονται πως «η ίωση δεν πέρασε ποτέ», ενώ στην πραγματικότητα ο οργανισμός βρίσκεται ακόμη στη φάση αποκατάστασης.
Ο επίμονος βήχας είναι συχνά το τελευταίο σύμπτωμα που φεύγει. Μπορεί να είναι ενοχλητικός, όμως στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί σταδιακά όσο επουλώνονται οι αεραγωγοί και μειώνεται η ευαισθησία του αναπνευστικού συστήματος.