Γκορμπατσόφ: Η «προφητεία» του το 2019 για νέο Σιδηρούν Παραπέτασμα μεταξύ Ρωσίας – Δύσης

Πέθανε, σε ηλικία 92 ετών, ο τελευταίος Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε το 2019 στο πρακτορείο Reuters, με αφορμή την επέτειο από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ο Γκορμπατσόφ κατηγόρησε την Ουάσιγκτον, η οποία υπήρξε πρώην αντίπαλος στην εποχή του «ψυχρού πολέμου», θεωρώντας την υπεύθυνη για την καταστροφή του συστήματος ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών το οποίο εγγυάται την ασφάλεια στον κόσμο.

Ο Γκορμπατσόφ, διαδραμάτισε έναν από τους πλέον σημαντικούς ρόλους στα γεγονότα που οδήγησαν στην πτώση του Τείχους του Βερολίνου και σήμαναν το τέλος του «ψυχρού πολέμου». Ο Γκορμπατσόφ ανακοίνωσε την αποχώρηση των σοβιετικών στρατευμάτων από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, όπου η Μόσχα κυριαρχούσε επί δεκαετίες και κατέστησε σαφές ότι δεν θα επέμβει στις εσωτερικές υποθέσεις της τότε Λαοκρατικής Δημοκρατικής Γερμανίας (σ.σ.: Ανατολικής Γερμανίας).

Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ εγγυήθηκε τότε ότι τα σοβιετικά στρατεύματα που βρίσκονταν στην Ανατολική Γερμανία θα παρέμεναν στους στρατώνες ενώ στη συνέχεια συμφώνησε στην επανένωση της Γερμανίας.

Το βράδυ της 9η Νοεμβρίου του 1989 οι ανατολικογερμανοί μεθοριακοί φρουροί άνοιξαν τα σημεία ελέγχου στο Τείχος του Βερολίνου, το οποίο είχε ανεγερθεί το 1961 και οι κάτοικοι του Ανατολικού Βερολίνου άρχισαν να φεύγουν προς το Δυτικό Βερολίνο.

Τρεις δεκαετίες μετά την πτώση του Τείχους ο Γκορμπατσόφ είπε ότι τον ανησυχεί η άσχημη κατάσταση στην οποία βρίσκονταν το 2019 οι σχέσεις Ανατολής και Δύσης και ιδιαίτερα η απουσία διαλόγου μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας στο ζήτημα των πυρηνικών όπλων. Ως παράδειγμα ανέφερε την απόφαση της Ουάσιγκτον να αποχωρήσει από την συμφωνία INF την οποία υπέγραψε το 1987 με τον Αμερικανό πρόεδρο Ρόναλντ Ρήγκαν, λέγοντας ότι η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αποχωρήσει από την INF δεν ήταν ένδειξη «μεγάλης σκέψης».

Ωστόσο παρά την κριτική που ασκούσε στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, ο Γκορμπατσόφ, τασσόταν κατά της δημιουργίας πραγματικών ή αόρατων τειχών, παρόμοιων με το Τείχος του Βερολίνου για να επισημοποιούνταν οι διαφωνίες μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

«Το οποιοδήποτε τείχος, συνιστά απόπειρα αποστασιοποίησης από το πραγματικό πρόβλημα, χωρίς να το λύνεις. Για αυτό τον λόγο είμαι κατά των τειχών. Και στην Ευρώπη κατά των διαχωριστικών γραμμών και όποιων ”παραπετασμάτων”» είπε ο Γκορμπατσόφ.

«Όσο επικίνδυνη κι αν είναι η σημερινή κατάσταση, δεν θεωρώ ότι είναι επανάληψη του ”ψυχρού πολέμου”. Μεταξύ της Ρωσίας και της Δύσης δεν υπάρχει ιδεολογική αντιπαράθεση, υπάρχουν όμως στενοί οικονομικοί δεσμοί, ελευθερία στις μετακινήσεις, στην επικοινωνία, πολιτιστική προσέγγιση… Για αυτόν τον λόγο ένας νέος ”ψυχρός πόλεμος” μπορεί να αποτραπεί, είμαι πεπεισμένος για αυτό», είπε ο Γκορμπατσόφ.

Γκορμπατσόφ: Η Ιστορία κινήθηκε με «απίστευτη ταχύτητα»

Ο Γκορμπατσόφ, ο οποίος ήταν Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης από το 1985 έως το 1991, κατά το παρελθόν πραγματοποιούσε πολλά ταξίδια στο εξωτερικό και έμενε όταν είχε ελεύθερο χρόνο στο σπίτι που είχε στην Γερμανία.

Το 2019 ζούσε στην Ρωσία, από την οποία δεν έφυγε ποτέ. Πάντα επιδίωκε να τον θυμούνται οι Ρώσοι, παρότι στην Δύση ήταν πιο δημοφιλής από ό,τι ήταν στην χώρα του. Στην Ρωσία πολλοί του ασκούσαν κριτική, θεωρώντας ότι εκείνος ηγείτο της Σοβιετικής Ένωσης κατά την κατάρρευση της, μετά την οποία βίωσε μια τεράστια οικονομική κρίση.

Ο Γκορμπατσόφ σπάνια εμφανιζόταν δημόσια, αλλά μερικοί στο Κρεμλίνο, μέχρι τώρα άκουγαν την γνώμη του λόγω της μεγάλης πείρας που είχε στα ζητήματα διευθέτησης των σχέσεων με την Ουάσιγκτον. Όταν τον Νοέμβριο του 2019 επισκέφτηκε έναν κινηματόγραφο της Μόσχας για να δει το ντοκιμαντέρ για την ζωή του, υποβαστάζονταν για να περπατήσει.

Ο Μιχαήλ Γορμπατσόφ, αναφερόμενος στην πτώση του Τείχους του Βερολίνου και την ένωση της Γερμανίας ομολόγησε ότι η ταχύτητα των εξελίξεων εκείνη την περίοδο είχε εκπλήξει τον ίδιο αλλά και άλλους παγκόσμιους ηγέτες.

«Η ίδια η Ιστορία, αίφνης κινήθηκε προς τα εμπρός με απίστευτη επιτάχυνση. Στις πόλεις της Ανατολικής Γερμανίας μάζες ανθρώπων βγήκαν στις πλατείες και διατράνωναν τη θέληση τους… Είχε γίνει σαφές ότι όλα βαίνουν προς την επανένωση πολύ πιο γρήγορα απ όσο περίμενε κανείς» είπε ο Γκορμπατσόφ και προσέθεσε: «Στην επικράτεια της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας εκείνη την περίοδο υπήρχαν 380.000 δικοί μας στρατιώτες. Πήραν εντολή να παραμείνουν στους στρατώνες. Μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία ολοκληρώθηκε χωρίς αιματοχυσία, ολοκληρώθηκε ειρηνικά. Νομίζω ότι σ’ αυτό συνίσταται και η δική μου συνεισφορά».