Απίστευτο επίτευγμα: Το Ελσίνκι συμπλήρωσε ένα χρόνο χωρίς ούτε ένα θανατηφόρο τροχαίο

Η πόλη του Ελσίνκι κατάφερε κάτι μοναδικό μέσα στο 2023: να μη σημειωθεί ούτε ένας θάνατος από τροχαίο σε ολόκληρη τη χρονιά. Την ώρα που η υπόλοιπη Ευρώπη βλέπει μείωση αλλά συνεχείς απώλειες στους δρόμους, η φινλανδική πρωτεύουσα μετατρέπεται σε παράδειγμα προς μίμηση.

Οι αριθμοί στην υπόλοιπη Ευρώπη δείχνουν άλλη εικόνα

Σύμφωνα με το Politico, το 2023 καταγράφηκαν 7.807 θάνατοι από τροχαία στις πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μόνο το Βερολίνο είχε 55 νεκρούς, ενώ οι Βρυξέλλες εννέα. Στην Αττική, η ΕΛΑΣ ανακοίνωσε για τον Ιούλιο του 2024 ότι σημειώθηκαν 531 τροχαία, με 11 θανάτους.

Το Ελσίνκι ξεχωρίζει με μηδενικά θύματα

Παρότι το Ελσίνκι είναι μια από τις μικρότερες πρωτεύουσες της ΕΕ, με περίπου 690.000 κατοίκους, η μητροπολιτική του περιοχή φτάνει τα 1,5 εκατομμύριο. Κάτοικοι και επισκέπτες κινούνται καθημερινά με κάθε μέσο μεταφοράς – αυτοκίνητα, ποδήλατα, τραμ, λεωφορεία.

Όμως, παρ’ όλο τον κυκλοφοριακό φόρτο, η πόλη δεν κατέγραψε ούτε έναν θάνατο από τροχαίο. Πώς τα κατάφερε;

Το κλειδί ήταν τα όρια ταχύτητας

Ο Ρόνι Ουτριάνεν, μηχανικός κυκλοφορίας του Δήμου, δηλώνει ότι ο βασικός παράγοντας ήταν η μείωση των ορίων ταχύτητας. Όπως εξηγεί:

«Ο κίνδυνος θανάτου πεζού μειώνεται στο μισό όταν η ταχύτητα πρόσκρουσης πέφτει από τα 40 στα 30 χλμ/ώρα».

Με βάση αυτά τα δεδομένα, από το 2021 η πόλη εφάρμοσε αυστηρότερα όρια σε κατοικημένες περιοχές και στο κέντρο.

Αστυνόμευση και τεχνολογία ενίσχυσαν την εφαρμογή

Για την επιτήρηση των νέων ορίων, εγκαταστάθηκαν 70 κάμερες ελέγχου ταχύτητας. Παράλληλα, η αστυνόμευση ακολούθησε τη στρατηγική «Vision Zero» – την εθνική πολιτική της Φινλανδίας που στοχεύει σε μηδενικά τροχαία με θανάτους ή σοβαρούς τραυματισμούς.

Η εφαρμογή των νέων μέτρων απέδωσε: σύμφωνα με τη Liikenneturva, τον εθνικό οργανισμό οδικής ασφάλειας, οι θάνατοι μειώνονται σταθερά κάθε χρόνο από τότε.

Η αρχή έγινε το 2019 και η πόλη επιμένει

Οι τοπικές αρχές δεν ξεκίνησαν τώρα. Η πρώτη χρονιά χωρίς νεκρό πεζό ή ποδηλάτη από σύγκρουση με αυτοκίνητο ήταν το 2019. Από τότε, προσπαθούν συστηματικά να το επαναλάβουν.

Όπως σημειώνει ο Ουτριάνεν, η στρατηγική έχει βάθος χρόνου:

«Η επιτυχία μας βασίζεται σε μακροχρόνιο σχεδιασμό, βασισμένο σε δεδομένα, που έχει αλλάξει ριζικά τον προσανατολισμό της πόλης».

Η αλλαγή στην αρχιτεκτονική των δρόμων

Μια σημαντική επιλογή ήταν η αλλαγή στο αστικό τοπίο. Πολλοί δρόμοι στένεψαν, φυτεύτηκαν δέντρα και δημιουργήθηκαν συνθήκες ώστε οι οδηγοί να αισθάνονται… άβολα. Όπως εξηγεί:

«Το πιο περίπλοκο περιβάλλον κάνει τους οδηγούς πιο προσεκτικούς σε κατοικημένες περιοχές».

Επένδυση σε πεζούς, ποδηλάτες και συγκοινωνίες

Το Ελσίνκι δεν αρκέστηκε σε περιοριστικά μέτρα. Επένδυσε ενεργά στη βιώσιμη κινητικότητα:

Δημιούργησε δίκτυο ποδηλατοδρόμων πάνω από 1.500 χιλιόμετρα.

Ενίσχυσε τις δημόσιες συγκοινωνίες με οχήματα μηδενικών εκπομπών.

Έλαβε χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για νέα γραμμή τραμ.

Ο Ουτριάνεν επισημαίνει ότι αυτές οι αλλαγές:

«Μείωσαν τη χρήση αυτοκινήτων και, κατά συνέπεια, τον αριθμό σοβαρών ατυχημάτων».

Από το 2003 έως το 2023, οι τραυματισμοί από τροχαία στην πόλη μειώθηκαν από 727 σε μόλις 14.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιέζει για αλλαγή

Η πρόοδος του Ελσίνκι δεν περνά απαρατήρητη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα κράτη-μέλη να κινηθούν προς την ίδια κατεύθυνση. Όπως δήλωσε ο Επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας, τα περισσότερα κράτη δεν βρίσκονται στον σωστό δρόμο για να πετύχουν τον στόχο της ΕΕ, που έχει τεθεί από το 2018: μείωση των θανάτων από τροχαία κατά 50% έως το 2030.

Το παράδειγμα του Ελσίνκι δείχνει ότι το όραμα της «μηδενικής ανοχής» στα τροχαία δυστυχήματα δεν είναι απλώς ουτοπία – μπορεί να γίνει πράξη με στρατηγική, επένδυση και πολιτική βούληση.