«Σουβλάκι 4,70 ευρώ με μετρητά, 6 ευρώ με κάρτα» – Το κόλπο στα νησιά που εξοργίζει τουρίστες

Σε έντονη δυσαρέσκεια προκαλούν καταγγελίες από ελληνικά νησιά, σύμφωνα με τις οποίες ορισμένες επιχειρήσεις εστίασης χρεώνουν διαφορετικά το ίδιο προϊόν ανάλογα με τον τρόπο πληρωμής. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση όπου ένα σουβλάκι πωλείται 4,70 ευρώ με μετρητά, αλλά φτάνει τα 6 ευρώ όταν ο πελάτης επιλέξει κάρτα. Την ίδια στιγμή, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ εντείνονται, καθώς η παραβατικότητα σε ελέγχους του Ιουλίου έφτασε το 37,42%.

Η πρακτική των «διπλών τιμών» καταγγέλλεται κυρίως σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς και ιδιαίτερα σε νησιά του Αιγαίου. Πελάτες και τουρίστες αναφέρουν ότι ορισμένα καταστήματα εμφανίζουν χαμηλότερη τιμή όταν η συναλλαγή γίνεται με μετρητά και υψηλότερη μόλις χρησιμοποιηθεί τραπεζική κάρτα.

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, η διαφορά ανέρχεται σε 1,30 ευρώ ανά σουβλάκι. Μπορεί να μοιάζει περιορισμένη για μία μεμονωμένη αγορά, όμως σε επιχειρήσεις που εξυπηρετούν εκατοντάδες πελάτες καθημερινά κατά την υψηλή τουριστική περίοδο, το συνολικό ποσό μπορεί να γίνει ιδιαίτερα μεγάλο.

Πώς λειτουργεί το «κόλπο» με τις δύο τιμές

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται, σε ορισμένες επιχειρήσεις διαμορφώνεται στην πράξη ένα άτυπο διπλό τιμολόγιο. Ο πελάτης που πληρώνει με μετρητά επιβαρύνεται με το χαμηλότερο ποσό, ενώ εκείνος που επιλέγει την κάρτα καλείται να καταβάλει αισθητά περισσότερα.

Η πρακτική δημιουργεί υπόνοιες ότι η χαμηλότερη τιμή λειτουργεί ως κίνητρο ώστε ορισμένες εισπράξεις να μην καταγράφονται μέσω POS και των διασυνδεδεμένων ηλεκτρονικών συστημάτων. Με αυτόν τον τρόπο ενδέχεται μέρος του πραγματικού τζίρου να παραμένει εκτός της επίσημης φορολογικής εικόνας της επιχείρησης.

Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερες διαστάσεις σε περιοχές με έντονη τουριστική κίνηση, όπου πραγματοποιούνται καθημερινά χιλιάδες μικρές συναλλαγές.

Εάν η διαφορά των 1,30 ευρώ πολλαπλασιαστεί με εκατοντάδες πωλήσεις την ημέρα και με ολόκληρη τη θερινή περίοδο, το συνολικό οικονομικό όφελος μπορεί να ανέλθει σε ιδιαίτερα σημαντικά ποσά.

Από το «χωρίς απόδειξη» στη διαφορετική χρέωση

Παρόμοιες πρακτικές δεν είναι εντελώς άγνωστες στον χώρο της εστίασης. Κατά το παρελθόν είχαν καταγραφεί περιπτώσεις κατά τις οποίες η τελική τιμή του λογαριασμού μεταβαλλόταν ανάλογα με το εάν ο πελάτης ζητούσε ή όχι την έκδοση απόδειξης.

Η ευρεία χρήση των ηλεκτρονικών πληρωμών, η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών και η εφαρμογή του myDATA και των POS έχουν περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια για τέτοιου είδους συναλλαγές.

Ωστόσο, οι νέες καταγγελίες δείχνουν ότι σε κάποιες περιπτώσεις αναζητούνται διαφορετικοί τρόποι παράκαμψης των ηλεκτρονικών μηχανισμών ελέγχου και καταγραφής.

Το πρόβλημα εντοπίζεται ιδιαίτερα σε αγορές γρήγορου φαγητού και προϊόντων «στο χέρι». Εκεί η πληρωμή και η έκδοση της απόδειξης πραγματοποιούνται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, με αποτέλεσμα ο καταναλωτής να μπορεί να βρεθεί την τελευταία στιγμή μπροστά σε διαφορετική χρέωση.

Οι πιθανές φορολογικές και καταναλωτικές παραβάσεις

Η εφαρμογή διαφορετικής τιμής ανάλογα με τον τρόπο πληρωμής μπορεί να εξεταστεί από τις αρμόδιες αρχές σε περισσότερα από ένα επίπεδα.

Στο φορολογικό πεδίο, οι έλεγχοι επικεντρώνονται στη μη έκδοση αποδείξεων, στη μη καταγραφή συναλλαγών και στην πιθανή απόκρυψη πραγματικών εσόδων.

Στο πεδίο προστασίας του καταναλωτή, εξετάζεται αν υπήρξε σαφής και έγκαιρη ενημέρωση για την τελική τιμή, καθώς και αν η διπλή τιμολόγηση μπορεί να θεωρηθεί παραπλανητική εμπορική πρακτική.

Ιδιαίτερο ζήτημα προκύπτει όταν ο πελάτης καλείται να πληρώσει ακριβότερα αποκλειστικά επειδή αποφάσισε να χρησιμοποιήσει κάρτα αντί για μετρητά, χωρίς να έχει ενημερωθεί προηγουμένως για τη διαφοροποίηση.

Πώς μπορούν να αντιδράσουν οι καταναλωτές

Σε περιστατικά που σχετίζονται με πιθανή μη έκδοση απόδειξης ή απόκρυψη φορολογητέων εσόδων, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν καταγγελία στην ΑΑΔΕ, μέσω των διαθέσιμων υπηρεσιών του myAADE.

Όταν η υπόθεση αφορά παραπλανητική τιμολόγηση, ελλιπή ενημέρωση ή άλλη πρακτική που ενδέχεται να παραβιάζει τα δικαιώματα του καταναλωτή, μπορεί να γίνει αναφορά στις υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή.

Οι αναφορές των πολιτών αποτελούν σημαντική πηγή πληροφόρησης για τις ελεγκτικές υπηρεσίες, καθώς μπορούν να οδηγήσουν σε στοχευμένους ελέγχους επιχειρήσεων ή ολόκληρων περιοχών όπου καταγράφονται επαναλαμβανόμενες ενδείξεις παραβατικότητας.

Πάνω από 13.000 παραβάσεις σε επτά ημέρες

Τα αποτελέσματα των θερινών ελέγχων αποτυπώνουν το εύρος του προβλήματος στους τουριστικούς προορισμούς.

Από τις 20 έως τις 26 Ιουλίου 2026, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ αποκάλυψαν συνολικά 13.287 φορολογικές παραβάσεις.

Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα εντοπίστηκαν 545.573 ευρώ αδήλωτων εσόδων, ενώ τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν έφτασαν συνολικά τα 1.023.281 ευρώ.

Οι έλεγχοι οδήγησαν ακόμη στην επιβολή οκτώ προσωρινών λουκέτων σε επιχειρήσεις στις οποίες διαπιστώθηκαν σοβαρές παραβάσεις.

Το ποσοστό παραβατικότητας διαμορφώθηκε στο ιδιαίτερα υψηλό 37,42%, με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς να δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην εστίαση και στους προορισμούς που συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό επισκεπτών.

Στο επίκεντρο των ελέγχων νησιά και εστίαση

Η καλοκαιρινή περίοδος είναι παραδοσιακά μία από τις πιο κρίσιμες για τη φορολογική διοίκηση, καθώς ο τζίρος των επιχειρήσεων σε νησιά και τουριστικές περιοχές αυξάνεται κατακόρυφα μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Εστιατόρια, καφέ, μπαρ, καταστήματα γρήγορης εστίασης και άλλες τουριστικές επιχειρήσεις βρίσκονται στο μικροσκόπιο των ελεγκτών. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην κανονική έκδοση αποδείξεων, στη λειτουργία των POS και στην ορθή ηλεκτρονική καταγραφή κάθε συναλλαγής.

Η καταγγελία για το σουβλάκι που κοστίζει 4,70 ευρώ με μετρητά και 6 ευρώ με κάρτα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των πρακτικών που φέρονται να καταγράφονται το φετινό καλοκαίρι.

Με εκατομμύρια ταξιδιώτες να βρίσκονται στους ελληνικούς προορισμούς, οι έλεγχοι συνεχίζονται με αυξημένη ένταση. Παράλληλα, οι καταγγελίες των καταναλωτών μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές για τον εντοπισμό επιχειρήσεων στις οποίες υπάρχουν ενδείξεις φορολογικών παραβάσεων ή παραπλανητικών χρεώσεων.