Το «πράσινο» πλαστικό που χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στις συσκευασίες τροφίμων μπορεί να κρύβει κινδύνους που ακόμη δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς, προειδοποιεί ο FAO σε νέα έκθεσή του.
Ο Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη ραγδαία αύξηση της χρήσης ανακυκλωμένων πλαστικών στις συσκευασίες τροφίμων, επισημαίνοντας ότι η προσπάθεια περιορισμού των αποβλήτων δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος της ασφάλειας των καταναλωτών.
Στη νέα έκθεση με θέμα τις «επιπλοκές των ανακυκλωμένων πλαστικών στην ασφάλεια των τροφίμων», ο οργανισμός ζητά αυστηρότερους ελέγχους, ενιαία διεθνή πρότυπα και βαθύτερη επιστημονική αξιολόγηση των υλικών που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
Οι κίνδυνοι από τις ανακυκλωμένες συσκευασίες
Ο FAO τονίζει πως, παρότι οι ανακυκλωμένες συσκευασίες συμβάλλουν στη μείωση των αποβλήτων και στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας, υπάρχει σοβαρός προβληματισμός για πιθανή χημική επιβάρυνση των τροφίμων.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η αγορά συσκευασιών τροφίμων αναπτύσσεται συνεχώς και η χρήση ανακυκλωμένων πλαστικών αυξάνεται λόγω περιβαλλοντικών στόχων και κανονισμών για περιορισμό των απορριμμάτων.
Χημικές ουσίες και μικροπλαστικά στο μικροσκόπιο
Η έκθεση εστιάζει ιδιαίτερα σε τρεις βασικούς τομείς ανησυχίας:
-
- Στη μετανάστευση χημικών ουσιών από τις συσκευασίες προς τα τρόφιμα, όπως υπολείμματα φυτοφαρμάκων, αλλεργιογόνες ουσίες και φυσικές τοξίνες, ειδικά όταν το πλαστικό προέρχεται από ανεπαρκώς ελεγχόμενα ρεύματα ανακύκλωσης.
-
- Στους βιοπλαστικούς που παράγονται από πρώτες ύλες όπως καλαμπόκι, ζαχαροκάλαμο ή μανιόκα, καθώς η «οικολογική» εικόνα τους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και ασφαλείς σε επαφή με τρόφιμα.
- Στη χρήση νανοϋλικών και «έξυπνων» πρόσθετων, τα οποία χρησιμοποιούνται για μεγαλύτερη αντοχή ή καλύτερη συντήρηση των τροφίμων, αλλά οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στον ανθρώπινο οργανισμό παραμένουν ασαφείς.
Ο FAO επισημαίνει επίσης ότι οι επιστήμονες ακόμη δεν διαθέτουν επαρκείς και αξιόπιστες μεθόδους για την ακριβή ανίχνευση μικροπλαστικών και νανοπλαστικών στα τρόφιμα, κάτι που δυσκολεύει τις ρυθμιστικές αρχές να εκτιμήσουν με ακρίβεια τον πραγματικό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία.
Τι ζητά ο FAO
Στην έκθεση γίνεται σαφές ότι οι δυνητικά επικίνδυνες χημικές ουσίες πρέπει να απομακρύνονται αποτελεσματικά κατά τη διαδικασία ανακύκλωσης των πλαστικών που προορίζονται για συσκευασίες τροφίμων.
Για τον λόγο αυτό προτείνονται:
-
- Πιο αυστηρή ταξινόμηση και ιχνηλασιμότητα των πλαστικών υλικών.
-
- Χρήση τεχνολογιών «απορρύπανσης» πριν το ανακυκλωμένο υλικό επανέλθει στην αγορά ως συσκευασία τροφίμων.
- Ανάπτυξη διεθνώς τυποποιημένων μεθόδων για τη μέτρηση μικροπλαστικών και νανοπλαστικών στα τρόφιμα.
- Εναρμόνιση των κανονισμών μεταξύ των χωρών με βάση τον Codex Alimentarius.
Το δίλημμα ανάμεσα στην οικολογία και την ασφάλεια
Η Κορίνα Χοκς, διευθύντρια του Τμήματος Συστημάτων Τροφίμων και Ασφάλειας Τροφίμων του FAO, περιέγραψε το βασικό δίλημμα που αντιμετωπίζει σήμερα η παγκόσμια βιομηχανία τροφίμων και συσκευασίας.
«Θέλουμε να ανακυκλώνουμε περισσότερο πλαστικό, αλλά πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι, λύνοντας ένα πρόβλημα, δεν δημιουργούμε άλλα», σημείωσε χαρακτηριστικά.