Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: Η ζωή δεν είναι digital – Κάλεσμα στους νέους – Τι λέει για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος μιλά σε μια εκ βαθέων συνέντευξη για τη νέα γενιά, τους κινδύνους του ψηφιακού κόσμου, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την περιβαλλοντική κρίση και τη ζωντανή δύναμη της ελληνικής γλώσσας.

Μην κλείνεστε σε ψηφιακά χρυσά κλουβιά

«Παρακαλώ τις νέες και τους νέους μας, να μην εγκλωβίζονται σε ψηφιακά χρυσά κλουβιά» δηλώνει με έμφαση ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στη συνέντευξή του στον Γεώργιο Ι. Ανδρουτσόπουλο, αναπληρωτή καθηγητή της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η συνέντευξη αυτή δημοσιεύτηκε τόσο στην εφημερίδα του Πανεπιστημίου όσο και στο «Βήμα της Κυριακής» στις 25 Μαΐου 2025.

Με λόγο ουσιαστικό και εμπνευσμένο, ο Παναγιώτατος επικεντρώνεται στις ανησυχίες του για την απομόνωση που προκαλεί η υπερβολική ενασχόληση με τα social media, υπογραμμίζοντας ότι η ζωή δεν είναι “digital”. Καλεί τους νέους να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία, να ζήσουν αληθινά και να μη χάνουν τον πολύτιμο χρόνο τους σε μια πλασματική, εικονική πραγματικότητα.

«Η ζωή δεν είναι εκεί μέσα, δεν είναι digital. Οι φίλοι δεν είναι ψηφιακά επεξεργασμένα πρόσωπα που περιμένουμε να μας κάνουν ένα like ή να μας στείλουν μία χαμογελαστή φατσούλα για να αισθανθούμε κοινωνικά αποδεκτοί», δηλώνει χαρακτηριστικά.

Ανάγκη για ουσιαστική παιδεία και συμμετοχή

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναγνωρίζει τις υψηλές επιδόσεις της νέας γενιάς στα πανεπιστημιακά και διεθνή πεδία, αλλά επισημαίνει ότι η τυπική εκπαίδευση από μόνη της δεν επαρκεί. Τονίζει την ανάγκη για κοινωνική παιδεία, βασισμένη στην οικογένεια, τις αξίες, την αλληλεγγύη και τον σεβασμό προς τον άλλο.

«Βγείτε στον κόσμο, αναπνεύστε το οξυγόνο της επικοινωνίας με τον συνάνθρωπο… Μοιραστείτε ιδέες και προβληματισμούς, ονειρευτείτε», προτρέπει με ζεστασιά.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απειλή, αλλά εργαλείο που απαιτεί ευθύνη

Σε ερώτηση για τους πιθανούς κινδύνους από την Τεχνητή Νοημοσύνη, ο Πατριάρχης απαντά ξεκάθαρα: «Δεν κινδυνεύουμε από την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο θα τη χρησιμοποιήσουμε».

Αναγνωρίζοντας τις δυνατότητες και τα οφέλη της για την επιστήμη, προειδοποιεί για την κακή χρήση που μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα. Ιδιαίτερα τονίζει πως η ΑΙ δεν έχει ψυχή και δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον άνθρωπο στην ανθρώπινη επικοινωνία.

«Οι σχέσεις γονέα – παιδιού, δασκάλου – μαθητού, καθηγητού – φοιτητού, βασίζονται στη ζωντανή επαφή, στη συνεργασία, στην αλληλεπίδραση. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορεί να το προσφέρει αυτό», σημειώνει.

Ο ρόλος του Πανεπιστημίου στη σωστή χρήση της τεχνολογίας

Επαινεί τη συνεργασία του Πανεπιστημίου Αθηνών με φορείς Τεχνητής Νοημοσύνης, αναγνωρίζοντας την ανάγκη ενημέρωσης και εξοικείωσης της ακαδημαϊκής κοινότητας με τις δυνατότητες αλλά και τους κινδύνους της. Επισημαίνει πως μόνο μέσω της υπεύθυνης χρήσης της τεχνολογίας μπορεί να διαφυλαχθεί το κοινό καλό.

Η Ορθοδοξία στην πρώτη γραμμή για το περιβάλλον

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης υπενθυμίζει ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο ήταν η πρώτη Χριστιανική Εκκλησία που κινητοποιήθηκε για την προστασία του περιβάλλοντος. Τονίζει πως το οικολογικό ζήτημα αφορά όλη την ανθρωπότητα, όχι μόνο ειδικούς και επιστήμονες.

«Δεν είμαστε ιδιοκτήτες του κόσμου, αλλά προσωρινοί διαχειριστές του. Οφείλουμε να τον παραδώσουμε στις επόμενες γενιές όπως τον παραλάβαμε, αν όχι καλύτερο», λέει με αίσθημα ευθύνης.

Συνεργασία για έναν καλύτερο κόσμο

Χαιρετίζει τη σύμπλευση και άλλων Εκκλησιών, θρησκευτικών ηγετών και διεθνών οργανισμών στον αγώνα για την προστασία του πλανήτη και συγχαίρει το Πανεπιστήμιο Αθηνών για τη συμβολή του στην ευαισθητοποίηση των νέων.

«Πιστεύουμε ότι η αλλαγή της συμπεριφοράς είναι το πρώτο βήμα για να προστατεύσουμε τον κοινό μας οίκο», τονίζει.

Η ελληνική γλώσσα ως γέφυρα πνεύματος και πίστης

Τέλος, αναφερόμενος στον ρόλο της ελληνικής γλώσσας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος αναδεικνύει τη μοναδική της συμβολή στη σύζευξη του Χριστιανισμού με τον Ελληνισμό. Την αποκαλεί «σημείο συναντήσεως» που επέτρεψε στον Χριστιανισμό να εκφραστεί παγκοσμίως.

«Η ελληνική φιλοσοφία και γλώσσα αξιοποιήθηκαν υπέρ της Εκκλησίας και της θεολογίας της», σημειώνει, ενώ τονίζει πως χάρη στους Πατέρες της Εκκλησίας δεν αλλοιώθηκε το χριστιανικό μήνυμα, αλλά αντίθετα εμπλουτίστηκε και μετουσιώθηκε.

Η ζωντανή δύναμη του ελληνικού λόγου

Αναγνωρίζει τη μεγάλη επιρροή που άσκησε η ελληνική γλώσσα στον πνευματικό πολιτισμό γενικότερα, όχι μόνο στη θεολογία, και καταλήγει τονίζοντας τη δυναμική της ως φορέα υψηλού νοήματος και πολιτισμού.

«Μέσα από τη γλώσσα περνά ολόκληρος πολιτισμός», δηλώνει με έμφαση.