Το περιοδικό Economist αναλύει τα τέσσερα σενάρια που φαίνεται να εξετάζει ο Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν, σε μια περίοδο όπου η στρατιωτική συγκέντρωση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή θυμίζει άλλες, ιδιαίτερα τεταμένες εποχές.
Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε ένα από τα πιο δύσκολα γεωπολιτικά διλήμματα της έως τώρα θητείας του στην προεδρία των ΗΠΑ: αν, πότε και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να προχωρήσει σε στρατιωτική ενέργεια κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με ανάλυση του περιοδικού Economist, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή έχει φτάσει σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν πάνω από δύο δεκαετίες, μετά και τις πρόσφατες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή επίθεση.
Περισσότερο από το ένα τρίτο των διαθέσιμων αμερικανικών πολεμικών πλοίων έχει αναπτυχθεί στην περιοχή, συνθέτοντας τη μεγαλύτερη εξωτερική ανάπτυξη δυνάμεων των ΗΠΑ των τελευταίων 20 και πλέον ετών.
Η συγκέντρωση αεροπλανοφόρων, στρατηγικών βομβαρδιστικών, αντιαεροπορικών συστημάτων και αεροσκαφών υποστήριξης δημιουργεί εικόνα υψηλής επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη αποδείξει στο παρελθόν ότι μπορεί να πλήξει ιρανικούς στόχους από μεγάλη απόσταση. Σήμερα εκτιμάται ότι στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται περίπου 200 μαχητικά αεροσκάφη, αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης AWACS, ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού και πολεμικά πλοία εξοπλισμένα με πυραύλους Tomahawk.
Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη συστημάτων THAAD και Patriot ενισχύει σημαντικά την άμυνα απέναντι σε ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα.
Η παρουσία και δεύτερου αεροπλανοφόρου ερμηνεύεται από αναλυτές ως ένδειξη προετοιμασίας όχι για ένα απλό, περιορισμένο πλήγμα, αλλά για πιθανή επιχείρηση μεγαλύτερης διάρκειας.
Τα τέσσερα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, διαμορφώνονται τέσσερις βασικές επιλογές στρατιωτικής δράσης.
1. Στοχευμένο πλήγμα στην ηγεσία
Ένα πρώτο ενδεχόμενο θα ήταν η απευθείας στόχευση της πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας της Τεχεράνης, ακόμη και του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Ένα τέτοιο χτύπημα θα είχε χαρακτήρα «αποκεφαλισμού» του καθεστώτος, με στόχο να επιταχυνθούν πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας.
Ωστόσο, η διεθνής εμπειρία δείχνει πως η εξόντωση ηγετών δεν διασφαλίζει απαραίτητα πολιτική μετάβαση που να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει είτε σε συσπείρωση γύρω από το καθεστώς είτε σε χαοτική αποσταθεροποίηση.
2. Πλήγματα στους φρουρούς της ισλαμικής επανάστασης
Η δεύτερη επιλογή αφορά επιθέσεις εναντίον του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), που αποτελεί κεντρικό στρατιωτικό και οικονομικό στήριγμα του ιρανικού συστήματος.
Χτυπήματα σε διοικητικά κέντρα, στρατιωτικές βάσεις και ανώτατα στελέχη θα μπορούσαν να μειώσουν την επιχειρησιακή του ικανότητα. Ωστόσο, το IRGC διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο και σημαντική εμπειρία σε ασύμμετρες επιχειρήσεις, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απάντηση μέσω περιφερειακών συμμάχων.
3. Μαζικά πλήγματα σε στρατιωτικές υποδομές
Ένα τρίτο σενάριο προβλέπει εκτεταμένες επιδρομές σε βάσεις βαλλιστικών πυραύλων, αποθήκες μη επανδρωμένων αεροσκαφών και εγκαταστάσεις εκτόξευσης.
Το Ιράν έχει επενδύσει επί δεκαετίες στο πυραυλικό του οπλοστάσιο, ως αντιστάθμισμα στις αδυναμίες της αεροπορίας του. Η εξουδετέρωση αυτών των υποδομών θα περιόριζε τον κίνδυνο για αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο και για συμμάχους όπως το Ισραήλ.
Μια τέτοια επιχείρηση, όμως, θα απαιτούσε διαδοχικά και επαναλαμβανόμενα πλήγματα, αυξάνοντας τον κίνδυνο γενικευμένης κλιμάκωσης.
4. Στόχευση του πυρηνικού προγράμματος
Τέλος, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να εστιάσει απευθείας στις πυρηνικές εγκαταστάσεις, με στόχο να καθυστερήσει ή να ανακόψει την πρόοδο του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις είναι διασκορπισμένες και σε αρκετές περιπτώσεις βαθιά υπόγειες, γεγονός που σημαίνει ότι θα απαιτούνταν επαναλαμβανόμενα πλήγματα υψηλής ακρίβειας. Ακόμη και αν ήταν επιτυχημένα, δύσκολα θα εξάλειφαν οριστικά το πρόγραμμα, αλλά πιθανότατα θα το καθυστερούσαν.
Η αποτρεπτική ισχύς της τεχεράνης
Η Τεχεράνη διαθέτει σημαντικά μέσα απάντησης, όπως βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και drones μεγάλου βεληνεκούς, ικανά να πλήξουν στόχους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Θα μπορούσε να στοχεύσει αμερικανικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο ή να εντείνει επιθέσεις κατά του Ισραήλ.
Παράλληλα, μέσω οργανώσεων-συμμάχων όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη, το Ιράν έχει τη δυνατότητα να ανοίξει πολλαπλά μέτωπα, αυξάνοντας το κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Το δύσκολο πολιτικό και στρατηγικό δίλημμα
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, το δίλημμα είναι ιδιαίτερα σύνθετο. Περιορισμένα πλήγματα μπορεί να μην αποσπάσουν ουσιαστικές παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ μια ευρείας κλίμακας επιχείρηση με στόχο την αλλαγή καθεστώτος θα μπορούσε να οδηγήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε έναν νέο, παρατεταμένο πόλεμο.
Το οικονομικό και πολιτικό κόστος μιας τέτοιας εξέλιξης θα ήταν υψηλό, ειδικά σε μια περίοδο όπου η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε νέες στρατιωτικές εμπλοκές.
Ταυτόχρονα, η διατήρηση ισχυρής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή απορροφά πόρους που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε άλλες στρατηγικές προτεραιότητες, όπως η Ασία.
Μέσα σε αυτή τη σύνθετη εξίσωση, η αμερικανική ηγεσία ενδέχεται να επενδύσει στη στρατηγική της αποτροπής, ελπίζοντας ότι η απειλή μιας ευρείας εκστρατείας θα οδηγήσει την Τεχεράνη σε συμβιβασμό.
Ωστόσο, η ιστορία της περιοχής δείχνει ότι καθεστώτα που βρίσκονται υπό πίεση συχνά επιλέγουν την αντίσταση αντί της υποχώρησης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης.
To «alldaynews.gr» αποποιείται κάθε ευθύνη από τις αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων ιστοσελίδων, για τα οποία (άρθρα) την ευθύνη την έχει ο υπογράφων ως πηγή.
