Ξεχνάτε εύκολα ονόματα ή δυσκολεύεστε να παραμείνετε συγκεντρωμένοι; Ένας νευρολόγος εξηγεί ποιες πέντε απλές ασκήσεις μπορεί να βοηθήσουν στη βελτίωση της συγκέντρωσης, της μνήμης και της καθαρότητας της σκέψης.
Όταν η αφηρημάδα δεν είναι απλώς κόπωση
Αν πιάνετε τον εαυτό σας να ξεχνά ονόματα, να στέκεται σε ένα δωμάτιο χωρίς να θυμάται τον λόγο που μπήκε ή να διαβάζει την ίδια πρόταση ξανά και ξανά, ίσως να φταίει κάτι παραπάνω από το άγχος ή την κούραση. Αν και αυτά τα συμπτώματα είναι κοινά σε περιόδους πίεσης, όταν επαναλαμβάνονται συχνά, μπορεί να αποτελούν πρώιμα σημάδια προβλημάτων στη γνωστική λειτουργία.
Σύμφωνα με τον νευρολόγο και ειδικό στην ιατρική εγκεφαλικού στο Νοσοκομείο Amrita της Φαρινταμπάντ, Αμίτ Κουμάρ Αγκάρουαλ, αυτά τα σημάδια δεν πρέπει να αγνοούνται. Όπως επισημαίνει, «ο εγκέφαλος, όπως και κάθε άλλο όργανο, ανταποκρίνεται εξαιρετικά στην τακτική και δομημένη εκπαίδευση, παρότι ο τρόπος ζωής έχει επίσης μεγάλη σημασία».
Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνει πέντε ασκήσεις που, αν επαναλαμβάνονται συστηματικά, μπορούν να ενισχύσουν την προσοχή, την απομνημόνευση και τη συνολική νοητική ευελιξία.
1. Ενίσχυση της προσοχής με αναπνοές
Πρόκειται για μία από τις πιο αποτελεσματικές ασκήσεις για τη διατήρηση της συγκέντρωσης. Καθίστε ήρεμα για δέκα λεπτά και εστιάστε μόνο στην αναπνοή σας. Αν παρατηρήσετε ότι το μυαλό σας αποσπάται, προσπαθήστε απαλά να το επαναφέρετε. Η άσκηση αυτή γυμνάζει τον προμετωπιαίο φλοιό, το μέρος του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τη λήψη αποφάσεων και τον έλεγχο της προσοχής. Με την πάροδο του χρόνου, οι άνθρωποι που τη δοκιμάζουν αναφέρουν βελτίωση στη συγκέντρωση και στον συναισθηματικό αυτοέλεγχο.
2. Διάσπαση πληροφοριών για ενίσχυση της μνήμης
Αντί να προσπαθείτε να απομνημονεύσετε μακριές λίστες, σπάστε τις σε μικρότερα και πιο «εύπεπτα» μέρη.
Ένα καλό παράδειγμα είναι οι αριθμοί τηλεφώνου: μην τους βλέπετε ως μία σειρά δέκα ψηφίων, αλλά ως τρεις μικρότερες ενότητες. Αυτή η τεχνική βοηθά τη λειτουργική μνήμη, διευκολύνοντας την αποθήκευση και ανάκληση πληροφοριών. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για μαθητές και εργαζόμενους που διαχειρίζονται καθημερινά μεγάλο όγκο δεδομένων.
3. Διπλή ενασχόληση για αυξημένη εγκεφαλική συνεργασία
Προσπαθήστε να κάνετε δύο πράγματα ταυτόχρονα: για παράδειγμα, περπατήστε ενώ μετράτε αντίστροφα ή ακούστε ένα podcast την ώρα που κάνετε δουλειές στο σπίτι. Τέτοιες ασκήσεις αναγκάζουν τον εγκέφαλο να συντονίσει διαφορετικά νευρωνικά δίκτυα, ενισχύοντας την εκτελεστική λειτουργία και την ευελιξία στη σκέψη.
4. Εξάσκηση της οπτικής παρατήρησης
Δείτε μια εικόνα ή ένα γεμάτο κείμενο για 30 δευτερόλεπτα. Έπειτα, κλείστε τα μάτια και προσπαθήστε να θυμηθείτε όσες περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε: χρώματα, πρόσωπα, θέσεις αντικειμένων ή λέξεις. Αυτή η πρακτική βελτιώνει την οπτική μνήμη αλλά και την ικανότητα να παρατηρείτε με προσοχή τις λεπτομέρειες, δεξιότητες που συνήθως μειώνονται με την πάροδο του χρόνου αλλά ανακτώνται με συνεχή άσκηση.
5. Νέα ερεθίσματα για ενίσχυση της εγκεφαλικής πλαστικότητας
Όταν ο εγκέφαλος έρχεται σε επαφή με κάτι εντελώς καινούριο –όπως μια νέα γλώσσα, ένα μουσικό όργανο ή ακόμη και μια διαφορετική διαδρομή για τη δουλειά– αναγκάζεται να αναπτύξει νέες νευρωνικές συνδέσεις. Αυτό όχι μόνο ενισχύει τη μνήμη, αλλά καθυστερεί και την εκφύλιση της γνωστικής λειτουργίας, διατηρώντας τον εγκέφαλο ευέλικτο και ενεργό.
Η σημασία της συνέπειας
Ο δρ. Αγκάρουαλ καταλήγει πως το κλειδί για τα καλύτερα αποτελέσματα δεν είναι η πολυπλοκότητα των ασκήσεων, αλλά η καθημερινή επανάληψή τους. «Με μόλις 15 με 20 λεπτά την ημέρα, μπορείτε να διαπιστώσετε ουσιαστική βελτίωση στη συγκέντρωση, στη μνήμη και στην αντοχή του εγκεφάλου. Στον σημερινό κόσμο των συνεχών περισπασμών, η φροντίδα του εγκεφάλου δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασική προληπτική ανάγκη».