Το Vibrio εξαπλώνεται ολοένα και περισσότερο σε ευρωπαϊκές ακτές, καθώς οι θερμότερες θάλασσες και οι καύσωνες δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξή του.
Το καλοκαίρι, η αύξηση της θερμοκρασίας του θαλασσινού νερού και τα πιο συχνά κύματα καύσωνα ευνοούν την παρουσία ορισμένων βακτηρίων στις ακτές. Ανάμεσά τους βρίσκεται και το Vibrio, ένα βακτήριο που συναντάται φυσιολογικά σε παράκτιες περιοχές, ειδικά εκεί όπου το θαλασσινό νερό αναμειγνύεται με γλυκό.
Το Vibrio δεν είναι νέο μικρόβιο. Οι επιστήμονες το γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες. Αυτό που προβληματίζει πλέον είναι ότι, λόγω της κλιματικής αλλαγής και της ανόδου της θερμοκρασίας των θαλασσών, μπορεί να εμφανίζεται σε περισσότερες περιοχές και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μέσα στο έτος.
Τι είναι το Vibrio
Το Vibrio είναι μια ομάδα υδατογενών βακτηρίων που αναπτύσσονται κυρίως σε θερμά ή εύκρατα νερά με μέτρια αλατότητα.
Οι λοιμώξεις που προκαλεί είναι γνωστές ως vibriosis και μπορούν να εκδηλωθούν κυρίως με δύο τρόπους:
- με την κατανάλωση ωμών ή ανεπαρκώς μαγειρεμένων θαλασσινών, κυρίως οστρακοειδών,
- με την είσοδο του βακτηρίου στον οργανισμό από ανοιχτή πληγή που έρχεται σε επαφή με μολυσμένο νερό.
Αν και δύο συγκεκριμένα στελέχη του, τα Vibrio cholerae O1 και O139, συνδέονται με τη χολέρα, τα περισσότερα είδη Vibrio δεν σχετίζονται με τη συγκεκριμένη νόσο.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με τον τρόπο έκθεσης στο βακτήριο.
Όταν η μόλυνση γίνεται κατά την κολύμβηση, το Vibrio μπορεί να προκαλέσει:
- λοιμώξεις στα αυτιά,
- λοίμωξη σε ανοιχτές πληγές,
- ερυθρότητα,
- πόνο,
- πρήξιμο στο σημείο της λοίμωξης.
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), εάν μια λοίμωξη σε τραύμα δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή λοίμωξη του αίματος, σηψαιμία ή ακόμη και νεκρωτική απονευρωσίτιδα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται το Vibrio vulnificus, το οποίο συχνά αποκαλείται και «σαρκοφάγο» βακτήριο. Οι λοιμώξεις από αυτό είναι σπάνιες, όμως μπορεί να εξελιχθούν γρήγορα, κυρίως σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή χρόνια ηπατική νόσο.
Πόσο πρέπει να ανησυχούμε
Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι λοιμώξεις από Vibrio εξακολουθούν να θεωρούνται σχετικά σπάνιες στην Ευρώπη.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αύξηση των περιστατικών, κυρίως σε χώρες που βρέχονται από τη Βαλτική Θάλασσα, ιδιαίτερα μετά από παρατεταμένους καύσωνες και υψηλές θερμοκρασίες στο νερό.
Ενδεικτικό είναι ότι το 2018 καταγράφηκαν 445 περιστατικά, αριθμός υπερτριπλάσιος σε σχέση με τα περίπου 126 περιστατικά που καταγράφονταν κατά μέσο όρο κάθε χρόνο την περίοδο 2014-2017, σύμφωνα με το ECDC.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εκτιμά ότι η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών αναμένεται να αυξήσει την παρουσία του βακτηρίου τόσο στα παράκτια νερά όσο και στα θαλασσινά.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Ο κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης είναι αυξημένος για:
- άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα,
- ασθενείς με χρόνια ηπατική νόσο,
- όσους έχουν ανοιχτές πληγές, κοψίματα ή πρόσφατα piercings.
Για τις παραπάνω ομάδες, οι ειδικοί συστήνουν αποφυγή κολύμβησης σε θαλασσινά ή υφάλμυρα νερά μέχρι να επουλωθούν πλήρως τα τραύματα.
Πώς να προστατευθείτε
Οι ευρωπαϊκές υγειονομικές αρχές προτείνουν απλά μέτρα προφύλαξης:
- να μην καταναλώνετε ωμά ή μισομαγειρεμένα οστρακοειδή, ιδιαίτερα στρείδια,
- να μαγειρεύετε καλά όλα τα θαλασσινά,
- να αποφεύγετε την επαφή ανοιχτών πληγών με θαλασσινό ή υφάλμυρο νερό,
- να καλύπτετε καλά τυχόν τραύματα πριν από την κολύμβηση.
Τα μέτρα αυτά είναι ιδιαίτερα σημαντικά για όσους ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή έχουν πρόσφατα τραύματα στο δέρμα.
Πού εμφανίζεται πιο συχνά
Το ECDC παρακολουθεί σε καθημερινή βάση τις ευρωπαϊκές περιοχές όπου οι περιβαλλοντικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη του Vibrio.
Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις εντοπίζονται κυρίως στη Βαλτική Θάλασσα, στις μεταβατικές περιοχές μεταξύ Βαλτικής και Βόρειας Θάλασσας, στη Μαύρη Θάλασσα, αλλά και σε παράκτιες ζώνες όπου εκβάλλουν μεγάλοι ποταμοί.
Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι η παρουσία του βακτηρίου σε μια περιοχή δεν σημαίνει πως όποιος κολυμπήσει θα νοσήσει.
Ωστόσο, η ενημέρωση και η τήρηση βασικών μέτρων προφύλαξης μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο, ειδικά για όσους έχουν ανοιχτές πληγές ή ανήκουν σε ομάδες υψηλότερου κινδύνου.
Πηγή: Iatropedia.gr