Η γλυκόζη, δηλαδή το σάκχαρο στο αίμα, αποτελεί τη βασική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό. Οι τιμές της διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, τη φυσική δραστηριότητα και πιθανά προβλήματα υγείας, όπως ο διαβήτης.
Από πού προέρχεται το σάκχαρο
Το σάκχαρο δημιουργείται καθώς το σώμα μετατρέπει τους υδατάνθρακες που καταναλώνουμε σε γλυκόζη. Αυτή η μετατροπή γίνεται γρήγορα και αφορά τροφές όπως τα φρούτα, τα δημητριακά, το ψωμί, τα ζυμαρικά, το ρύζι και φυσικά τα γλυκά. Οι λεγόμενοι λευκοί ή επεξεργασμένοι υδατάνθρακες ανεβάζουν τα επίπεδα σακχάρου πιο γρήγορα απ’ ό,τι άλλες τροφές.
Η ινσουλίνη, μια ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας, ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου ανάλογα με τις ανάγκες του σώματος.
Τι επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης
Οι φυσιολογικές τιμές του σακχάρου δεν είναι ίδιες για όλους. Επηρεάζονται από παράγοντες όπως:
- Η ηλικία
- Η σωματική δραστηριότητα
- Το άγχος
- Τυχόν ασθένειες
- Η χρήση φαρμάκων
Σάκχαρο σε παιδιά και εφήβους
Σύμφωνα με το Νοσοκομείο Παίδων Benioff του Πανεπιστημίου Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, τα φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης νηστείας σε παιδιά κυμαίνονται μεταξύ 70 και 100 mg/dl. Η μέτρηση αυτή γίνεται όταν έχουν περάσει τουλάχιστον 8 ώρες χωρίς φαγητό και αφορά βρέφη, παιδιά και εφήβους έως 19 ετών.
Αν η μέτρηση γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, τα επίπεδα εξαρτώνται από το πότε έφαγε τελευταία φορά το παιδί. Όταν δεν υπάρχει διαβήτης, συνήθως είναι κάτω από 125 mg/dl.
Όταν το παιδί έχει διαβήτη τύπου 1
Για τα παιδιά και τους εφήβους με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, οι τιμές νηστείας στο αίμα πρέπει να βρίσκονται εντός καθορισμένων ορίων:
- Κάτω των 6 ετών: 100-180 mg/dl το πρωί και 110-220 mg/dl πριν τον ύπνο
- 6-12 ετών: 90-180 mg/dl το πρωί και 100-180 mg/dl πριν τον ύπνο
- 13-19 ετών: 90-130 mg/dl το πρωί και 90-150 mg/dl πριν τον ύπνο
Τι ισχύει για τους ενήλικες
Για υγιείς ενήλικες άνω των 19 ετών, η Αμερικανική Εταιρεία Διαβήτη (ADA) ορίζει ως φυσιολογικό το σάκχαρο νηστείας κάτω από 100 mg/dl.
Ενήλικες με διαβήτη τύπου 1
Οι τιμές-στόχοι του σακχάρου στους ενήλικες με διαβήτη τύπου 1 εξατομικεύονται, αλλά κατά γενικό κανόνα:
- Το πρωί (νηστείας): 90-130 mg/dl
- 1-2 ώρες μετά το γεύμα: κάτω από 180 mg/dl
- Το βράδυ πριν τον ύπνο: 90-150 mg/dl
Ενήλικες με διαβήτη τύπου 2
Και σε αυτή την περίπτωση οι τιμές προσαρμόζονται με βάση το προφίλ του κάθε ασθενούς, όμως γενικά:
- Το πρωί μετά το ξύπνημα: 80-130 mg/dl
- 1-2 ώρες μετά το φαγητό: κάτω από 180 mg/dl
Όταν η γλυκόζη 2 ώρες μετά το γεύμα είναι κάτω από 140 mg/dl, αυτό σημαίνει ότι το σάκχαρο είναι σε φυσιολογικά επίπεδα, σύμφωνα με την ADA.