Η ιστορία που ενέπνευσε τη σειρά «Ριφιφί» του Σωτήρη Τσαφούλια βασίζεται σε μία από τις πιο μυστηριώδεις ληστείες της ελληνικής ιστορίας. Η υπόθεση, που έγινε γνωστή ως το «ριφιφί του αιώνα», παραμένει μέχρι σήμερα άλυτο μυστήριο και αντικείμενο δημόσιου διαλόγου.
Η ληστεία που έμεινε στην ιστορία
Το τελευταίο επεισόδιο της σειράς του Σωτήρη Τσαφούλια στο Cosmote TV επανέφερε στο προσκήνιο την υπόθεση της μεγάλης διάρρηξης θυρίδων που σημειώθηκε τον Δεκέμβριο του 1992 σε τράπεζα στην καρδιά της Αθήνας. Τότε, οι δράστες κατάφεραν να παραβιάσουν δεκάδες θυρίδες τραπεζικού υποκαταστήματος, αποσπώντας χρήματα, κοσμήματα και αντικείμενα αξίας, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί.
Το γεγονός δεν αποκαλύφθηκε τη στιγμή που συνέβη, αλλά εντοπίστηκε μέρες αργότερα, κάτι που ενίσχυσε το αίσθημα μυστηρίου και έκανε την αστυνομική έρευνα ακόμη πιο περίπλοκη. Παρά τη μεγάλη δημοσιότητα που έλαβε, η υπόθεση δεν έφτασε ποτέ σε οριστική εξιχνίαση ή συλλήψεις.
Το χρονικό της διάρρηξης
Κατά το Σαββατοκύριακο 19 και 20 Δεκεμβρίου του 1992, ο συναγερμός της Τράπεζας Εργασίας στην οδό Καλλιρόης 19 ενεργοποιήθηκε επανειλημμένα. Παρά τις ειδοποιήσεις, κανείς από την ασφάλεια ή τα στελέχη της τράπεζας δεν εντόπισε κάτι ανησυχητικό. Κάτοικοι της περιοχής ανέφεραν ύποπτους ήχους και την παρουσία ανδρών με στολές της ΕΥΔΑΠ κοντά σε φρεάτιο.
Η διάρρηξη αποκαλύφθηκε στις 21 Δεκεμβρίου, όταν εντοπίστηκαν οι πρώτες παραβιασμένες θυρίδες. Στο σημείο συγκεντρώθηκαν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, ενώ γρήγορα διαπιστώθηκε ότι δεν επρόκειτο για μια απλή υπόθεση κλοπής.
Όσο προχωρούσαν οι έλεγχοι, η εικόνα γινόταν ολοένα πιο ανησυχητική: οι θυρίδες είχαν ανοιχτεί με ακρίβεια, χωρίς ίχνη βιασύνης ή ζημιές. Οι πρώτες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για δεκάδες θυρίδες, αλλά τελικά αποκαλύφθηκε ότι είχαν παραβιαστεί 301 από τις 1.151.
Ένα σχέδιο που χτίστηκε με ακρίβεια
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της υπόθεσης ήταν το πώς κατάφεραν οι ληστές να δράσουν χωρίς να αφήσουν κανένα εμφανές ίχνος. Πιθανολογείται ότι η διάρρηξη έγινε σταδιακά, σε βάθος ημερών ή και εβδομάδων. Οι δράστες άνοιξαν υπόγειο τούνελ 23 μέτρων, ξεκινώντας από το φρεάτιο της σκεπασμένης κοίτης του Ιλισού.
Το τούνελ οδηγούσε ακριβώς κάτω από τον χώρο των θυρίδων και είχε ενισχυθεί με υποστυλώματα, ενώ τα μπάζα απομακρύνονταν με βαγονέτο πάνω σε ράγες. Όταν έφτασαν στον τελικό τους στόχο, τρύπησαν τοίχο από οπλισμένο σκυρόδεμα πάχους 60 εκατοστών και ατσάλι πάχους 5 εκατοστών.
Οι εργασίες έγιναν με τέτοιο επαγγελματισμό, που τίποτα δεν μαρτυρούσε βιασύνη ή πρόχειρη δουλειά. Εκτιμάται ότι εργάστηκαν πάνω από 10 άτομα, πιθανότατα για περισσότερο από έναν μήνα. Άγνωστο παραμένει πώς διαχειρίστηκαν ζητήματα όπως ο εξαερισμός μέσα στο τούνελ.
Η αξία της λείας και το άγνωστο περιεχόμενο
Όταν άρχισαν να ειδοποιούνται οι ιδιοκτήτες των θυρίδων, το μέγεθος της ζημιάς φάνηκε τρομακτικό. Εκλάπησαν μεγάλα χρηματικά ποσά, πολύτιμα έγγραφα, κοσμήματα, οικογενειακά κειμήλια και αντικείμενα μεγάλης συναισθηματικής αξίας. Επειδή το περιεχόμενο των θυρίδων δεν δηλωνόταν επίσημα, δεν έγινε ποτέ γνωστό το ακριβές ποσό της λείας – ωστόσο, οι εκτιμήσεις μιλούσαν για δισεκατομμύρια δραχμές.
Η αστυνομία ξεκίνησε άμεσα τις έρευνες, αλλά χωρίς κανένα χειροπιαστό στοιχείο. Δεν υπήρχαν μάρτυρες, δεν υπήρχαν κάμερες, ούτε αποτυπώματα. Οι δράστες φαίνεται πως είχαν σχεδιάσει τη ληστεία με κάθε λεπτομέρεια, εκμεταλλευόμενοι τα κενά ασφαλείας.
Τα πρώτα ευρήματα και η αδυναμία εξιχνίασης
Λίγες εβδομάδες αργότερα, τον Ιανουάριο του 1993, βρέθηκαν στην παραλία της Βραυρώνας ομόλογα και επιταγές που ανήκαν στο συγκεκριμένο υποκατάστημα. Παρόλα αυτά, οι έρευνες δεν οδήγησαν σε υπόπτους, ούτε έγινε γνωστό εάν οι θυρίδες είχαν επιλεγεί στοχευμένα ή τυχαία.
Η υπόθεση μετατράπηκε σύντομα σε θρύλο. Τα μέσα ενημέρωσης μιλούσαν για «ριφιφί του αιώνα», για άτομα με πρόσβαση σε εσωτερική πληροφόρηση, ακόμη και για τεχνικές γνώσεις που δεν θα μπορούσε να έχει κάποιος εκτός τραπεζικού κυκλώματος. Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν επιβεβαιώθηκε.
Το μόνο σίγουρο ήταν πως, κάτω από τη ρουτίνα της καθημερινότητας και μέσα στα «τυφλά σημεία» της τραπεζικής ασφάλειας, κάποιοι κατάφεραν να πραγματοποιήσουν τη μεγαλύτερη, ίσως, ληστεία στην ιστορία της χώρας – με χειρουργική ακρίβεια και απόλυτη σιωπή.
