Η καλή όραση είναι κάτι που όλοι θέλουμε να διατηρήσουμε όσο μεγαλώνουμε. Αν και η φθορά της όρασης αποτελεί φυσικό μέρος της γήρανσης, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σωστή διατροφή και ορισμένες καθημερινές συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά ώστε τα μάτια μας να παραμείνουν υγιή για περισσότερα χρόνια.
Η επιδείνωση της όρασης θεωρείται σε μεγάλο βαθμό φυσική συνέπεια της ηλικίας. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στους Times του Λονδίνου, υπάρχουν τρόποι να καθυστερήσουμε αυτή τη διαδικασία μέσα από τη διατροφή και μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής.
«Η πλειονότητα των ανθρώπων διαπιστώνει ότι στα 50 τους αρχίζει να μειώνεται η όρασή τους», λέει ο οφθαλμίατρος Τζακ Γκόρμλι.
Η αλλαγή αυτή συμβαίνει επειδή το μάτι σταδιακά χάνει την ικανότητα να εστιάζει σε αντικείμενα που βρίσκονται κοντά.
Γιατί μειώνεται η όραση με την ηλικία
Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως πρεσβυωπία. Εμφανίζεται όταν ο φακός του ματιού —ο οποίος σε νεαρή ηλικία είναι μαλακός και εύκαμπτος σαν ζελέ— αρχίζει με τα χρόνια να σκληραίνει και να δυσκολεύεται να αλλάξει σχήμα.
Με άλλα λόγια, όπως συμβαίνει και με τις ρυτίδες ή τη χαλάρωση του δέρματος, η σταδιακή απώλεια της όρασης είναι μια διαδικασία που αφορά σχεδόν όλους.
Δεν υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε για να τη σταματήσουμε.
«Τελικά, παλεύουμε με μια διαδικασία γήρανσης που είναι αναπόφευκτη», λέει ο Γκόρμλι.
Παρόλα αυτά, μπορούμε να καθυστερήσουμε τη φθορά της όρασης υιοθετώντας ορισμένες απλές συνήθειες: μια ισορροπημένη διατροφή, αποφυγή του καπνίσματος, σωστή ενυδάτωση και χρήση γυαλιών ηλίου που προστατεύουν από την υπεριώδη ακτινοβολία.
Επίσης, η επαρκής πρόσληψη συγκεκριμένων βιταμινών παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία των ματιών.
Ποια τρόφιμα βοηθούν να διατηρήσουμε καλή όραση
Η Θάλεια Πελεγκρίνι, ειδική διατροφολόγος, εξηγεί ότι για να προστατεύσουμε την όρασή μας όσο μεγαλώνουμε πρέπει να δίνουμε έμφαση κυρίως στις βιταμίνες Α, C και E.
Η βιταμίνη Α, που συναντάται κυρίως σε κίτρινα και πορτοκαλί φρούτα και λαχανικά, είναι ιδιαίτερα σημαντική για την προστασία του κερατοειδούς χιτώνα. Παράλληλα συμβάλλει στην παραγωγή δακρύων, τα οποία βοηθούν να διατηρούνται τα μάτια ενυδατωμένα.
Η βιταμίνη C, η οποία υπάρχει σε πολλά έντονα χρωματισμένα φρούτα και λαχανικά, ενισχύει την παραγωγή κολλαγόνου. Το κολλαγόνο είναι βασικό στοιχείο που στηρίζει τη δομή των ματιών.
Η βιταμίνη E, που βρίσκεται σε τρόφιμα όπως οι ηλιόσποροι, τα αβοκάντο, το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί και οι κρόκοι αυγών, προστατεύει τα μάτια από τις ελεύθερες ρίζες. Οι ελεύθερες ρίζες μπορούν να βλάψουν τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς και του φακού, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης καταρράκτη και μιας πάθησης που ονομάζεται εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.
Ποιες τροφές καλό είναι να περιορίσουμε
Για να προστατεύσουμε την όρασή μας, καλό είναι να μειώσουμε τα επεξεργασμένα τρόφιμα και να περιορίσουμε την κατανάλωση ραφιναρισμένων ελαίων, ζάχαρης, κορεσμένων λιπαρών, αλκοόλ και αλατιού.
Αντί για αυτά, οι ειδικοί προτείνουν να προτιμάμε δημητριακά ολικής άλεσης, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ψάρια και γενικά υγιεινά λιπαρά.
«Διαφορετικά, κάντε τακτικούς ελέγχους για να μετράτε την πίεση των ματιών σας και να εξετάζετε το πίσω μέρος των ματιών σας».
Όσον αφορά τον καταρράκτη, ο Γκόρμλι επισημαίνει ότι η χειρουργική επέμβαση είναι συχνά η καλύτερη λύση όταν αρχίζει να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα — για παράδειγμα την ικανότητα να οδηγεί κάποιος με ασφάλεια. Πρόκειται για μια σχετικά σύντομη διαδικασία περίπου δέκα λεπτών με πολύ καλά αποτελέσματα.
Οι παθήσεις που εμφανίζονται συχνά μετά τα 70
Με την πάροδο των χρόνων εμφανίζονται και άλλες δυσκολίες για τα μάτια. Ο καταρράκτης, η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και το γλαύκωμα αποτελούν τις πιο συχνές αιτίες απώλειας όρασης σε ανθρώπους άνω των 70 ετών.
Σε πολλές περιπτώσεις παίζει ρόλο και η κληρονομικότητα. Ορισμένοι άνθρωποι έχουν οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος —μιας χρόνιας πάθησης που επηρεάζει το οπτικό νεύρο— ή καταρράκτη, που σχετίζεται με περαιτέρω σκλήρυνση του φακού.
«Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε για να προστατευτείτε από προβλήματα της ωχράς κηλίδας είναι η διατροφή», λέει ο Γκόρμλι.
Στην πραγματικότητα, η πλήρης αποτροπή της γήρανσης της όρασης δεν είναι εφικτή. Ωστόσο μπορούμε να καθυστερήσουμε σημαντικά την εξέλιξή της.
«Μέχρι να βρούμε μια θεραπεία για τη γήρανση, πρέπει να ακολουθούμε μια συνεπή και ισορροπημένη προσέγγιση για τη γενική ευεξία», λέει ο Γκόρμλι. Ευτυχώς, όπως προσθέτει, η ιατρική συνεχίζει να εξελίσσεται και να φέρνει νέες λύσεις.
Τι ισχύει τελικά για τις οθόνες και τα μάτια
Πολλοί πιστεύουν ότι οι οθόνες καταστρέφουν την όρασή μας. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η χρήση υπολογιστών προκαλεί μόνιμη βλάβη στα μάτια.
Αυτό που μπορεί να συμβεί είναι κόπωση των ματιών. Η πολύωρη χρήση οθονών συχνά προκαλεί κούραση ή ξηρότητα στα μάτια, γι’ αυτό είναι καλό να κάνουμε τακτικά μικρά διαλείμματα.
Η ενεργοποίηση φίλτρου μπλε φωτός στην οθόνη μπορεί επίσης να βοηθήσει στη μείωση της κόπωσης των ματιών.